Regerende Franse coalitie op verlies
Door onze correspondent
PARIJS, 26 MEI. De Franse regeringscoalitie is in grote moeilijkheden
na de eerste ronde van de algemene verkiezingen. De centrum-rechtse
partijen verloren gisteren voorlopig hun meerderheid. De linkse partijen
boekten duidelijk winst, maar zijn allerminst zeker van de overwinning
volgende week zondag.
Premier Juppeacute;'s positie staat opnieuw ter discussie voor het
geval de huidige coalitie met een meerderheid uit de beslissende tweede
ronde te voorschijn zou komen. Hij slaagde er, zoals de meeste
ministers, niet in zijn eigen zetel in Bordeaux in eacute;&eacute;n
keer te veroveren. Vanmorgen noemde hij zijn eigen positie van secundair
belang: ,,Als het enige obstakel voor modernisering en vernieuwing in
Frankrijk hangt op de keuze van personen, dan zal de president zonder
twijfel de juiste keus maken.'' Gisteravond had hij al gezegd dat het
land naar verandering snakte, maar niet met links, ,,niet de recepten
van vijftien jaar geleden, die elders ook niet hebben gewerkt''. Enkele
minuten nadat de laatste stembussen in Frankrijk waren gesloten zei de
minister van Justitie, Chiracs vertrouweling Jacques Toubon, al: ,,De
les is duidelijk. Wij hebben een stevig schot voor de boeg gekregen. Het
is nu zaak goed te luisteren naar de roep van de kiezers om
verandering.''
De leider van de Parti Socialiste, Lionel Jospin, die een goede kans
heeft zondag de zetel in de Haute Garonne te herwinnen die hij in 1993
verloor, reageerde behoedzaam op de uitslag van de eerste ronde. ,,Alle
Fransen die verandering willen moeten nu achter ons gaan staan. Ik bied
hun een veranderingspact aan, voor een meer gedurfde economische
politiek, die voorzichtig is met overheidsuitgaven, een meer menselijke
politiek.''
De eerste ronde van de parlementsverkiezingen heeft exact gebracht waar
de leiders van de grote partijen voor waarschuwden: versnippering van de
stemmen. De coalitiepartijen RPR en UDF haalden de laagste score sinds
een kwart eeuw; samen kwamen zij niet verder dan 30 procent. Andere
rechtse lijsten, waar zij niet mee samenwerken - al rekent de coalitie
meestal wel op hun stemmen - kregen ruim 6 procent.
Voor de Parti Socialiste was het resultaat veel beter dan de rampzalige
uitslag van 1993, toen de partij van Franccedil;ois Mitterrand werd
weggevaagd na een aantal financieel-politieke schandalen. De 18 procent
van toen werd gisteren opgetrokken naar 24 procent, maar dat was heel
wat lager dan de 30 procent waarop Jospin had gemikt voor een reeuml;le
regeringskans. Nu blijft hij des te meer afhankelijk van de communisten,
die het met 10 procent beter deden dan in '93. Groenen,
radicaal-socialisten en extreem-linksen brengen de linkse score boven de
50 procent.
Het Front National verbeterde zijn resultaat van '93 en kwam nu uit op
ruim 15 procent, evenveel als zijn leider Le Pen bij de
presidentsverkiezingen van '95 haalde. In meer dan honderd van de 577
kiesdistricten zullen drie kandidaten het tegen elkaar moeten opnemen;
in veel gevallen zit daarbij een Front National-kandidaat. Het
opkomstpercentage was 68. De thuisblijvers van gisteren kunnen volgende
week dus een belangrijke rol spelen. De bureaus voor opinieonderzoek
geven weinig houvast voor de uiteindelijke zetelverdeling. Zowel links
als rechts kan winnen, in alle gevallen met uiterst krappe meerderheden.
Op de beurs in Parijs zijn de aandelenkoersen vanochtend fors gedaald.
De Franse CAC-40-index daalde aanvankelijk met 4,2 procent. Tegen het
eind van de ochtend was het verlies nog 2,8 procent. De Franse minister
van Financieuml;n, Jean Arthuis, zei niet te verwachten dat het
verkiezingsresultaat zal leiden tot een crisis van de franc.
