Rebellie en chaos nemen toe in Zaiuml;re
KINSHASA, 5 APRIL. Zaiuml;rese opstandelingen zijn gisteren Mbuji-Mayi
binnengetrokken, een belangrijke stad in het diamantgebied Kasaiuml;.
In de hoofdstad Kinshasa neemt de politieke chaos toe. Rebellen zijn
intussen verder opgerukt in de richting van Lubumbashi, de tweede stad
van het land. De vredesonderhandelingen zijn onder druk komen te staan.
,,De rebellen zenden uit op de lokale radio van Mbuji-Mayi, met de
mededeling dat ze de stad hebben bevrijd'', aldus een mijnbouwingenieur
die gisteren radiocontact had met bewoners van de stad. Andere bronnen
maakten melding van plunderende regeringssoldaten, die vanuit Mbuji-Mayi
voor de troepen van rebellenleider Laurent-Deacute;sir&eacute; Kabila
op de vlucht sloegen. Mbuji-Mayi is voor de economie van Zaiuml;re
belangrijk. De stad is het centrum van de Zaiuml;rese diamantwinning.
De politieke chaos in Kinshasa neemt met de dag toe. Bondgenoten van
president Mobutu Sese Seko pogen de nieuwe premier Etienne Tshisekedi,
net enkele dagen in functie, af te zetten. Tshisekedi heeft het
overgangsparlement ontbonden en wil geen Mobutu-aanhangers in zijn
nieuwe regering. Wel reserveerde hij zes ministersposten voor de
rebellen van Kabila, maar die weigerden onmiddellijk. ,,Ons doel is een
radicale verandering in dit land'', aldus een woordvoerder van de
rebellen.
President Mobutu, die wegens behandeling voor prostaatkanker maandenlang
in het buitenland verbleef, keerde eind vorige maand naar zijn land
terug. Hij riep de strijdende partijen op tot een staakt-het-vuren. De
rebellen onder leiding van Kabila wijzen dit af zolang
Mobutu niet bereid is te praten over zijn aftreden. Vandaag zouden in
Pretoria in Zuid-Afrika de eerste rechtstreekse vredesonderhandelingen
beginnen. Aanwezig namens de regering van Zaiuml;re zou zijn een
delegatie onder leiding van Mobutu's veiligheidsadviseur Honoreacute;
Ngbanda. Kabila zou zijn gezant Bizima Karaha sturen. Het vredesoverleg
is door de jongste ontwikkelingen onder druk komen te staan.
Diplomatieke bronnen in Zuid-Afrika melden dat niet voor morgen met de
gesprekken wordt begonnen, als er al gesproken wordt.
Voor het eerst hebben de grootste hulporganisaties van de wereld in een
gezamenlijke noodkreet opgeroepen tot hulp aan de honderdduizenden
vluchtelingen in Oost-Zaiuml;re. Zij drongen er gisteren bij de
strijdende partijen op aan humanitaire bijstand voor de ontheemden toe
te laten.
De oproep is afkomstig van de VN-organisaties voor vluchtelingen (UNHCR)
en kinderen (UNICEF), het VN-wereldvoedselprogramma en de Europese
commissaris voor humanitaire zaken.
Het Amerikaanse vliegdekschip Nassau is inmiddels aangekomen in de
Afrikaanse wateren op ongeveer 350 kilometer ten westen van Zaiuml;re.
(Reuter, AP)
