


Rijndelta





NEDERLAND REAGEERT enigszins beduusd op de golf van positieve
publicaties die de laatste maanden in de internationale pers zijn
verschenen over het 'Nederlandse model'. Frankrijk mag dan kritiek
hebben op het nationale drugsbeleid, de president van de Banque de
France prijst het Nederlandse sociaal-economische beleid en noemt de
flexibiliteit van de Nederlandse arbeidsmarkt als voorbeeld om de Franse
werkloosheid te verminderen. De president van de Bundesbank, de Duitse
centrale bank, laat geen gelegenheid voorbij gaan om zijn landgenoten
het voorbeeld van Nederland voor te houden. Zozeer dat minister Zalm
(Financieuml;n) onlangs in de Brusselse wandelgangen aan de heer
Tietmeyer vroeg of hij misschien wilde ophouden zich in het openbaar
lovend uit te laten over het Nederlandse beleid. Zalm was bang dat al
die lof zich gaat vertalen in nationale zelfgenoegzaamheid.


Het is in dit verband verstandig om terug te kijken op de lange,
moeizame weg die Nederland heeft afgelegd. Nog maar vijftien jaar
geleden, begin jaren tachtig, ging het allemaal mis: de werkloosheid
liep dramatisch op, de overheidsfinancieuml;n waren gierend uit de hand
gelopen en de welvaart per hoofd van de bevolking daalde.

Vijftien jaar structureel aanpassingsbeleid werpt nu zijn vruchten af,
zoals minister Wijers (Economische Zaken) gisteren in een toespraak nog
eens beklemtoonde. De combinatie van uitgavenbeheersing, vermindering
van het overheidstekort, lastenverlichting en loonmatiging heeft
gewerkt. Nederland loopt niet langer uit de pas in Europa met het beslag
van de collectieve sector op de economie, het overheidstekort ligt
inmiddels onder het Europese gemiddelde en de stijging van de loonkosten
is sinds 1983 zo'n veertig procent achtergebleven bij die van de rest
van de Europese Unie.

Met het aantreden van het sociaal-liberale kabinet zijn grotere
marktwerking, deregulering en verhoging van de investeringen in de
infrastructuur aan het aanpassingsbeleid toegevoegd. Wijers spreekt in
dit verband van het 'delta-model', waarbij delta zowel staat voor de
Rijndelta als voor het wiskundige symbool voor veranderingen.

Maar met tweeeuml;neenhalf miljoen mensen onder de 65 jaar die leven
van een uitkering door werkloosheid, ziekte of arbeidsongeschiktheid, is
er geen tijd voor zelfgenoegzaamheid. Voor het eerst heeft zich vorig
jaar een daling van het aantal uitkeringsgerechtigden voorgedaan.
Voortzetting van die daling vraagt een duurzame economische groei.  




IN HET DELTAMODEL van de toekomst dat Wijers schetst, nemen de
overheidsinvesteringen in de fysieke en kennis-infrastructuur de komende
jaren met vele miljarden guldens toe, zet de lastenverlichting op arbeid
met miljarden door en krijgt marktwerking nog meer ruimte. Bij de
lastenverlichting is het opvallend dat de D66'er Wijers inzet op een
'stevige verlenging' van de eerste schijf van het belastingtarief,
waardoor over een groter deel van het inkomen de sociale premies voor
onder meer de AOW en de collectieve ziektekosten worden geheven. Dat is
een interessante formule om de verzorgingsstaat betaalbaar te houden en
tegelijkertijd met lastenverlichting de ruimte te scheppen om de
loonmatiging voort te zetten en de reeuml;le inkomens te verbeteren.











