Botsing in de lucht: 351 doden in India
Door onze correspondent FLORIS VAN STRAATEN
NEW DELHI, 13 NOV. Bij een
botsing van twee vliegtuigen in de lucht dichtbij de Indiase hoofdstad
New Delhi zijn gisteravond 351 mensen om het leven gekomen. Geen van de
inzittenden overleefde het ongeluk, dat tot de ergste rampen uit de
internationale luchtvaartgeschiedenis hoort.
Slechts zeven minuten nadat een Boeing-747 van Saudi Airways met 312
mensen aan boord was opgestegen van het vliegveld van New Delhi raakte
het in botsing met een Iljoesjin van Kazakh Airways. Dit vrachtvliegtuig
had voor zover bekend 39 mensen aan boord en had juist de landing
ingezet.
Er volgde een daverende explosie, waarna beide vliegtuigen in brandende
brokstukken neerstortten tussen de plaatsen Charkhi Dadri en Bhiwani,
zo'n 80 kilometer ten westen van New Delhi. Verscheidene mensen hoorden
de klap en zagen de restanten van de vliegtuigen in een vuurzee
neerkomen. ,,De hemel was volkomen rood'', aldus een ooggetuige.
Ook de piloot van een Amerikaans militair toestel die koers had gezet
naar New Delhi zag de ramp schuin onder zich gebeuren. Hij bespeurde een
wolk met een hel-oranje gloed erin, die zich in tweeeuml;n splitste
waarna de beide delen naar beneden vielen.
Over de oorzaak van de botsing, de meest verwoestende die zich ooit in
het luchtruim heeft voorgedaan, is nog niets bekend. Het weer was rustig
zonder veel wind of regen. Bestudering van de vluchtgegevens in de
inmiddels geborgen zogeheten zwarte dozen van de vliegtuigen zal
vermoedelijk opheldering kunnen geven. De Indiase regering heeft een
gerechtelijk onderzoek gelast naar de toedracht van de ramp.
Sommige Indiase deskundigen hebben gesuggereerd dat wellicht sprake is
geweest van een communicatiestoornis tussen de verkeersleiding in New
Delhi en de piloot van het Kazachse toestel. De piloten uit de
voormalige Sovjet-republieken beschikken dikwijls over een slechts zeer
rudimentaire kennis van het Engels. Naar verluidt moeten ze zich soms
zelfs in de cockpit bedienen van vertalers. De laatste tijd is het in
India al tien keer tot zogeheten near misses gekomen, waarbij
vliegtuigen uit vroegere Sovjet-republieken betrokken waren.
Andere experts vragen zich echter af waarom de luchtverkeersleiding van
het vliegveld van New Delhi de toestellen niet tijdig heeft gewaarschuwd
dat ze in elkaars buurt kwamen, zelfs nadat een van hen van de
voorgeschreven hoogte was afgeweken. De meeste inzittenden van het
Saoedische vliegtuig, dat op weg was naar Dhahran en Jeddah, waren
Indiase gastarbeiders op weg waren naar hun werk in Saoedi-Arabieuml;.
Honderdduizenden Indieuml;rs werken als gastarbeiders in het
Midden-Oosten. Voorts waren er negen Nepalese gastarbeiders aan boord,
drie Pakistanen, twee Amerikanen, een Brit en een Saoedieuml;r.
Over de identiteit van de inzittenden van het Kazachse toestel, dat op
weg was van Tsjimkent in het zuiden van Kazakhstan naar New Delhi,
bestaat enige onzekerheid. Sommige berichten zeiden dat de 29 passagiers
vooral uit Kazachen hadden bestaan, terwijl anderen het op Kirgiezen
hielden.
Reddingswerkers en bewoners van naburige plaatsen waren gisteravond snel
ter plekke, maar er viel weinig meer te redden. Aanvankelijke berichten
dat enkele mensen het ongeluk hadden overleefd, bleken later onjuist. De
wrakstukken waren over een groot gebied verspreid. In de loop van de
nacht werden meer dan 200 lijken geborgen. Op de grond raakte niemand
gewond.
Pas vanochtend werd de ravage in volle omvang duidelijk. In diepe
kraters lagen overal stukken verwrongen metaal, koffers,
vliegtuigstoelen, papieren en stoffelijke overschotten. Door het vuur
waren veel mensen echter nauwelijks meer te herkennen. Ooggetuigen
meldden dat er ook zou zijn geplunderd op het terrein van de ramp.
Familieleden van de slachtoffers kregen later toestemming om tussen de
wrakstukken naar voorwerpen te zoeken die hun dierbaren hadden
toebehoord. Huilend liep een Indiase man met de sjaal van zijn omgekomen
echtgenote, zo meldde een verslaggever van het Franse persbureau AFP.
Een ander hield een half verkoold schoentje van een nichtje omhoog.
De luchtverkeersleiders van het vliegveld van New Delhi hadden de
Saoedische Jumbo vlak voor het ongeluk toestemming verleend tot een
hoogte van 14.000 voet (4.200 meter) te stijgen, terwijl het Kazachse
toestel was gevraagd te dalen tot 15.000 voet (4.500 meter). Een
hoogteverschil van slechts duizend voet is overigens niet in strijd met
de internationale voorschriften.
Het is nog onduidelijk welke van de twee piloten zich niet aan de
opgegeven hoogte heeft gehouden. Voor zover bekend was het Kazachse
toestel niet uitgerust met een tegenwoordig in veel landen verplicht
instrument waarmee de hoogte van vliegtuigen in de directe omgeving kan
worden gemeten.
Sommige Indiase deskundigen staken de hand vanmorgen in eigen boezem.
Enkelen van hen oefenden kritiek op het beleid van de autoriteiten om
geen afzonderlijke luchtcorridors in te stellen voor vertrekkende en
aankomende vliegtuigen. Die maken thans nog van dezelfde sector gebruik.
Dit is vooral te wijten aan de Indiase strijdkrachten, die het liefst zo
weinig mogelijk bloot geven aan vreemde ogen vanuit de lucht.
Anderen veronderstelden dat de radar- en andere electronische
apparatuur, waarmee het vliegveld is uitgerust, niet meer beantwoordt
aan de eisen van de moderne luchtvaart. Binnen enkele jaren is het
aantal vluchten van en op New Delhi sterk toegenomen. Van officieuml;le
zijde is echter krachtig ontkend dat de apparatuur niet meer zou deugen.
Het luchtverkeer in New Delhi wordt ook regelmatig gehinderd door de
vluchten van aankomende en vertrekkende prominenten waarvoor al het
andere verkeer enige tijd wordt stilgelegd. Daardoor moet er dikwijls
worden geiuml;mproviseerd met de vluchtschema's.
