Een pompeblecirc;d als voetbalhart
Door onze redacteur WARD OP DEN BROUW
HEERENVEEN, 7 MEI. Als De Kuip kolkt en Heerenveen en Roda JC om de
KNVB-beker strijden, viert de voorzitter van de supportersvereniging van
Heerenveen op Terschelling vakantie. Douwe Velstra, herenkapper te
Grouw, vertoeft overzee op wat de mooiste dag in de geschiedenis van SC
Heerenveen kan worden en dus ook de mooiste dag in zijn leven. ,,Ik heb
er behoorlijk de pest in.'' Hij probeert zichzelf te troosten: ,,Ach, op
televisie kun je het ook goed zien.''
Op het Waddeneiland betaalt Velstra de prijs van een relatie.
Uitgerekend deze week komt clubliefde op de tweede plaats. ,,Als je in
januari vakantie boekt, ga je er uiteraard niet van uit dat Heerenveen
in de bekerfinale staat'', zei hij vrijdagavond, toen hij zijn koffers
pakte om de volgende ochtend per boot de oversteek te maken. Sinds
Heerenveen in de halve finale Helmond Sport uitschakelde, draaide
Velstra mee in het circus dat de Friese voorbereiding op de finale
wekenlang is geweest. ,,En nu het uur U is gekomen, zit Douwe op
Terschelling.''
Tjalling van den Bosch gaat wel naar Rotterdam. Vanochtend om elf uur
vertrok de 'sterkste man van Nederland' vanaf het Abe Lenstra Stadion
met drie vrienden richting Rotterdam, per bakfiets. Vier jaar geleden
was dat plan al geboren, na de bekerfinale die Heerenveen toen in De
Kuip tegen Ajax speelde en met 6-2 verloor. In een feestelijke optocht
trokken 23.000 Friezen destijds naar Rotterdam. ,,Toen gingen we om
reclame te maken voor Heerenveen en voor het voetbal, nu gaan we voor de
overwinning'', schetst trainer Foppe de Haan het verschil tussen de
finale toen en nu.
,,Ieder van ons fietst steeds een half uur en heeft anderhalf uur
rust'', zegt Van den Bosch, die is uitgedost als de Friese volksheld
Grote Pier. ,,We moeten tien tot vijftien kilometer per uur kunnen
rijden en dan doen we er vandaag tien tot twaalf uur over om Haastrecht
(bij Gouda) te bereiken. Daar overnachten we in een kroeg.'' Morgen
willen de fietsers enkele uren voor de aftrap (18.00 uur) hun vehikel
bij de Kuip parkeren.
Jan Brinksma uit Heerenveen reist comfortabel naar Rotterdam, in een van
de ongeveer 260 bussen, net als de meesten van de 28.000
Heerenveen-supporters die in het gelukkige bezit zijn van een kaartje.
De 45-jarige Fries geeft les aan groep 6 op een christelijke basisschool
in Heerenveen. Onlangs maakte de klas op Internet haar liefde voor de
voetbalclub wereldkundig en in het bijzonder die voor de Deen Jon Dahl
Tomasson, ,,want die woont bij onze school in de buurt''. Brinksma:
,,Regelmatig gaan de kinderen bij hem langs. Hij doet de deur open,
maakt een praatje en geeft handtekeningen. Een heel gewone jongen in een
rijtjeshuis.''
Brinksma, geboren in het nabije Langweer, is al dertig jaar aanhanger
van Heerenveen. Drie decennia geleden stond hij als inwoner van Sneek op
een kruispunt in zijn leven als supporter. ,,Cambuur en Heerenveen waren
toen de enige Friese clubs in het betaalde voetbal. Allebei even sterk,
maar ik heb voor Heerenveen gekozen. Cambuur is een stadsploeg,
Heerenveen is gemoedelijker. Mijn kinderen komen wel eens bij Cambuur en
daar valt hen op dat er alleen al wat taalgebruik betreft een duidelijk
verschil is. Bij Cambuur hoor je 'rot op' en andere laag-bij-de-grondse
opmerkingen. Bij Heerenveen is het gewoon gezellig. De mentaliteit is
anders. Je ziet hier ook veel meer jeugd dan bij andere clubs. Het is
eacute;&eacute;n grote familie.''
,,We hebben hier een buurtleague'', zegt Brinksma om het familiegevoel
te onderstrepen. Heerenveen-doelman Hans Vonk woont in diezelfde buurt.
Dus hangt er bij elke wedstrijd het spandoek 'De buurtleague groet Hans
Vonk'. In twee bussen reizen zijn straatgenoten met honderd man naar De
Kuip, net als in 1993. ,,Een hoogtijdag in je leven'', getuigt Brinksma.
