


Chronische terreur





ZES DODEN IN Novye Atagi, enkele honderden gijzelaars in de Japanse
ambassade in Lima. In het Tsjetsjeense dorp waren de slachtoffers
hulpverleners van het Rode Kruis, in Lima gaat het om een zware inbreuk
op de diplomatieke onschendbaarheid. Internationale hulpverlening,
grensoverschrijdende verslaggeving, de betrekkingen tussen staten zijn
aantrekkelijke objecten voor fanatici en desperado's die aandacht
zoeken. Redeloos geweld? De daders menen van niet. Zij zenden een niet
te veronachtzamen boodschap aan concurrenten, vijanden en, niet de
minste, de publieke opinie op de achtergrond.


Hulporganisaties als Artsen zonder Grenzen en de VN-organisatie voor
hulp aan vluchtelingen hadden hun activiteiten in Tsjetsjenieuml; en
naburige republieken al aanzienlijk verminderd. Het Rode Kruis, met zijn
traditie van neutraliteit in dienst van hulpverlening, wilde nog
volhouden. Niemand bij zijn gezond verstand kan deze organisatie immers
betichten van ook maar een schaduw van partijdigheid of van
machtsbelustheid. Maar het is als destijds in Libanon en nu ook weer in
Lima: het gaat om de beschikbaarheid en de zichtbaarheid van de
slachtoffers en om een zo groot mogelijk schokkend effect.
Hulpverleners, journalisten en diplomaten zijn daarbij een gemakkelijk
doelwit.

Terreur is als de draak van St. Joris: voor iedere afgeslagen kop komen
er meer terug. De Russen hebben het verzet in Tsjetsjenieuml; niet
kunnen breken. Maar zoals in Afghanistan heeft hun vertrek een nieuwe
orgie van geweld veroorzaakt. Krijgsheren, opgeklommen in de oorlog
tegen de bezetter, vechten met elkaar om de bloedige erfenis. Overleg
met de vroegere vijand is aanleiding voor scheuring en terreur. De
Israelieuml;rs en de PLO en dus de wereld kunnen ervan meepraten.
Iedere vermoorde jood betekent voor Hamas een dubbele zege: op Netanyahu
egrave;n op Arafat. Het vredesproces schept zijn eigen satanskinderen.


IN LIMA BEOGEN de bezetters van de Japanse ambassade een ruil van
gijzelaars tegen gevangen zittende kameraden. Het dreigement gegijzelden
te doden als niet snel op de gestelde eisen wordt ingegaan is een vast
onderdeel van een dergelijke operatie. Peru is een land bezocht door de
gewelddadigheid van op ideologische potpourri geeuml;nt extremisme. Het
bewind heeft opvallende successen geboekt tegen de terreur. Maar het
heeft, ondanks zijn politieuml;le bekwaamheid, zijn kwetsbaarheid niet
werkelijk kunnen verminderen. Zoals nu opnieuw tragisch wordt
aangetoond.

Terreur kan de geordende samenleving niet opblazen. In de jaren zeventig
is daar wel eens anders over gedacht. Maar na talloze vliegtuigkapingen,
de bomaanslag op het World Trade Centre in New York (1993), de
bomaanslag op een gebouw van de federale overheid in Oklahoma City
(1995), de gasaanval op de metro in Tokio (1995), de reeks van moorden
en moordaanslagen in voorbije decennia gepleegd door de RAF, de Rode
Brigades, allerhande groupuscules van Arabische en islamitische origine
in Europa, in het Midden-Oosten en in Noord-Afrika en nog zoveel meer
moet worden vastgesteld dat de veerkracht en het incasseringsvermogen
van die geordende samenleving immens zijn.


DE EIGENTIJDSE terrorist gaat het niet (meer) om de eindzege. Het gaat
hem om de snelle genoegdoening, het afgrijzen dat hij veroorzaakt, om
het moment van macht dat hij zich weet toe te eigenen. Hij kan in zijn
beweegredenen en doelstellingen niet worden teleurgesteld juist omdat
deze niet verder reiken dan de daad zelf. En juist dat maakt hem helaas
tot een chronisch verschijnsel.












