


Ongewild geweld





GEWELDSUITOEFENING door de politie stelt de samenleving voor lastige
problemen. Geweld en dwang vormen de harde kern van de politietaak en
individueel politiegeweld valt dan ook slechts in beperkte mate te
beheersen. Zeker wat haar harde taken betreft blijft de politie de
,,exponent van een onvolkomen maatschappij'', zoals een minister van
Justitie eens filosofisch opmerkte in de senaat. Praktisch gezien is het
trouwens niet altijd gemakkelijk lastige vragen te stellen aan
politiemensen die vrijwel dagelijks persoonlijke risico's nemen ten
behoeve van de samenleving. Toch moet dat wel gebeuren, zo blijkt uit
het rapport 'Onder Schot' door het Centrum voor politiewetenschappen in
Amsterdam. De onderzoekers diepten nogal wat schietincidenten op,
sommige zelfs met dodelijke afloop, die niet gemeld waren, laat staan
behoorlijk beoordeeld. Daartoe bestaat alle aanleiding, want er worden
nogal wat niet-gewilde schoten afgevuurd. Tien van de 53 dodelijke
schoten in de onderzoeksperiode bleken daaraan toe te schrijven, terwijl
tien procent van de 244 gewonden viel als gevolg van een klungelschot,
een reflexschot of schieten gedurende een worsteling.


Dit betreft dan wel een periode van bijna twintig jaar waarin ondanks de
toename van de bevolking het vuurwapengebruik door de politie niet is
toegenomen. De mogelijkheid tien mensenlevens te sparen mag echter wel
een extra inspanning waard zijn. De justitie zou scherper op
schietincidenten moeten letten, concluderen de onderzoekers. Het
ontbreekt nog wel eens aan een objectieve beoordeling en kritische
toetsing. Dat komt de sturende werking van het uiteindelijke oordeel
niet ten goede. DE SLEUTEL TOT de beheersing van het vuurwapengebruik is
een betere training. Het rapport noemt de geoefendheid van de
individuele politie-ambtenaar van doorslaggevende betekenis. Deze
analyse wordt onderstreept door het succes van de gespecialiseerde
arrestatieteams in het vervullen van de paradoxale opdracht om zoacute;
bekwaam te zijn in geweldstoepassing dat gebruik van geweld kan worden
vermeden.

Het risico van ongewilde schoten is voor de onderzoekers terecht een
reden te adviseren te wachten met invoering van de stopkogel. Daarop
wordt vooral door de politiebonden aangedrongen. De onderzoekers
verwijten de belangenbehartigers echter dat zij een karikatuur maken van
de gevaren in plaats van onder ogen te zien dat politiemensen zichzelf
nogal eens in situaties manoeuvreren waarin er niet veel anders
overblijft dan schieten. Alleen schieten uit noodweer - dat is de
werkelijke uitdaging en niet een overhaaste bewapeningswedloop.











