Conflict over munt hangt boven EU-top
Door onze correspondent 
DUBLIN, 13 DEC.  De Europese ministers van
Financieuml;n hebben vannacht slechts voor een deel hun meningsverschil
over het zogeheten stabiliteitspact voor de Economische en Monetaire
Unie (EMU) overbrugd.
Vanmiddag zijn de Duitse bondskanselier Kohl, de Franse president Chirac
en de premier van Luxemburg begonnen aan overleg over een oplossing.
De ministers lieten vanmorgen om vier uur Nederlandse tijd weten dat ze
de verdere besluitvorming over het pact (dat landen die tot de EMU
toetreden tot strenge begrotingsdiscipline moet dwingen) overlaten aan
de staats- en regeringsleiders van de EU. Deze zijn vanmorgen aan een
tweedaagse top in Dublin begonnen.
In het vannacht na elf uur vergaderen bereikte akkoord heeft Duitsland
aan de Franse eis moeten toegeven dat de beoordeling van de
begrotingsdiscipline van deelnemers aan de EMU bij belangrijke kwesties
niet automatisch door de Europese Centrale Bank (ECB) gebeurt, maar dat
de politiek een stem in het kapittel heeft. Het zag er vanmorgen naar
uit dat Frankrijk het in iets meer gevallen dan het aanvankelijk van
plan was aan het ECB wil overlaten om landen die zich niet aan de
begrotingsdiscipline houden automatisch een boete op te leggen.
De Ierse minister Quinn, die de bijeenkomst van de Europese ministers
leidde, zei vannacht dat hij het goed mogelijk acht dat de staats- en
regeringsleiders op hun topbijeenkomst een definitieve overeenstemming
over het stabiliteitspact bereiken. Minister Zalm, die zijn Duitse
collega Waigel de afgelopen maanden heeft gesteund bij zijn verzet tegen
de Franse eis van een politieke beoordeling van EMU-landen, was in de
vroege ochtend niet voor commentaar bereikbaar over het resultaat.
Waigel, die een hard stabiliteitspact nodig acht voor een euro die net
zo hard is als de mark, zei dat de ministers van Financieuml;n de
essentieuml;le elementen van het pact aan de staats- en
regeringsleiders kunnen presenteren. ,,Het technische werk is gedaan. De
politieke beslissing moet nu genomen worden'', aldus Waigel. Duitsland
herhaalde gisteren de eis dat met een hard cijfer moet worden aangegeven
wat de tijdelijke en uitzonderlijke omstandigheden zijn waarin een land
geen boete krijgt opgelegd als het het maximum toegestane
begrotingstekort van drie procent van het bruto binnenlands produkt
overschrijdt. Nederland steunde Duitsland daarbij. Maar uiteindelijk
hebben beide landen deze eis laten vallen. Volgens het akkoord worden
belangrijke beslissingen niet automatisch door ECB genomen, maar door de
ministers na advies van de Commissie en het Monetair Comiteacute;.
De in het deelakkoord genoemde cijfers zijn voorlopig, omdat de
ministers daarover geen overeenstemming konden bereiken. Ze hebben een
beslissing over deze cijfers aan de staats- en regeringsleiders
voorgelegd.
De regeling - met voorlopige cijfers - houdt in dat een land dat een
begrotingstekort heeft van meer dan drie procent en een krimp van de economie va
n maximaal 0,75 procent in eacute;&eacute;n
jaar, automatisch een boete krijgt opgelegd (Frankrijk wilde dit
automatisme aanvankelijk slechts bij een krimp van de economie van
maximaal 0,50 procent). Bij een krimp van 0,75 tot 1,5 procent moet de
Europese Commissie aan de Raad van Ministers adviseren of er sprake is
van tijdelijke en uitzonderlijke omstandigheden, waardoor geen boete
verschuldigd is, of dat er wel een boete moet worden opgelegd. Die uitzonderlijk
e omstandigheden zijn ongebruikelijke
gebeurtenissen als natuurrampen of een ernstige economische recessie.
Als de Commissie het beroep van een land op de uitzonderlijke
omstandigheden van de hand wijst, krijgt dit de mogelijkheid het beroep
op deze omstandigheden nog eens te herhalen voordat de Raad van
Ministers een besluit neemt.
De onderhandelingen van de ministers in Dublin werden gisteren
veelvuldig onderbroken om bilaterale besprekingen
mogelijk te maken. Met name Waigel en zijn Franse collega Arthuis hebben
lang onder vier ogen gesproken. Arthuis heeft de onderhandelingen ook
onderbroken om rechtstreeks een televisievraaggesprek van de Franse
president Chirac te kunnen volgen. Sommige onderhandelingspartners
meenden daaruit op te moeten maken dat Arthuis pas na dat vraaggesprek
met Chirac kon overleggen over eventuele concessies die hij zou doen.
De gedeeltelijke overeenstemming tussen de ministers
van Financieuml;n kwam gisteren tot stand nadat eerst de Belgische
minister Maystadt en vervolgens de Ierse voorzitter Quinn
compromisvoorstellen hadden gedaan. Afgelopen maandag leek er bij een
ontmoeting tussen de Duitse bondskanselier Kohl en president Chirac nog
geen enkele toenadering te bestaan. Ierse diplomaten zeiden vannacht dat
de onderhandelingen slechts tot een resultaat leidden dankzij de inspanning die 
is gedaan om de
discussieuml;rende ministers van Financi&euml;n tijdens hun urenlange
sessie vooral kalm te houden.
