Turkije dreigt met actie leger
Door onze correspondent FROUKJE SANTING 
ANKARA, 27 JULI. De Turkse
minister van Justitie, Sevket Kazan,
 heeft gisteren gezegd dat het leger zal ingrijpen als de hongerstakers
in de gevangenissen hun ruim twee maanden oude actie niet
beeuml;indigen. Gisteravond is een achtste slachtoffer gevallen.
Kazan, lid van de religieus-fundamentalistische Welvaartspartij,
voorspelde op een grimmige persconferentie in Ankara dat het ,,tot
bloedvergieten komt'' als de hongerstakers niet stoppen met hun actie.
,,Dit is onze laatste oproep'', aldus de bewindsman. ,,Anders worden we
gedwongen in te grijpen.'' Volgens Kazan staan de hongerstakers onder
sterke druk van leiders van ,,
illegale extreem-linkse groeperingen in de Turkse gevangenissen'' om hun
actie niet op te geven. De acht slachtoffers die tot nu toe zijn
gevallen zouden, aldus Kazan, informanten zijn geweest van de Turkse
autoriteiten. Hij schilderde hun dood af als een ,,afreking door de
linkse gewapende organisaties''.
Het achtste slachtoffer is de 22 jaar oude Ayse Idil Ekmen. Ze was lid
van het extreem-linkse Revolutionaire Bevrijdings Front (DHKP-C) en
overleed op de 65ste dag van haar hongerstaking voor betere
levensomstandigheden in de Turkse huizen van bewaring, in de gevangenis
van Canakkale, in het noordwesten van Turkije. Ekmen is het eerste
vrouwelijke slachtofffer onder de 275 van de ruim 2000 hongerstakers die
niet alleen vast voedsel, maar ook gesuikerd water en zout weigeren.
Zeker zestig andere politieke gevangenen verkeren in een kritieke fase.
De internationaal bekende Turkse zanger Zulfu Livaneli slaagde er
gisteravond in een gesprek met de minister van Justitie niet in de
autoriteiten tot compromissen te bewegen om zo de hongerstaking in
gevangenissen verspreid over Turkije te beeuml;indigen en te voorkomen
dat er nog meer slachtoffers vallen. Kazan weigerde in te gaan op de eis
om 70 politieke gevangenen in de zwaarbewaakte strafinrichting in
Eskisehir, in het noordwesten van het land, over te plaatsen naar andere
huizen van bewaring. De sluiting van deze strafinrichting is een van de
eisen van de hongerstakers. Eerder op de dag maakte Kazan de dood bekend
van Tahsin Yilmaz, van de Turkse Revolutionaire Communistische Unie, in
de Bayrampasa-gevangenis in Istanbul. Het is een van drie huizen van
bewaring in Turkije waarover de autoriteiten de controle volstrekt zijn
kwijtgeraakt. De hongerstaking in de gevangenissen en de dood van acht
politieke activisten zijn een nieuwe vlek op het toch al niet al te
zuivere blazoen van Turkije op het gebied van de mensenrechten. Europees
commissaris Hans van den Broek drong er gisteren in een brief aan de
Turkse minister van Buitenlandse Zaken, Tansu Ccedil;iller, op aan er
alles aan te doen om verdere dodelijke slachtoffers te voorkomen.
De indruk is dat Van den Broek daarmee refereert aan de belofte van
Ankara eind vorig jaar om de mensenrechtensituatie te verbeteren in ruil
voor de op 1 januari tot standgekomen douane-unie tussen Turkije en de
Europese Unie. Ook de Duitse minister van buitenlandse zaken, Klaus
Kinkel, pleitte gisteren voor een snelle beeuml;indiging van de
hongerstaking in de Turkse huizen van bewaring. Zijn schrijven volgde op
vier nachten van bomaanslagen in Duitsland op Turkse eigendommen, die
naar wordt aangenomen het werk zijn van militante supporters van de
hongerstakers. Ook Duitsland en Italieuml; hebben in de afgelopen dagen
hun ongenoegen laten blijken over de situatie in de Turkse gevangenisen.
Naar verwachting zullen de ambassadeurs van de troiuml;ka - de vorige,
de huidige, en de komende voorzitter van de Eurpese ministerraad -
maandag eveneens aan de bel trekken in Ankara. De Turkse minister van
justitie verklaarde gisteren evenwel niet gevoelig te zijn voor de
toenemende internationale druk.
