


Nog geen kernstop





HET IS EEN ZWARE teleurstelling voor de regering-Clinton in een
verkiezingsjaar: India weigert het verdrag te ondertekenen dat alle
kernproeven, ook ondergrondse, verbiedt. Daarmee is maandenlange
diplomatieke arbeid om Russen, Chinezen en Indieuml;rs over de streep
te trekken en de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties komend
najaar een verdragstekst voor te kunnen leggen ongedaan gemaakt.
Weliswaar wil Amerika toch de, met uitzondering van India, goedgekeurde
tekst bij de Assemblee deponeren, maar dat is veel minder dan wanneer
het oorspronkelijke plan had kunnen worden uitgevoerd.



De Verenigde Staten hadden Moskou en Peking al eerder aanzienlijke
concessies gedaan op het stuk van de inspectie-ter-plaatse - voor die
landen vanouds een teer punt. Maar pogingen India te overtuigen
mislukten. De Indieuml;rs houden ditmaal vast aan hun bekende eis dat
de zogenoemde kernmogendheden - landen in het bezit van atoomwapens -
zich moeten verbinden hun arsenalen, desnoods gefaseerd, op te ruimen.
Zolang zij dit weigeren, en dat doen zij, behoudt India zich het recht
voor proeven te nemen en de optie open te houden voor een eigen
kernmacht. Van regeringszijde werd dit argument gisteren nog versterkt
met de mededeling dat na een moratorium van ruim twee jaar proeven met
raketten voor de middellange afstand zullen worden hervat.


Om de druk op zogenoemde drempellanden op te voeren - landen die in
staat worden geacht een eigen atoommacht te ontplooien - was afgesproken
dat het verdrag voor een volledige kernstop pas naar de Assemblee zou
gaan indien, naast de erkende kernmogendheden, ook die staten hun
handtekening zouden hebben gezet. Bij eerdere verdragen, het verbod op
bovengrondse kernproeven van 1963 bijvoorbeeld, was die voorwaarde niet
gesteld. Maar de nieuwe  procedure pakt averechts uit nu India blijft
dwarsliggen.


INDIA BESCHIKT over intrigerende argumenten. Het meent dat het toegang
tot moderne technologie wordt onthouden waarover een land als Amerika
ruim beschikt. De kernmogendheden kunnen bovendien hun voorsprong
vergroten door experimenten op de computer na te bootsen, iets waartoe
India zegt niet in staat te zijn. Ten slotte, en dat is voor India
beslissend, wordt China er van beschuldigd buurland en rivaal Pakistan
aan technologie te hebben geholpen die van de mogelijkheid van een
Pakistaanse atoombom een acute dreiging heeft gemaakt. Gezien de kwade
kans van een nieuwe oorlog over Kashmir heeft India hier een punt dat
niet zomaar van tafel kan worden geveegd.


De Amerikanen verwijten India een gebrek aan ernst. De teleurstelling in
Washington is ook wel begrijpelijk, maar dat neemt niet weg dat
verschillende kernmogendheden zelf de gewenste afsluiting van de
kernstopconferentie hebben gedwarsboomd. Frankrijk en China hebben nog
gauw wat experimenten gedaan en zo de buit binnengehaald voor het
jachtseizoen werd gesloten. Op een enkele uitzondering na hebben de
meeste landen dat gelaten over zich heen laten gaan.


De Verenigde Staten hebben van hun kant India onvoldoende serieus
genomen. In de Assemblee willen de VS New Delhi straks verder onder druk
zetten, maar het is niet ondenkbaar dat India daar op steun kan rekenen.
En dat zou een reden kunnen zijn om de verhouding tot dat land opnieuw
te bezien.











