Tussen heldendom en onverantwoordelijkheid
Door onze redacteur Z.C.A. LUYENDIJK
ROTTERDAM, 10 JAN. Na vijf dagen in zijn omgeslagen zeiljacht te hebben
gedobberd in ijskoude Antarctische zeeeuml;n, is de Britse solozeiler
Tony Bullimore van een onverantwoordelijke avonturier plotseling een
held geworden. Eergisteren werd hij tegen de verwachtingen in levend
aangetroffen door de Australische marine, in een ruim acht miljoen
gulden verslindende reddingsoperatie. Nog geen 24 uur eerder had het
Australische fregat Adelaide de Fransman Dubois uit een
reddingsvlot gevist.
Aanvankelijk reageerden de Australieuml;rs korzelig op de noodsignalen
van beide deelnemers aan de Franse solozeilrace Vendeacute;e
Globe. De Adelaide moest een tocht van duizenden mijlen in
steile zeeeuml;n ondernemen om de zeilers te bereiken, met weinig
uitzicht op een succesvolle afloop, vooral in 'het geval' Bullimore.
Maar toen deze nog in leven bleek, reageerde iedereen opgetogen. Ook in
Canberra, dat graag betere relaties wil met Frankrijk.
Voor solozeilwedstrijden zal de reddingsopreatie vermoedelijk gevolgen
hebben, met name voor de Vendeacute;e Globe. ,,Deze boten
voldoen niet aan de eisen die gesteld worden voor wedstrijden op zee'',
zegt W. Walter van het Koninklijk Nederlandse Watersportverbond (KNWV). ,,Het zi
jn zeer geavanceerde schepen met
experimentele kielen en waterballast, die niet worden toegestaan in
andere wedstrijden tenzij er meer bemanningsleden aan boord zijn.
Daarnaast opereren de zeilers in deze zware race op de toppen van hun
kunnen, in routes die ver van de bewoonde wereld voeren. De risico's
zijn dus groot.''
Het KNWV is een pricipieel tegenstander van solozeilraces, wegens de
vele gevaren waaraan onder anderen eventuele redders worden
blootgesteld. ,,Solozeilers hebben nu iets over zich van: 'laat mij
maar, als ik in nood kom'. Maar in de praktijk wordt er altijd op een
noodsignaal gereageerd. Ons belangrijkste bezwaar is dat de solozeilers
niet continu op de uitkijk kunnen blijven. In het Kanaal naar de
beroepsvaart, bij de zuidpool naar ijsbergen.''
Bij zeezeilen vallen slachtoffers, maar het aantal blijft gering in
relatie tot de vele 'scheepsbewegingen', weten zowel het KNWV als de
Koninklijke Nederlandse Reddingsmaatschappij (KNRM).
,,Zeezeilers vertrekken over het algemeen goed voorbereid'', zegt C.
Brinkman van de KNRM. ,,Als ze in nood komen is dat vrijwel altijd door
plotseling optredende veranderingen in het weer of door vermoeidheid,
waardoor zeilers hulp nodig hebben om bijvoorbeeld een haven te
bereiken.'' Bij wedstrijden op zee blijft het aantal dodelijke
slachtoffers zeer gering.
Een uitzondering vormt de Fastnetrace (van Southampton naar de Ierse
zuidkust via Bretagne) van 1979, die overvallen werd door een zware
storm. Tientallen schepen sloegen om, negentien mensen verdronken. ,,Van
die fatale race hebben zeezeilers veel geleerd'', zegt Walter van het
KNWV. ,,Hoewel slechts eacute;&eacute;n schip zonk, zijn er eisen
gesteld aan onder meer de stabiliteit van schepen. Ook is de
uiteenlopende apparatuur van schepen en redders beter op elkaar
afgestemd.''
Wetgeving over veiligheid voor zeiljachten loopt in Europa niet ver
uiteen. Nieuw Zeeland, dat reddingsoperaties over grote afstanden wegens
ondeugdelijke uitrusting beu was, is strenge eisen gaan stellen aan
zeiljachten. Niemand kan het land verlaten zonder een uitgebreide
controle, wat voor veel zeilers aanleiding is Nieuw Zeeland te mijden.
