Leger Irak trekt zich terug uit Arbil
SALAHUDDIN/ BAGDAD, 2 SEPT. Het Iraakse leger heeft zich vanochtend
teruggetrokken uit de Koerdische stad Arbil die het zaterdag op verzoek
van een Koerdische groepering had bezet. Dat melden functionarissen van
de Verenigde Naties ter plaatse. De Amerikaanse regering heeft gisteren
gewaarschuwd dat het Iraakse militaire offensief in het noorden van
Irak, met volgens Washington 30.000 tot 40.000 man, niet onbeantwoord
zal blijven en dat zij daartoe met bondgenoten in contact staat.
Overwogen zou worden zich daarbij te baseren op resolutie 688 van de
Veiligheidsraad van de VN, die eist dat Irak zijn minderheden correct
behandelt.
In reactie op Iraakse aankondigingen van een terugtrekking reageerde
Washington in eerste instantie sceptisch, met de mededeling dat niet de
woorden maar de daden van de Irakezen tellen. President Clinton gaf
zaterdag opdracht de Amerikaanse troepen in de regio, 23.000 man sterk,
in verhoogde staat van paraatheid te brengen en hun versterkingen te
sturen. Gisteravond trof het Pentagon voorbereidingen om 34 extra
gevechtsvliegtuigen en 1.000 man ondersteunend personeel van
verschillende bases in de Verenigde Staten naar Jordanieuml; te sturen.
Zaterdag al waren vier B-52 bommenwerpers vertrokken naar Guam, het
Amerikaanse eiland in het westen van de Stille Oceaan. De
secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Boutros Boutros Ghali,
stelde gisteren uitvoering van de olie-voor-voedsel-overeenkomst uit in
verband met de veiligheidssituatie. De Veiligheidsraad van de Verenigde
Naties stemde in mei in met een gedeeltelijke opheffing van het
handelsembargo tegen Irak: het land zou in twee periodes van negentig
dagen voor een miljard dollar aan olie mogen verkopen, om het geld
vervolgens onder toezicht van de VN te besteden aan voedsel en
medicamenten. Deze maand zou de afspraak eindelijk ten uitvoer gelegd
worden. In Singapore steeg de prijs van ruwe olie vannacht scherp, nadat
bekend werd dat de Verenigde Naties de toestemming hebben opgeschort aan
Irak om een deel van zijn olie te verkopen. Op de oliemarkt was gerekend
op een tijdelijk aanbod van Iraakse olie, dat nu dreigt weg te vallen.
In Europa bleef de olieprijs vanmorgen hoog. In oktober te leveren
Brent-olie noteerde vanmorgen 70 dollarcent hoger op 21,48 dollar per
vat.
Ter plaatse gestationeerde wachters en andere functionarissen van de VN
meldden vanochtend dat de Iraakse troepen zich samen met hun tanks en
artillerie hadden teruggetrokken, zoals gisteren door vice-premier Tareq
Aziz werd aangekondigd. ,,We kunnen geen tanks, of voertuigen of
artillerie meer zien'', aldus een VN-vertegenwoordiger in Arbil. ,,Ze
zijn ongeveer 5 kilometer weg.'' Ook de Turkse minister van buitenlandse
zaken, Tansu Ccedil;iller, bevestigde dat het Iraakse leger Arbil had
verlaten. In de stad patrouilleren nu strijders van de Koerdische
Democratische Partij (KDP) van Masoud Barzani, die om de Iraakse
interventie had gevraagd. Een woordvoerder in Ankara  van de
Patriottische Unie van Koerdistan (PUK), de Koerdische groep die door
het Iraakse leger uit Arbil is verdreven ten gunste van de KDP, zei dat
de Irakezen niet waren vertrokken, maar in plaats daarvan  samen met de
KDP opposanten opspoorde en executeerde. Volgens de  woordvoerder zijn
enkele honderden Koerden gedood, en nog eens vele honderden opgepakt.
Maar de VN-functionarissen konden dit niet bevestigen. Voorlopig wordt
door de VN het dodental als gevolg van de Iraakse beschietingen van
Arbil en de bezetting op ongeveder 100 gesteld. De Deense
luitenant-kolonel Poul Dahl zei dat de toestand nu rustig is, ,,en er is
geen sprake van chaos of paniek''. Volgens hem proberen de VN deze dagen
de water- en stroomvoorziening voor de burgerij van Arbil te herstellen.
Kolonel Dahl zei tevens dat de andere grote Koerdische
stad, Sulaymaniya, nog steeds in handen van de PUK is. PUK-leiders
hadden gemeld dat de Iraakse troepen zich opmaakten ook deze stad 
binnen te vallen. Iran had zelfs de val van de stad gemeld.
De Iraakse militaire actie kwam twee weken na de hervatting van de
gevechten tussen de KDP en de PUK, die respectievelijk door Irak en Iran
worden gesteund. De KDP zegt dat zij geen andere keus had dan de hulp
van Bagdad in te roepen omdat de PUK  Iran bij de strijd had betrokken.
Iraanse artillerie neemt volgens de KDP gebieden onder haar controle
onder vuur, terwijl enkele duizenden paramilitaire revolutionaire
gardisten op Iraaks Koerdisch grondgebied  hun kamp zouden hebben
opgeslagen.  De KDP brandmerkte dit als ,,verraad''. Een
vredesconferentie in Londen om Koerdistan met Amerikaanse bemiddeling
vrede te brengen die vrijdag begon,  is voorlopig afgelast. (Reuter, AP,
AFP)  
