Tegenvallers in Duitsland lopen op
Door onze correspondent MICHELE DE WAARD
BONN, 15 MEI. De financieuml;le tegenvallers in Duitsland lopen zo
sterk op dat minister Waigel (Financieuml;n) zijn toevlucht moet nemen
tot bijzondere maatregelen. Hij wil opnieuw een pakket aandelen in
Deutsche Telekom verkopen. Ook zou de regeringscoalitie verkoop van
goudreserves van de Bundesbank overwegen.
Duitsland krijgt steeds meer moeite te voldoen aan de voorwaarden voor
deelname aan de Economische en Monetaire Unie (EMU). Vandaag wordt een
miljardentegenvaller bekendgemaakt bij de belastinginkomsten die naar
schatting 20 miljard mark bedraagt.
De verkoop van extra aandelen in het vorig jaar geprivatiseerde Deutsche
Telekom, die gisteren in de Duitse pers uitlekte, heeft nogal wat voeten
in de aarde, omdat de staat wettelijk niets mag verkopen voor het jaar
2000. Vrije verkoop via de markt is dan niet mogelijk. De banken zoeken
inmiddels koortsachtig naar andere wegen om de aandelen onder te
brengen.
Het voortijdig uitlekken van het voornemen om een extra aandelenpakket
Deutsche Telekom te verkopen werd Waigel, die het nieuws gisteren
bevestigde, niet in dank afgenomen. De beurskoers van het
Telekom-aandeel daalde onmiddellijk. In Tokio zakte de koers 3 procent;
in Frankfurt sloot de koers gisteren 2,3 procent lager op 39,20 gulden.
Een handelaar noemde de plotselinge aankondiging om een deel van de
aandelen te verkopen ,,onprofessioneel''.
Ook Deutsche Telekom zelf was volkomen verrast over de plannen van de
minister. Sommer, bestuursvoorzitter van Telekom, zei dat de staat alleen aandel
en kan verkopen als het bestuur van de
onderneming daarmee instemt en de belangen van de aandeelhouders niet
worden geschaad.
Ook de Bundesanstalt fuuml;r Post und Telekommunikation, die voor de
staat de aandelen in beheer heeft, wist van niets. Vorig jaar ging
Deutsche Telekom, Europa's grootste telecommunicatiebedrijf, naar de
beurs. De staat heeft nog 75 procent van de aandelen in handen. Met een
koers die gemiddeld rond de 40 mark schommelt, is het pakket waarover de
staat beschikt zeker 80 miljard mark waard. Sinds de introductie is de
koers ongeveer dertig procent gestegen.
Uit de manoeuvres van minister Waigel blijkt hoe hoog de financieuml;le
nood is van de regering. Gisteren kwam de coalitie van CDU/CSU en FDP al
in spoedberaad bijeen om zich over de ophanden zijnde tegenvallers te
beraden. Na afloop bevestigde Waigel het voornemen over het verder
afstoten van Telekom.
De tegenvallende belastinginkomsten leiden tot een dramatische stijging
van het begrotingstekort, dat Bonn op 2,9 procent heeft geraamd om onder
de EMU-norm van 3 procent te komen. Het tekort mag de grens van 53,4
miljard niet overschrijden, maar de eerste drie maanden heeft Waigel al
bijna 40 miljard moeten lenen.
De SPD dringt aan op een aanvullende begroting en een uitgavenstop. De
tegenvallende overheidsfinancieuml;n zijn veroorzaakt door de kosten
van de hoge werkloosheid. In de schattingen voor dit jaar ging de
regering uit van 3,9 miljoen werklozen. In januari werd al een
recordaantal van 4,7 miljoen werklozen geregistreerd; in april waren het
er 4,4 miljoen. Elke 100.000 werklozen kosten de staat drie miljard
mark.
Minister Waigel van financieuml;n (CSU) zei gisteren: ,,Er zijn vier
miljoen mensen werkloos wier uitkering en sociale verzekeringen moeten
worden betaald. Een minister van financieuml;n, evenmin als een andere
politicus, kan hier iets aan veranderen.''
Vanavond als de definitieve cijfers van de belastingdienst op tafel
liggen, komen de coalitiefracties onder leiding van bondskanselier
Helmut Kohl opnieuw bijeen om zich te beraden over nieuwe
bezuinigingsmaatregelen en over eventuele verhoging van de
belastingen.De regering heeft weinig manoeuvreerruimte en moet alle
reserves mobiliseren. Bezuinigingen op sociale voorzieningen zijn niet
populair. Ook wil ze een verhoging van de belastingen voorkomen, omdat
dit indruist tegen de aangekondigde plannen tot grootscheepse
belastingverlaging voor burgers en bedrijven.
Verhoging van de accijnzen op benzine wordt in kringen van de CDU echter
niet uitgesloten. Maar de kleine liberale coalitiepartner FDP, dat eind
van de maand zijn jaarlijkse partijcongres heeft, verzet zich hiertegen
met hand en tand. Het voorstel om een deel van de goudreserves te
verkopen, zou dan ook van de FDP afkomstig zijn. FDP-voorzitter Wolfgang
Gerhardt noemde een belastingverhoging ,,volstrekt contra-produktief''
om de economische groei te stimuleren.
Volgens Waigel is verder bezuinigen, naast de verkoop van
Telekom-aandelen, de enige remedie om het tekort te verminderen. Eerder
al verklaarde Waigel en CDU/CSU-fractievoorzitter Wolfgang Schuble dat
bezuinigingen op de bijstand onontkoombaar zijn. Ook de Bundesanstalt
fuuml;r Arbeit, waarin de overkoepelende arbeidsbureaus zijn verenigd,
zou de uitgaven voor bij- en omscholing van werklozen verder moeten
verminderen.
Minister Waigel verzekerde gisteravond nog eens dat Duitsland het EMU-
criterium voor het begrotingstekort van 3 procent zal halen.
FDP-voorzitter Gerhardt liet zich ontvallen dat de stabiliteit van de
euro bij een begrotingstekort van 3,1 of 3,2 procent in Duitsland echt
geen gevaar loopt. Waigel heeft de kiezers steeds voorgehouden dat 3
procent ook werkelijk 3,0 procent betekent.