Heerenveen trainde gisterochtend in najaarsweer, op het veld van
Langezwaag, een paar kilometer ten noorden van Heerenveen. Bewust had de
ploeg het eigen trainingscomplex bij het Abe Lenstra Stadion gemeden.
,,Want daar word je gek'', zegt trainer De Haan aan het einde van de
training. Vorige week viel de kaartverkoop voor de bekerfinale samen met
een training en die situatie achtte De Haan niet bevorderlijk voor een
goede voorbereiding op het treffen met Roda JC. Vanmiddag zou de
selectie nog drie kwartier het malse veld in Langezwaag opgaan. ,,Om het
zenuwspiersysteem nog wat te kietelen'', aldus De Haan. Vanavond
vertrekt de ploeg naar Spijkenisse, de uitvalsbasis voor de finale in
Rotterdam.
Weacute;r the fuck leit Rotterdam luidt de lichtblauwe opdruk op
een T-shirt. Het zoveelste aandenken aan de finale gaat over de toonbank
in een sportzaak in Heerenveens grootste winkelstraat. ,,Het loopt boven
verwachting'', zegt de verkoopster. Zoals rond de Elfstedentocht draait
de pompeblecirc;d-merchandising in de stad met bijna 40.000 inwoners op volle
toeren. Ook een muzikaal eerbetoon aan de trainer laat de kassa's
rinkelen. Wie deze week bij een supermarkt in Heerenveen voor ten minste
50 gulden boodschappen koopt, krijgt de CD Dat is uacute;s Foppe
cadeau.
De populariteit van de club lijkt zonder grenzen. Elke thuiswedstrijd
zit het drie jaar oude Abe Lenstra Stadion (capaciteit 13.500) vol; er
zijn 11.000 seizoenkaarthouders, van wie er bijna duizend niet afkomstig
zijn uit het noorden van het land. Ook bedrijven komen op de club af als
vliegen op stroop. Telde de businessclub van de vereniging ten tijde van
de vorige bekerfinale in 1993 nog 80 leden, nu zijn dat er 400, waarvan
circa tien procent van buiten Friesland. ,,We hoeven niet actief te
werven'', zegt penningmeester S. Groote. ,,De businessruimtes zitten
stampvol.''
De financieuml;n van de club stegen navenant. Op de begroting van
Heerenveen stond zeven jaar geleden een miljoen gulden, nu 17,5. Niet
onbelangrijk zijn de inkomsten uit merchandising, de verkoop van
Heerenveen-artikelen, van de mooie blauw-witte shirts met het rode
pompeblecirc;d (110 gulden) tot en met een parfum dat de naam Us Abe draagt.
Een deel van de opbrengst komt ten goede aan het jeugd- en trainingswerk
van SC Heerenveen, vermeldt de verpakking van 100 ml eau de toilette,
een aanrader voor met name de wat oudere Heerenveen-supporter. De
afgelopen vier weken is voor meer dan 50.000 gulden aan
Heerenveen-artikelen verkocht.
Ook buiten Friesland is de Heerenveen-aanhang groot. Van de ongeveer
1.000 mensen die lid zijn van de supportersvereniging is 20 tot 30
procent niet Fries, weet voorzitter Velstra. ,,Ik ken een man uit
Naarden die in 1993 langs de route stond toen we naar de bekerfinale in
Rotterdam gingen. Hij hield van voetbal, maar bezocht nooit meer een
wedstrijd. Van die optocht raakte hij zo onder de indruk dat hij bij ons
een seizoenkaart kocht.'' Aanvallend voetbal, sfeer en sportiviteit zijn
de ingredieuml;nten van het Heerenveense succes. Vorige week kreeg de
club nog de Fair Play Award. Niet toevallig was ook het publiek van de
Heerenveense schaatstempel Thialf genomineerd.
Dankzij schaatsen en voetbal heeft Heerenveen ,,een bijzondere
uitstraling'', zegt burgemeester P. de Jonge. Bij elke thuiswedstrijd
zit hij op de tribune. De geboren Zeeuw beschrijft de Friese supporters
als ,,mensen die heel erg betrokken zijn, op een plezierige manier.
Zonder star fanatisme of verbetenheid. Ze zijn trouw, lopen niet weg als
het wat minder gaat. En ze beseffen dat het een spelletje is. Nuchter
blijven, dat is typisch Fries. Enthousiast tijdens de wedstrijd en als
ze eens verloren hebben, zeggen ze, volgende keer beter.''
Aanvaller Igor Kornejev zal de ,,atmosfeer'' in Heerenveen missen, zei
hij gisteren na de training in Langezwaag. ,,Het heeft hier een speciale
charme, net als in Catalonieuml;. Ze hebben ook dezelfde trots'', aldus
de Rus die eerder bij Barcelona speelde en volgend seizoen voor
Feyenoord uitkomt. ,,Ik zal de liefde van deze mensen missen.''
