


Hoge snelheid





WIM KOK LANDDE op een vliegveld aangelegd op een kunstmatig eiland in
zee. Hij bezichtigde een boormachine voor tunnelbouw en hij maakte een
rit met een hogesnelheidstrein. Nee, dat was niet in Nederland. De
premier bracht deze week een bezoek aan Japan, waar de 'shinkansen' al
ruim drie decennia met hoge snelheid rijdt, ervaring bestaat met het
boren van tunnels en het Kansai-vliegveld is aangelegd in de baai van
Osaka. Kok houdt van infrastructurele hoogstandjes en zou er in
Nederland ook meer vaart achter willen zetten. Maar terwijl de premier
van huis was, lieten zijn partijgenoten in de Tweede Kamer het debat
over het traceacute; van de hoge snelheidslijn (HSL) lelijk ontsporen.
Zowel in politiek-bestuurlijk opzicht als wat betreft ruimtelijke
ordening ging het in ieder geval niet de kant op die het kabinet-Kok
wenst.


Het spel met de drie varianten - oude lijn, Bos-variant en
kabinetsvoorkeur - was al lastig genoeg omdat geen enkele variant bij de
aanvang van het debat op een meerderheid kon rekenen. De vraag was dus
welke partij als eerste van standpunt zou veranderen, maar ook hoe dat
de houding van de andere partijen zou beiuml;nvloeden. Met de VVD
achter het kabinetsvoorstel, het CDA voor de 'oude lijn' en PvdA en D66
voor 'Bos', lag het voor de hand dat de tactische beweging in de
richting van Bos zou gaan. In de wetenschap dat dit voor het kabinet
onaanvaardbaar is, zouden D66 en PvdA dan in politieke nood komen.
Behendigheid bij CDA-woordvoerder Leers en miscalculaties van
PvdA-woordvoerder Van Heemst zorgden er voor dat dit rampscenario zich
deze week ontrolde.

Hij diende een motie in voacute;&oacute;r 'Bos' en dus tegen de
voorkeursvariant van het kabinet waarvoor Kok de instemming van
partijgenote De Boer (ruimtelijke ordening) had weten te verwerven. De
vraag dringt zich op hoe het gesteld is met de politieke regie tussen de
fractie en de kabinetsleden van de PvdA. Dualisme is geen ander woord
voor kamikaze.

DE HSL-DISCUSSIE ten noorden van Rotterdam draait om een stukje
spoorlijn dat volgens de tegenstanders 'dwars door het groene hart' van
de Randstad gaat. Nu is het groene hart eacute;&eacute;n van de
hardnekkigste milieu-mythes in Nederland, want grote delen zijn al lang
ten prooi gevallen aan uitbreidende gemeenten, bedrijfsterreinen en
agri-business. In feite loopt het voorgestelde HSL-traceacute; door de
westelijke rand van het groene hart en wil het kabinet voor het behoud
van de Achthovenpolder een tunnel van negen kilomter oacute;nder de
weilanden aanleggen. Met al hun aandacht voor hun milieu-profiel hebben
PvdA en D66 over het hoofd gezien dat de Bos-variant langs de bestaande
snelwegen grotere overlast voor de bevolking met zich mee zal brengen.
Niet voor niets hebben Leiderdorp en de provincie Zuid-Holland
verbijsterd op de parlementaire spraakverwarring gereageerd.

Grote infrastructurele werken in een overvol land vragen om passen en
meten. Bij de bereidheid van het kabinet om met veel geld - 900 miljoen
gulden - een tunnel aan te leggen om de rand van het groene hart te
sparen, ligt de grens van de redelijkheid. De Bos-variant vergt niet
alleen meer voorbereidingstijd omdat een nieuwe ronde van overleg en
inspraak nodig zal zijn, maar is nog duurder in uitvoering. Ook zonder
het excentrieke idee van een 'station Ypenburg' dat ten behoeve van de
gemeente Den Haag temidden van het grootste verkeersknooppunt van
Nederland zou moeten worden aangelegd. Een hogesnelheidstrein moet
,,hard en snel'' kunnen rijden, heeft Kok eerder dit jaar gezegd. Goed
dat de premier volgende week weer terug is om de regeringsfracties tot
de orde te roepen.











