


Accijnzen





DE VVD WERPT zich op als de politieke vriend van ongezond gedrag. Rokers
en automobilisten moeten niet met lastenverzwaringen worden opgezadeld,
maar mondige burgers moeten de vrijheid hebben om zich kapot te roken of
in de file te staan. Nee, zo brengt de VVD het natuurlijk niet.
VVD-leider Bolkestein zei gisteren in een toespraak dat de voorgestelde
verhoging van de tabaksaccijns niet zal leiden tot ontmoediging van het
roken maar de sigarettensmokkel zal doen toenemen, en dat de verhoging
van de benzineaccijnzen zal leiden tot nog meer tanken over de grens.


Het gaat om 15 cent op een liter benzine en om 50 cent op een pakje
sigaretten, maar het gaat vooral om de collegialiteit in de coalitie. De
fractieleiders Wallage (PvdA) en Wolffensperger (D66) reageerden
geiuml;rriteerd op de opstelling van de VVD. Als de moties over de
accijnzen in stemming worden gebracht in de Tweede Kamer staat er iets
meer op het spel dan het financieuml;le dekkingsplan van het kabinet.
De VVD koerst aan op een botsing met zijn eigen ministers, Zalm
(Financieuml;n) en Jorritsma (Verkeer). Bovendien wordt de verhouding
tussen de Kamerfracties van de coalitiegenoten er niet gezonder op.

Het kabinet wil de opbrengsten van de accijnsverhogingen op benzine en
tabak gebruiken voor lastenverlichting. De motorrijtuigenbelasting zou
kunnen dalen zodat de 'kleine rijder', de automobilist die minder dan
15.000 kilometer rijdt er op verdient, en de eerste schijf van de
belastingtarieven zou iets verlaagd worden. Als de beoogde
accijnsverhogingen niet doorgaan, vervalt deze lastenverlichting.
Volgens de VVD maakt dat geen verschil. Budgettair en wat koopkracht
betreft gaat het volgens de partij van Bolkestein ,,over niets''.

GEDRAGSBEINVLOEDING is evenwel een zaak van een andere orde. Het kabinet
wil roken door jongeren ontmoedigen en overmatig autogebruik beperken.
Gebruik van prijsprikkels is daarbij een geeuml;igend instrument dat op
talloze terreinen - van de sociale zekerheid tot milieuheffingen - wordt
ingezet. Het zou op zijn zachtst gezegd opmerkelijk zijn als de VVD de
economische werking van prijsprikkels in twijfel zou trekken. Goed
beschouwd doen de liberalen dat ook niet: door enerzijds te zeggen dat
de prikkel van accijnsverhogingen niet werkt en anderzijds te
waarschuwen voor smokkel en grenseffecten, spreekt de VVD zichzelf
tegen. Kennelijk zijn de voorgestelde prijsprikkels namelijk wel
voldoende om ontwijkend gedrag te bevorderen, maar niet om
gedragsverandering te bewerkstelligen.

Als de ontmoedigende werking van een prijsverhoging van 50 cent op een
pakje sigaretten in twijfel wordt getrokken, zou de VVD niet moeten
pleiten voor de status quo, maar voor een veel grotere accijnsverhoging.
Dat werkt, zeker bij jongeren. Maar gebruikmakend van dezelfde
argumenten als de georganiseerde sigaretten- en kerftabakindustrie is
dat niet de lijn waarvoor Bolkestein kiest.

HET RESULTAAT van de VVD-opstelling is dat zelfs geen begin wordt
gemaakt om het toenemen van het roken onder jongeren te bestrijden of om
de kosten van autorijden variabeler te maken. Bovendien groeit de
politieke kregeligheid. Aan het kabinet de verantwoordelijkheid om voet
bij stuk te houden.

  








