


Mislukte top





WAT HEEFT DE TOP van Washington opgeleverd? Ook de initiator ervan, de
Amerikaanse president, kan met het resultaat niet echt gelukkig zijn,
hoewel hij thuis zijn imago van vredestichter wist te bevestigen. Het
drama van de eerste bijeenkomst van wijlen premier Rabin, Peres en
Arafat in de tuin van het Witte Huis kon bij lange na niet worden
geeuml;venaard. Toen schudden twee vanouds verklaarde vijanden elkaar
voor het eerst de hand en verschaften daarmee hun moegestreden volkeren
zicht op een toekomst in vrede. De Arafat van nu heeft het traditionele
pressiemiddel van het 'spontane geweld' weer ter hand genomen, de
Israelische premier Netanyahu heeft in zijn politieke vocabulaire vrede
vervangen door veiligheid, een woord dat op eigen kracht geen toekomst
heeft.


De concessies zullen van Israel moeten komen. Maar de bijeenkomst van
Washington heeft vooral duidelijkgemaakt dat Netanyahu niet wil bewegen.
Clinton van zijn kant heeft niet de pressiemiddelen gebruikt die hem ten
dienste staan. Dat laat Arafat in de zwakst denkbare positie als, zoals
toegezegd, binnen enkele dagen de onderhandelingen tussen Palestijnen en
Israelieuml;rs weer beginnen.

IDEOLOGIE zit het overleg in de weg, de ideologie van Netanyahu's
Likudpartij. In laatste instantie gaat het niet om de omstreden tunnel
en zelfs niet om de modaliteiten waaronder de Israelieuml;rs zich eens
uit Hebron zouden terugtrekken. Netanyahu wil af van de lijn die Rabin,
Peres en Arafat destijds onder supervisie van Clinton hebben getrokken
en die tenminste voorzag in een Palestijnse entiteit. Volgens de
Israelieuml;rs zou die dan wel niet soeverein zijn, maar toch zeker
autonoom, zonder ingrepen van buitenaf, in het eigen Palestijnse
territoir. Die constructie moest hecht worden verankerd in een
drievoudige relatie tussen Israel, de Palestijnen en Jordanieuml;. De
aanwezigheid van koning Hussein in Washington herinnerde aan dat
voornemen, maar Netanyahu heeft er klaarblijkelijk geen boodschap aan.
De rol van de vorst bij deze top bleef volslagen onduidelijk.

De Israelische regering volgt de oude Likud-agenda van joodse
kolonisatie op de westelijke Jordaanoever. Al haar manoeuvres zijn erop
gericht de Palestijnse gemeenschap in dat gebied te ondermijnen en het
tweederangsburgerschap voor de Palestijnen dat gepaard ging met de
Israelische bezetting te vervangen door een tweederangsburgerschap
temidden van een steeds verder uitdijende joodse volksplanting - met
haar eigen infrastructuur, haar eigen leefregels en haar eigen
veiligheid. Achter Netanyahu's zogenaamd onhandige manoeuvreren in het
vredesproces gaat een doelbewuste politiek schuil waarin voor een
vredesproces dat die naam verdient geen plaats meer is.

DE AMERIKAANSE gastheren moet een licht zijn opgegaan. Het kan haast
niet anders dan dat zij hebben geloofd in de kracht van een herhaling
van zetten. De glans van het magistrale Washington, de bezorgde aandacht
van de Amerikaanse president zouden andermaal de kloof dichten die de
antagonisten van elkaar scheidde. Het mocht niet zo zijn. Met een grapje
probeerde Clinton het diepe en zichtbare wantrouwen tussen zijn drie
gasten te camoufleren. Maar de president had in zijn opzet gefaald. De
Amerikaanse Midden-Oostenpolitiek is vastgelopen nu Israel de koers
aanhoudt die Netanyahu en zijn ministers bewust hebben uitgezet.











