EU bereikt toch akkoord over Mostar
MOSTAR, 7 AUG. De Bosnische Kroaten hebben gisteren na dagenlang overleg
en veel dreigementen van de Europese Unie alsnog hun boycot van de
gemeenteraad van Mostar beeuml;indigd. De EU, die had gedreigd zich uit
de stad terug te trekken, zal haar bestuur over Mostar nu voortzetten.
De Kroaten en de moslims werden het gisteren eens over een akkoord, dat
voorziet in een bijeenkomst van de gekozen gemeenteraad later deze
maand, waarbij een Kroaat tot burgemeester en een moslim tot
loco-burgemeester zal worden gekozen.
Daarna komt de raad pas weer bijeen wanneer het Constitutionele Hof van
de moslim-Kroatische federatie uitspraak heeft gedaan over de Kroatische
klacht, dat bij de gemeenteraadsverkiezingen van 30 juni fraude is
gepleegd. In principe moet de gemeenteraad minstens een keer per twee
maanden bijeenkomen, zo is gisteren overeengekomen.
De moslims hadden aanvankelijk veel bezwaar tegen deze bepalingen, omdat
het Constitutionele Hof nog niet bestaat en het na de vorming ervan nog
lang kan duren voordat het tot een uitspraak over de Kroatische klacht
over verkiezingsfraude komt. Dat, zo voerden de moslims aan, betekent
dat de Kroaten hun boycot van de gemeenteraad de facto nog lang kunnen
voortzetten.
Om dat bezwaar op te vangen bepaalt het akkoord van gisteren dat de
partijen ,,verwachten dat de uitspraak snel wordt gedaan'', gezien de bepaling d
at
de gemeenteraad maximaal een keer per zestig dagen bijeenkomt. Nergens
staat echter met zoveel woorden dat de raad bijeenkomt zolang het hof
geen uitspraak heeft gedaan.
Volgens veel waarnemers is de vaagheid van de formulering het zwakke
punt van het akkoord. Veel, zo werd gisteren in Mostar gezegd, zal
afhangen van de vraag of de Kroatische burgemeester en zijn
moslim-plaatsvervanger met elkaar zullen kunnen opschieten.
De Kroaten hebben de gemeenteraad sinds de verkiezingen van 30 juni
geboycot met het argument dat er is gefraudeerd. In werkelijkheid, zo
menen veel waarnemers, waren de Kroaten teleurgesteld omdat de
belangrijkste moslim-partij bij de verkiezingen meer zetels in de wacht
sleepte dan hun partij.
De EU heeft tijdens de onderhandelingen tot twee keer toe de Kroaten
willen dwingen hun boycot te beeuml;indigen met een ultimatum, waarin
werd gedreigd het sinds ruim twee jaar bestaande EU-bestuur over Mostar
te beeuml;indigen. Eind vorige week ontbood de Amerikaanse president
Clinton de Kroatische president Tudjman naar Washington om de Kroaten
onder druk te zetten.
Wanneer de gemeenteraad een nieuwe burgemeester kiest, is nog niet
duidelijk. In Mostar werd gisteren gezegd dat dit morgen al gebeurt,
maar volgens de Kroatische minister van Buitenlandse Zaken komt de raad
pas volgende week, op 15 augustus, bijeen.
Sir Martin Garrod, de EU-bestuurder in Mostar, uitte zich na het
moeizaam tot stand gekomen akkoord optimistisch. ,,We kunnen nu samen
verder om van Mostar de stad te maken die we allemaal wensen'', zo zei
hij. De totstandkoming van het akkoord, aldus de pas onlangs benoemde
EU-bestuurder van Mostar, had ,,heel wat slapeloze nachten gekost''.
In het algemeen heeft de internationale gemeenschap opgelucht gereageerd
op het akkoord. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken sprak
bij monde van woordvoerder Nicholas Burns van ,,een zeer, zeer positief
akkoord'', het Ierse EU-voorzitterschap van ,,een vitale stap op weg
naar verzoening in de stad''. De Duitse minister van Buitenlandse Zaken,
Klaus Kinkel, die achter de schermen een grote rol heeft door de Kroaten
zwaar onder druk te zetten, zei dat ,,het compromis van Mostar'' door de
moslims en de Bosnische Kroaten moet worden toegepast bij alle lokale en
regionale problemen die nog moeten worden opgelost. Volgens Kinkel zal
de internationale gemeenschap ervoor zorgen dat ,,
het akkoord woord voor woord en in zijn totaliteit in de praktijk wordt
gebracht''. Zijn Franse collega, Herveacute; de Charette, zei
,,tevreden'' te zijn. Ook hij tekende aan dat Frankrijk zeer nauwlettend
zal toezien op de naleving van het akkoord. (Reuter, AP, AFP)
