Rest van de wereld ontdekt de klapschaats
Door onze redacteur WARD OP DEN BROUW 
NAGANO, 12 FEBR. In de kolossale
schaatstempel die de naam M-Wave draagt, kijkt Anton Geesink als lid van
het Internationaal Olympisch Comiteacute; minzaam om zich heen. Als hij
tijdens de ochtendtraining niet even babbelt met Tonny de Jong, Henk
Gemser of Ab Krook, verstaat hij zich wel met een Japanner. Sinds de
Olympische Spelen van 1964 is Japan immers zijn tweede vaderland. Als
Egbert van 't Oever voorbijschaatst, roept Geesink: ,,Egbert, maak nog
eens een salto''. Het is een toespeling op een valpartij op het ijs
eerder deze week waarbij de begeleider van Rintje Ritsma een paar forse
bloeduitstortingen rond zijn ogen opliep. Van 't Oever weigert aan het
verzoek te voldoen: ,,Dat doe ik alleen als er een bed onder ligt.''
De coouml;rdinator-planner van het Sanex-team maakte zijn buiteling
terwijl hij klapschaatsen droeg. Hij had ze kort daarvoor uitgeleend aan
een Japanner die ze waarschijnlijk had gedemonteerd om te zien hoe het
mechanisme in elkaar steekt. Bij het in elkaar zetten van de schaatsen
moet er iets mis zijn gegaan, was Van 't Oevers conclusie. De 69-jarige
oud-schaatser die in 1952 en 1956 aan de Olympische Spelen deelnam, had
zijn lesje geleerd.
In het indrukwekkende M-Wave-stadion, genoemd naar de M-vormige
constructie van het schaatscomplex aan de rand van Nagano, worden de
Nederlandse schaatsers en hun begeleiders om de haverklap lastiggevallen
over de klapschaats. Vanochtend vroeg mocht vrouwencoach Aart van der
Wulp langs het ijs opdraven voor een Japanse televisiecamera om uit te
leggen hoe het mechanisme werkt en welke techniek vereist is om er
maximaal rendement uit te halen. In slow-motion demonstreerde hij de
langere glijbeweging die de klapschaats mogelijk maakt.
In Davos gaf directeur Jaap Havekotte van de Viking-schaatsenfabriek nog
geen drie weken geleden met behulp van een tolk klapschaatscollege aan
een grote groep Japanners. In Nagano blijkt dezer dagen dat hun honger
naar informatie nog niet is gestild.
Hoewel de meeste schaatstoppers in koor roepen dat de klapschaats de
schaats van de toekomst is, hebben nog lang niet alle Nederlandse
deelnemers aan het wereldkampioenschap allround dat vrijdag in Nagano
begint, hun oude schaatsen opgeruimd. Europees kampioene Tonny de Jong
en Barbara de Loor zouden geen andere schaatsen meer willen, Annamarie
Thomas, Rintje Ritsma, Ids Postma en Falko Zandstra gaan straks in de
schaatshal van bijna 500 miljoen gulden de strijd aan op hun
conventionele ijzers.
Bij de buitenlanders wint de klapschaats snel terrein. Wereldkampioene
Gunda Niemann rijdt in het drie dagen lange WK-weekeinde alle vier de
afstanden - 500, 1.500, 3.000 en 5.000 meter - op de klapschaats. Ruim
twee weken geleden reed ze in Davos haar eerste wedstrijden op de
klapschaats en tweemaal won ze. Het was de eerste keer sinds november
dat de Duitse sneller was dan Tonny de Jong, die haar begin januari in
Heerenveen als Europees kampioen onttroonde.
,,Gunda heeft de techniek die nodig is voor het rijden met de
klapschaats ook goed onder de knie'', aldus Ab Krook,
topsportcoouml;rdinator van de schaatsbond en vrouwencoach. Op de
langere afstanden heeft Niemann geen problemen, zei ze vanochtend in de
M-Wave, een minpunt op de nieuwe schaatsen is de start op de 500 meter.
Veel meer wilde de wereldkampioene niet kwijt over haar ervaringen met
de klapschaats. Aangeven op welke punten ze haar techniek heeft
veranderd zou neerkomen op een kijkje in de keuken en daarvan is Niemann
niet gediend.
De klapschaats is voor Japanners vooral mysterieus omdat ze slechts de
beschikking hebben over enkele exemplaren, geschonken door Havekotte.
,,Ik zou er graag op willen rijden'', liet allroundster Mie Uehara
vanochtend op een persconferentie weten, ,,maar het is voor mij nog
onmogelijk om ze te pakken te krijgen. Na het WK hoop ik dat dat
verandert.'' In Davos kreeg het Japanse team een klein aantal
klapschaatsen mee, maar met experimenteren wordt nog even gewacht. Het
risico om er zo kort voor het WK in eigen land mee aan de slag te gaan,
was de Japanners te groot.
Kirstin Holum, de zestienjarige Amerikaanse die in Nagano debuteert op
een WK allround, moest bekennen dat ze nog niet in de verleiding is
geweest om de klapschaats uit te proberen. Ze heeft goeie schaatsen en
daarop gaat ze het hele seizoen al erg hard. Zo hard zelfs dat de
Amerikaanse titelhoudster op de 5.000 meter een serieuze kanshebster is
voor een podiumplaats. De kwaliteit van het ijs in het schaatsstadion
heeft op de meeste schaatsers diepe indruk gemaakt. Bart Veldkamp,
Nederlander in Belgische dienst, trainde tot vandaag op de buitenbaan
van Karuizawa. Op deze supersnelle piste werd in de jaren tachtig een WK
sprint gehouden. Vanochtend ging Veldkamp voor het eerst het ijs op in
de M-Wave, die op 14 december in gebruik werd genomen. ,,De conditie van
het ijs heeft me verrast'', zei Veldkamp. ,,Hier kunnen hele snelle
tijden gereden worden.''
