


Il ritorno





DE LIRE MAG weer meedoen. Na twee dagen van moeizaam vergaderen hebben
de ministers van Financieuml;n van de Europese Unie overeenstemming
bereikt over de herintreding van de Italiaanse munt in het
wisselkoersmechanisme van het Europese Monetaire Stelsel (EMS). Het was
een prestigekwestie voor Italieuml; geworden, een zaak van politieke
eer voor premier Romano Prodi van de centrum-linkse Italiaanse regering.
Maar ook een aanloop naar de eindstrijd voor deelname aan de Economische
en Monetaire Unie (EMU), het project van een gemeenschappelijke Europese
munt vanaf 1999.


Alles boven de duizend lire (voor een D-mark) is goed, alles onder de
duizend lire is slecht, zei de peetvader van de Italiaanse industrie,
oud-Fiat-topman Giovanni Agnelli, dit weekeinde. Vanuit het perspecief
van het Italiaanse bedrijfsleven is de lire met 990 voor een D-mark dus
op een te hoge koers teruggekeerd in de schoot van het EMS). De overige
lidstaten, in het bijzonder Frankrijk, maar ook Duitsland, hebben in
ieder geval een optisch succes behaald. Hoe duurder de lire (dat wil
zeggen: des te minder lire er in een D-mark gaan), des te geringer
voordeel Italiaanse exporteurs hebben van een goedkope munt. Sinds de
lire in september 1992 uit het EMS werd gedwongen, is de lire zo'n
veertig procent in koers gedaald. Van dat concurrentievoordeel heeft de
Italiaanse economie flink geprofiteerd, ten koste van andere lidstaten
die hun munt binnen het EMS hielden.

 




ITALIE ONDERWERPT zich opnieuw aan de externe discipline van een
wisselkoersregime. Het land staat er nu beter voor dan vier jaar
geleden, toen het deze discipline opgaf. De inflatie is gedaald in de
richting van het Europese gemiddelde, de sanering van de
overheidsfinancieuml;n heeft onder de zaakwaarnemer Lamberto Dini en de
tegenwoordige premier, Prodi, aanzienlijke vorderingen gemaakt. De
begroting voor 1997 is door het Huis van Afgevaardigden aangenomen met
een reusachtig ombuigingspakket van 62 biljoen lire (70 miljard gulden),
inclusief een omstreden 'Europa-belasting' van 12,5 biljoen (15 miljard
gulden). Hoewel de hardheid van die ombuigingen nog in de praktijk moet
blijken, heeft Italieuml; eindelijk ontdekt dat een lager
begrotingstekort en een deugdzaam beleid leiden tot vertrouwen in de
munt en tot lagere rentelasten.

De terugkeer van de lire in het wisselkoersmechanisme van het EMS is
geen garantie voor deelname van Italieuml; in de eerste groep van de
EMU). Het blijft twijfelachtig of Italieuml; de criteria van het
Verdrag van Maastricht zal halen - dit weekeinde hebben de Duitsers
opnieuw gewaarschuwd dat deze criteria straks strikt dienen te worden
geiuml;nterpreteerd en dat eenmalige, zachte begrotingstrucs niet
voldoende zullen zijn. Daarnaast bestaat de kans dat de euforie in de
financieuml;le markten over de lire de komende anderhalf jaar omslaat
in scepsis en dat Italieuml; opnieuw een muntcrisis zal meemaken. Dan
zou Italieuml; toch niet voldoen aan het criterium van een stabiele
wisselkoers. Juist met het oog daarop (en met een discutabele
interpretatie van het verdrag) heeft Italieuml; nu, twee jaar voordat
er met de EMU wordt begonnen, de lire teruggebracht in het EMS.

Het geruzie over de koers van de lire ging niet over de korte termijn,
want in het EMS blijven aanzienlijke koersschommelingen mogelijk. In
feite was het een eerste schermutseling in het gevecht om de vastlegging
van de koers van de euro in de toekomstige EMU. Zoveel is dit weekeinde
in Brussel duidelijk geworden: de politieke strijd om de monetaire unie
is nog lang niet gestreden.











