

'Alleen harde maatregelen kunnen het voetbal redden'






Door onze redacteur WARD OP DEN BROUW 


ROTTERDAM, 29 NOV. De emoties over
de ongeregeldheden bij Feyenoord-Ajax kunnen hoog oplopen. Aan de
borreltafel luidt de oplossing: opsluiten in de mijnen in Limburg. Bij
Feyenoord is men nog scherper. Na rellen bij Feyenoord-FC Twente, vorig
seizoen, reageerde veiligheidscoouml;rdinator Blankemeijer van
Feyenoord ondubbelzinnig. ,,Ze moesten ze doodschieten'', zei hij in de
perskamer. Pardon? Op dicteersnelheid herhaalde hij zijn pleidooi.


De roep om een harde aanpak van relschoppers is sinds Feyenoord-Ajax nog
luider geworden. Uit alle hoeken van de samenleving kwamen suggesties om
het voetbalvandalisme de kop in te drukken: strenger straffen, de clubs
laten opdraaien voor de politiekosten en een sluitend pasjessysteem.

Naar aanleiding van de gebeurtenissen bij De Kuip zal maandag op
initiatief van minister Dijkstal (Binnenlandse Zaken) besloten overleg
worden gevoerd over het voetbalvandalisme. De minister heeft er een uur
voor uitgetrokken. Zijn gesprekspartners zijn staatssecretaris Terpstra
(Sport), minister Sorgdrager (Justitie), burgemeester d'Hondt van
Nijmegen als voorzitter van de Raad van Korpsbeheerders, KNVB-directeur
Vogelzang en de burgemeesters van Amsterdam, Eindhoven, Utrecht en
Rotterdam.

Namens burgemeester Peper, die in het buitenland vertoeft, zal
loco-burgemeester Simons het overleg op Binnenlandse Zaken bijwonen.
Zondag was hij in die hoedanigheid verantwoordelijk voor de openbare
orde in Rotterdam. Voor de wedstrijd voerde hij overleg met de
clubvoorzitters Van den Herik (Feyenoord) en Van Praag (Ajax), tijdens
het duel zat hij op de tribune tussen Feyenoord-fans en in de
commandokamer van de politie.

,,Elke weldenkende bestuurder moet zich er zorgen over maken dat op een
zondagmiddag twee keer elf mannen niet met elkaar een plezierige
wedstrijd kunnen spelen, zonder dat er een politiemacht op de been wordt
gebracht'', zegt Simons in zijn werkkamer in het stadhuis. ,,Het incident met de
 Ajax-bus bepaalde het beeld van zondag.
Maar als je kijkt naar de wedstrijd, moet je vaststellen dat die dankzij
de inzet van zeshonderd agenten redelijk is verlopen. We vinden het
inmiddels bijna normaal dat zo'n wedstrijd alleen gespeeld kan worden
met zoveel politie. Hoe gevaarlijk het ook is om te zeggen, misschien is
dat incident nog ergens goed voor geweest. We zijn opnieuw met onze neus
op de feiten gedrukt.''

Eerder deze week bood Simons namens het stadsbestuur aan Ajax excuses
aan voor het incident. ,,Dat je fanatiek voor je club bent, kan ik me
voorstellen. Maar als zoiets ertoe leidt dat je je tegenstander fysiek
attaqueert, dan hebben we het over een andere werkelijkheid.'' Het
politie-onderzoek naar het incident, waarbij Ajacied Menno Willems door
rondvliegend glas krassen opliep, is nog niet afgerond. ,,De dader zal
wel op het kerkhof liggen'', zegt Simons. ,,Nadat het gebeurd
was, ging het wel tien keer door m'n kop: stel dat ze
een speler hadden geraakt. Dan waren de emoties nog meer uit de hand
gelopen.''

Maandag kunnen onder leiding van minister Dijkstal de eerste stappen
worden gezet om een betere greep op voetbalvandalen te krijgen. Simons
vindt dat alle betrokkenen in kaart moeten brengen welke maatregelen
reeds genomen zijn en welke nog genomen kunnen worden. ,,Geen maatregel
mag onbesproken blijven. Ook voorstellen die vroeger van tafel zijn
gemikt. Na zondag zegt iedereen dat het vijf voor twaalf is. Als er over
drie maanden weer iets gebeurt, kun je niet opnieuw zeggen dat het vijf
voor twaalf is. Steeds als het uit de hand loopt doemen de meest
dramatische scenario's op, zoals spelen zonder publiek en het weren van
publiek van de uitspelende ploeg. Ik zeg niet dat die maatregelen
uitgesloten zijn, maar eerst moet je alle andere mogelijkheden
verkennen.''

De Belgische politieman Steven de Smet, in Gent
veiligheidscoouml;rdinator bij massa-evenementen en specialist op het
gebied van voetbalvandalisme, onderstreept het belang van een
gezamenlijke aanpak. ,,Je moet het samen doen, anders lukt het nooit.''
De Smet maakt zich grote zorgen over de veiligheid bij het EK voetbal in
2000, dat Belgieuml; en Nederland samen organiseren. Het valt hem op
dat de Nederlandse politiekorpsen onderling nauwelijks gegevens
uitwisselen over hun eigen groepen relschoppers. ,,Nationale
coouml;rdinatie is een vereiste.''

