

Proces Johan V. verlengd na frictie over brieven






Door een onzer redacteuren 


AMSTERDAM, 18 JAN. Het openbaar ministerie
heeft de rechtbank belangrijk materiaal onthouden in het proces tegen de
van grootschalige handel in hasj verdachte Johan V. en twee
medeverdachten. Dat oordeelde de rechtbank van Amsterdam gisteren op het
eind van wat de laatste zittingsdag had moeten zijn.


Het proces wordt maandag voortgezet. Aanleiding voor de onverwachte
verlenging was de uitzending van het tv-programma Nova afgelopen
donderdagavond waarin werd gemeld dat het OM een geheime overeenkomst
heeft gesloten met kroongetuige Ad Karman. Op verzoek van de rechtbank
moest het OM de tot nu toe onbekend gebleven correspondentie met de
advocaat van Karman overleggen. Het bleek te gaan om twee brieven uit
juni en november 1996 waarin door het OM wordt gesteld dat er geen reden
is voor justitie om geld te vorderen van Karman. De rechtbank toonde
zich geiuml;rriteerd dat deze informatie niet aanwezig was in het
dossier. Dat had volgens de president, F.Lauwaars, wel gemoeten. ,,Dit
verontrust ons, we hadden de informatie vooraf moeten hebben'', aldus
Lauwaars.

De advocaten van Johan V. ('de Hakkelaar') en zijn medeverdachten grepen
de gelegenheid aan om vrijlating voor hun clieuml;nten te vragen. ,,Je
wordt in het ongewisse gelaten en wie doet zoiets? De Staat der
Nederlanden in de persoon van de officieren van justitie. Zij nemen de
rechters bij de neus'', aldus mr. M.Moskowicz sr., raadsman van Johan V.
Volgens hem heeft het OM opzettelijk stukken achtergehouden en daarmee
de rechtbank misleid. Daarom moest het OM ,,niet ontvankelijk'' worden
verklaard. Daar ging de rechtbank niet op in. ,,We willen eerst goed
beraad over deze ingewikkelde kwestie'', aldus president Lauwaars.

Officier van justitie Witteveen ontkende gisteren met
klem dat de totnutoe onbekend gebleven afspraak neerkomt op een belofte:
,,Van een absolute toezegging dat er geen vordering komt is geen
sprake.'' De verdediging suggereerde dat het OM Karman - buiten het
zicht van rechtbank en advocatuur - wel een financieuml;le immuniteit
had toegezegd.

Volgens persofficier N. Schaar had de rechtbank ,,haar huiswerk beter
moeten doen''. De rechters hebben volgens hem zelf tijdens het proces
mogelijkheden laten liggen om de brieven boven tafel te krijgen. Schaar:
,,Het OM is in hoge mate geiuml;rriteerd.'' Minister Sorgdrager
(Justitie) wilde gisteravond niet reageren op de nieuwste ontwikkelingen
in dit 'mega-proces'. Prof.mr. Y. Buruma, hoogleraar straf- en
procesrecht in Nijmegen, meent dat er sprake is van ,,een ernstig
vergrijp'' als het openbaar ministerie de informatie doelbewust heeft
achtergehouden. Een belofte van vrijwaring acht hij in strijd met het
beleid van Sorgdrager. Volgens Buruma is door recente jurisprudentie van
de Hoge Raad een enigszins gecompliceerde situatie ontstaan over wat wel
en niet moet worden opgenomen in de dossiers die het OM bij de rechtbank
overlegt. ,,Het is echter mogelijk dat de rechtbank de verklaringen van
getuige Karman uitsluit als zij meent dat er door anderen al genoeg
bewijs is geleverd'', aldus Buruma.

De brieven aan kroongetuige Karman, uit juni en november van het vorig
jaar, leidden tot verontwaardiging bij de rechtbank, want de afspraken
die zijn gemaakt hadden de rechters vooraf bij de beoordeling van de
deal willen betrekken. De inhoud van de afspraken komt er op neer dat
het OM thans ,,volstrekt'' niet de bedoeling heeft om Karman een
ontnemingsvordering te presenteren en dat het in de strafzaak die nog
tegen hem loopt ook geen geldboete zal eisen.

Over de inhoud van de briefwisseling zei persofficier N.Schaar dat de
advocaat van Karman slechts wilde weten of het openbaar ministerie in de
toekomst nog van plan was om zijn clieuml;nt 'te plukken'. Het OM heeft
de garantie dat dat niet zou gebeuren, niet kunnen geven. Maar op grond
van tot dan toe verricht onderzoek had het OM 'volstrekt' geen reden om
te vorderen of een geldboete te eisen.

Schaar zei dat het OM op zijn beurt, door de ergernis van de rechtbank,
,,in hoge mate is geiuml;rriteerd''. De rechtbank had volgens de
persofficier ,,haar huiswerk'' beter moeten doen, want de rechters
hebben zelf tijdens het proces allerlei mogelijkheden voorbij laten gaan
om de briefwisseling boven tafel te krijgen.

,,De overeenkomst die het openbaar ministerie met kroongetuige Karman
heeft gesloten, is in strijd met de opvatting van minister Sorgdrager
van Justitie dat een 'deal' met een (kroon)getuige niet mag inhouden dat
hij volledig gevrijwaard wordt van eventuele vervolging.'', reageerde
prof. mr. Y. Buruma, hoogleraar straf- en strafprocesrecht aan de
universiteit van Nijmegen gisteravond op de overeenkomst met de
kroongetuige.

De opvatting van minister Sorgdrager komt overeen met de betreffende
aanbeveling van de commissie-Van Traa die een enqute hield over de
IRT-affaire, aldus Buruma, eacute;&eacute;n van de eindredacteuren van
het enquecirc;terapport.

Hij acht het, gezien de opvatting van de minister hierover, alleszins
begrijpelijk dat de rechtbank tevoren de afspraken wilde kennen. ,,Als
het OM de afspraak over niet-terugvordering doelbewust heeft
achtergehouden, is dat een vrij ernstig vergrijp'', aldus de hoogleraar.











