Vluchtelingenstroom uit Oost-Zaiuml;re groeit
BUKAVU/ GOMA, 28 OKT. De vluchtelingenstroom als gevolg van de etnische
strijd in Oost-Zaiuml;re is het afgelopen weekeinde aangezwollen tot
meer dan een half miljoen mensen. Veel internationale hulporganisaties,
onder andere van de VN, trekken zich uit het gebied terug.
Eerdere plannen om via een luchtbrug voedsel naar de regio te brengen,
werden afgelopen weekeinde afgeblazen uit veiligheidsoverwegingen. In
Belgieuml; is discussie ontstaan over de vraag of militair
geiuml;ntervenieerd moet worden in de voormalige kolonie Za&iuml;re.
De nieuwe vluchtelingenstroom kwam afgelopen zaterdag op gang na
gewelddadige aanvallen van Banyamulenge-strijders (Tutsi's die al
generaties lang in Zaiuml;re wonen) op een opvangkamp in Kibumba, ten
noordwesten van het Kivu-meer, en een soortgelijk kamp in Kataleacute;.
Die leidden tot een massale uittocht van Rwandese en Burundese Hutu-
vluchtelingen en Zaiuml;rese burgers. Volgens het Hoge Commissariaat
voor de Vluchtelingen van de Verenigde Naties (UNHCR) kwamen bij de
aanval op Kibumba vier vluchtelingen om het leven en raakten honderd
anderen gewond. Bij de aanval op Kataleacute;, 56 kilometer ten noorden
van Goma, werd een Zaiuml;rese soldaat gedood en vielen drie gewonden.
Medewerkers van hulporganisaties en VN-diplomaten stellen Rwanda
verantwoordelijk voor de aanval op het vluchtelingenkamp in Kibumba.
De aanval, die plaatshad in de nacht van vrijdag op zaterdag, duurde
negen uur en volgens een medewerker van een hulporganisatie zouden de
Banyamulenge-strijders daarbij geholpen zijn door
leden van het zevende Rwandese bataljon, dat zijn basis heeft in Kigali.
De Rwandese autoriteiten ontkennen echter elke betrokkenheid bij de
strijd in Oost-Zaiuml;re. De Rwandese regering verklaarde vanochtend
geen heil te zien in een regionale vredesconferentie om het conflict in
Oost-Zaiuml;re op te lossen, omdat Rwanda ,,geenszins betrokken is''
bij deze crisis.
Het voorstel voor zo'n conferentie werd eind vorige week gedaan door de
Verenigde Staten en kreeg vervolgens de steun van secretaris-generaal
Boutros-Ghali van de Verenigde Naties. Behalve Zaiuml;re en Rwanda zou
ook Burundi daaraan deel moeten nemen.
Gisteren werd melding gemaakt over een aanval op een derde, kleiner
kamp, het zuidelijker gelegen vluchtelingenoord Panzi, in de buurt van
Bukavu. Bukavu wordt nog steeds belegerd door milities van de
Banyamulenge. De aanvallen op de vluchtelingenkampen zorgden voor hevige
paniek onder de naar schatting 210.000 Rwandese en Burundese
Hutu-vluchtelingen die daarin leefden. Zondag waren de kampen geheel
verlaten. Alle bewoners waren gevlucht in de richting van Goma of terug
naar Rwanda.
Volgens Paul Stromberg, de woordvoerder van de UNHCR in Kigali (Rwanda),
kwamen gisteren 703 Rwandese vluchtelingen uit Kibumba aan in de
Rwandese grensplaats Mutura, ten noorden van Gisenyi. Tegelijkertijd
arriveerden daar 2.500 tot 3.000 Zaiuml;rese burgers, die eveneens op
de vlucht waren geslagen na de aanval op Kibumbi.
Volgens de woordvoerder kwamen vanochtend naar schatting 110.000
vluchtelingen uit Kibumba aan in het Kamp Mugunga, dat eveneens is
gesitueerd nabij Goma, maar verder ligt verwijderd van de grens met
Rwanda. Hij zei dat ongeveer 20.000 Zaiuml;rezen hun huizen hebben verlaten uit 
angst voor de gevechten
ten noorden van Goma en worden opgevangen in Kanyaruchina en Mugunga.
Minder dan honderd Rwandese vluchtelingen afkomstig uit de regio Bukavu
kwamen zondag aan in het zuidwesten van Rwanda.
De Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen van de VN, Sadako Ogata, heeft
de autoriteiten in Oost-Zaiuml;re verzocht ,,humanitaire corridors'' te
openen om alle vluchtelingen de kans te geven terug te keren naar Rwanda
en Burundi. De VN zullen vandaag voedselrantsoenen voor 10 tot 20 dagen
uitdelen aan het half miljoen vluchtelingen in Oost-Zaiuml;re, als ,,de
veiligheidsomstandigheden dat toelaten'', aldus een woordvoerder. Daarna
zullen ook de laatste VN-hulpverleners het gebied verlaten.
De UNHCR begon afgelopen zaterdag al zijn medewerkers in Bukavu, de
zwaar belegerde hoofdstad van Zuid-Kivu, te evacueren. De VN zond
gisteren twee vliegtuigen naar Bukavu om 128 personeelsleden en
medewerkers van andere hulporganisaties te vervoeren. Vrijdag had de
UNHCR al aangekondigd het ,,niet-essentieuml;le personeel'' onder zijn
medewerkers in Goma, de hoofdstad van Noord-Kivu, te zullen
terugtrekken. De situatie in Goma was zondag rustig. De Zaiuml;rese
autoriteiten heropenden zondag de luchthaven, die zij enkele uren om
onbekende redenen hadden gesloten. Hulporganisaties begonnen daarna met
het evacueren van hun medewerkers. Het internationale Rode Kruis heeft
echter bekend gemaakt dat het aanwezig zal blijven in Bukavu en in Goma.
 
Onze correspondent in Brussel voegt hier aan toe: In Belgieuml; wordt
thans discussie gevoerd of militair geiuml;ntervenieerd moet worden in
de voormalige kolonie Zaiuml;re. Senator Jan van Erps van de regerende
Christelijke Volkspartij (CVP) zei gisteren dat Belgieuml; para's zou
moeten sturen ter versterking van het Zaiuml;rese leger. Maar het
ministerie van Buitenlandse Zaken verklaarde dat daarvan geen sprake kan
zijn en dat Belgieuml; bij een eventuele internationale actie alleen
financieel en logistiek zal bijdragen. Belgieuml; kampt nog altijd met
het trauma van de moord in Rwanda op tien Belgische blauwhelmen, die in
1994 door regeringssoldaten werden omgebracht.