Als positief voorbeeld noemt De Smet Engeland, waar voetbalvandalisme
grotendeels is uitgebannen. ,,Toen besloten werd de clubs voor de
politiekosten te laten opdraaien, is men wakker geworden. Na
kosten-batenanalyses kwamen de clubs tot de conclusie dat ze het zelf
goedkoper konden doen.''

Zondag werd er in Rotterdam voor de zoveelste keer aan
symptoombestrijding gedaan. Op grond van een noodbevel van de burgemeester werde
n Ajax-supporters die in bussen met ongeldige
plaatsbewijzen op weg waren naar Rotterdam, teruggestuurd naar de
hoofdstad. ,,Ze waren kennelijk op relletjes uit'', zegt Simons. Of hij
ervan op de hoogte was dat aanhangers van beide clubs op een veldslag
uit waren, wil Simons niet zeggen. ,,Maar na de signalen die ik van de
politie kreeg, ging ik gespannen naar de wedstrijd.''

Repressiever optreden lijkt na Feyenoord-Ajax onvermijdelijk. Simons:
,,Strenger en harder straffen mag je niet uitsluiten, maar het is niet
het enige dat helpt. Ik ben een voorstander van lik-op-stukbeleid. De
supporters die zondag zijn gearresteerd, hebben we meteen geknipt en
geschoren. Proces-verbaal, voorgeleiding etcetera. Vergeleken met een
paar jaar geleden is dat al veel effectiever.''

Er moeten nog meer aanhoudingen worden verricht, bepleit W. van Rhee als
manager wedstrijdzaken bij de KNVB. ,,Dan kunnen we meteen overgaan tot
een landelijk stadionverbod'', aldus de voormalige
politiechef. Als de politie de namen van de relschoppers doorgeeft aan
de voetbalbond, kan hen de toegang tot het stadion worden ontzegd. Vorig
seizoen werd 176 supporters een stadionverbod opgelegd, gemiddeld voor
zes maanden. Om te voorkomen dat zij zich toch bij de stadions ophouden,
dienen deze relschoppers zich volgens Van Rhee tijdens wedstrijden van
hun club op het politiebureau te melden. Maar zo'n meldingsplicht
bestaat nog niet. ,,Alleen zulke harde maatregelen kunnen het voetbal
redden'', aldus Van Rhee.

Het Centraal Informatiepunt Voetbalvandalisme (CIV) wees vorige week in
een rapport over het voetbalseizoen 1995-'96 op een zwakke plek: ,,Met
name bij aanhoudingen van groepen supporters die groepsgewijs strafbare
feiten hebben gepleegd, is de individuele aanwijsbaarheid vaak een
beletsel voor het succesvol instellen van een strafrechtelijke
vervolging'', aldus het CIV. ,,Met deze wetenschap
maakt de politie al vaak geen proces-verbaal op.''

Bij De Kuip werden zondag 34 supporters gearresteerd wegens openlijke
geweldpleging en op grond van de Wet op de Identificatieplicht. In het
laatste geval ging het om jongens die geen identificatiebewijs konden
tonen. Als zij de zaak niet laten voorkomen bij de kantonrechter, kunnen
ze volstaan met het betalen van een geldboete van 125 gulden. Tegen een
viertal jongens loopt nog een onderzoek, enkelen kwamen er van af met
een reprimande of een kleine geldboete. Twintig jongens komen op 20
december voor de politierechter. Volgens een woordvoerster van het
Openbaar Ministerie in Rotterdam wordt tegen hen een voorwaardelijke
gevangenisstraf en een geldboete geeuml;ist.

En zo blijft het mogelijk dat relschoppers die de ene week zijn opgepakt
de week daarna weer vrolijk voor de poort van het voetbalstadion staan.
,,Ik heb de indruk dat dat nog te veel kan'', zegt Simons. De
loco-burgemeester van Rotterdam hoopt dat in het Feyenoord-stadion
,,weer eens een wedstrijd zonder een legertje politie-agenten kan worden
gespeeld''. Onlangs bezocht hij een honkbalwedstrijd tussen de New York
Mets en de Philadelphia Phillies. ,,Met 30.000 andere mensen kregen we
bij binnenkomst in het stadion een paraplu van de Mets cadeau. Ik zei
tegen m'n vriend: realiseer je je wat we hier krijgen?'' In Nederlandse
stadions zijn paraplu's als potentieuml;le steek- en slagwapens juist
taboe. ,,We hebben daar geen politieman gezien.''

De meeste problemen met Nederlandse voetbalsupporters doen zich buiten
de stadions voor. ,,Maar wat binnen het stadion afschuwelijk blijft'',
meent Simons, ,,zijn discriminerende en kwetsende spreekkoren als
'Kluivert is een moordenaar'. De procedure waarbij de scheidsrechter de
aanvoerders bij zich roept, moet nog eens goed tegen het licht worden
gehouden. Als je nooit laat merken dat dit gedrag niet kan, wordt het de
gewoonste zaak van de wereld.''

Als het aan de gemeente Rotterdam ligt, beschikt De Kuip bij een
volgende Feyenoord-Ajax over een supporterstunnel. De voorziening die
7,5 miljoen gulden vergt, moet fans van de bezoekende partij in staat
stellen ongeschonden van de trein naar hun stadionvak te lopen.
Rotterdam wil 2,5 miljoen betalen voor aanleg van de tunnel als andere
betrokken partijen zoals de KNVB en de NS eenzelfde bedrag willen
neertellen. ,,Het is maar voor een paar wedstrijden'', zegt Simons,
,,maar het zou een hoop ellende schelen.''










