


Netanyahu's aanpak





IN ZIJN EERSTE WEKEN  als premier van Israel heeft Benjamin Netanyahu
Arabische vredespartners en andere omstanders weinig aanleiding gegeven
hun wantrouwen in zijn bedoelingen bij te stellen. De harde opstelling
die hij deze week tijdens zijn bezoek aan de Verenigde Staten inneemt,
heeft ook bezorgdheid gewekt bij diegenen die  in hem een pragmaticus
vermoedden. Op bezoek bij president Clinton deed hij niet veel meer dan
zijn verkiezingsretoriek herhalen: met absolute veiligheid voor Israel
zal het vrede zijn. Anders niet.


Netanyahu heeft in zekere zin gelijk waar het Syrieuml; betreft. Te
lang hebben de VS de ogen gesloten voor president Assads gebruik van de
Libanese moslim-fundamentalistische guerrillabeweging Hezbollah om
Israel onder druk te zetten. Iran  is altijd plezierig beschikbaar als
zwart schaap, maar het is bijvoorbeeld een feit dat Hezbollah vanuit door
Syrieuml; gecontroleerd gebied in Libanon opereert. De Amerikanen
hoopten met hun benadering Syrieuml; aan het vredesproces te binden.
Maar of Assad werkelijk voor vrede heeft gekozen, blijft nog altijd
betwistbaar en de vriendelijke Amerikaanse houding heeft hem geenszins 
bewogen aan die onzekerheid een einde te maken.

 




MAAR VERDER KAN  Netanyahu's benadering alleen averechts werken. Hij
stelt eisen, maar geeft niets toe. Integendeel, hij toont zich bereid
met zijn Palestijnse vredespartners verder in gesprek te gaan mits die
zich op alle punten aan bestaande overeenkomsten houden. Maar zelf maakt
hij vooralsnog geen aanstalten tot de eveneens overeengekomen
troepenterugtrekking uit de Palestijnse stad Hebron. Hij geeft geen
aanwijzing wanneer de verstikkende afgrendeling van Palestijns gebied
van Israel wordt versoepeld. Een Palestijnse staat of verdeling van
Jeruzalem is absoluut taboe. Daarentegen laat hij ruimschoots
doorschemeren dat aan de bouw van nieuwe nederzettingen in Palestijns
gebied wordt gedacht: in elk geval schieten de prijzen van huizen in
Israelische nederzettingen omhoog.

Elke onderhandeling veronderstelt geven en nemen, maar hier wordt
slechts genomen, geven komt niet voor in het Israelische vocabulaire. De
Palestijnse leider Yasser Arafat, door Netanyahu zo goed als genegeerd
als vredespartner, blijft met lege handen achter. Bestaand ongenoegen
onder de Palestijnse bevolking wordt slechts aangewakkerd, terrorisme
juist aangemoedigd. Netanyahu's 'veiligheid' zou op die manier in
uiterste consequentie een hernieuwde bezetting kunnen noodzaken. Zou dat
in het belang van Israel zijn?

Zover is het nog niet. De Israelische premier wist dat hij in Washington
een thuiswedstrijd speelde. Hij vertolkte harde standpunten op een
moment waarop Clinton, midden in zijn herverkiezingscampagne en met een
oog op de invloedrijk geachte joodse stem, geen tegendruk wilde
uitoefenen. Na diens - waarschijnlijke -  herverkiezing zal dat zonder
enige twijfel anders worden. Het is niet toevallig  dat Netanyahu in het
Congres zei de Israelische afhankelijkheid van Amerikaanse hulp te
willen verminderen. Maar zo gemakkelijk gaat dat niet, en afgezien
daarvan, supermacht Amerika laat hoe dan ook niet met zich sollen.

 




VOLGENDE WEEK ZAL  de Israelische premier een bezoek aan koning Hussein
in Amman brengen en kort daarop aan de Egyptische president Hosni
Mubarak. De Arabische reacties op Netanyahu's woorden in Washington zijn
voorspelbaar woedend, maar ook aan die zijde is de retoriek een graag
gehanteerd werktuig. Het is nu hoog tijd tot zaken te komen, er is al te
veel gezegd. De terrorist wacht niet.












