


De G-7 als decor en...





HET JAARLIJKSE festival van de zeven belangrijkste industrielanden, de top van d
e G-7, had dit jaar een uitzonderlijk triviaal karakter. Ruim twee dagen waren d
e staatshoofden en regeringsleiders in Lyon bijeen, met hen de ministers van fin
ancieuml;n en centrale-bankpresidenten van de zeven landen die samen bijna de he
lft van de wereldeconomie beheren, aangevuld met de Russische premier en op de s
lotdag ook nog verblijd met de komst van de hoogste gezagsdragers van de Verenig
de Naties, de Wereldbank, het Internationale Monetaire Fonds en de Wereldhandels
organisatie (WTO). Een zware bezetting, en teleurstellend magere resultaten.


Door de bomaanslag op de Amerikaanse basis in Saoedi-Arabieuml; vlak voor het be
gin van de top in Lyon kon president Clinton een krachtig nummer maken van de ge
meenschappelijke aanpak van het terrorisme. Maar de Amerikanen moesten inbinden 
toen de Europese landen zich bleven verzetten tegen het voornemen van de VS om e
enzijdig handelssancties op te leggen aan landen die handel drijven met Cuba, Li
bi&euml; en Iran. Handelsgeschillen dienen binnen het multilaterale verband van 
de Wereldhandelsorganisatie te worden beslecht. Deze onderwerpen hadden nog een 
direct belang voor de aanwezigen. Dat kon van de rest van de agenda, hervorming 
van de internationale organisaties en hulp aan de armste landen, nauwelijks word
en gezegd.

  
NU DE LEIDERS van de rijkste landen hun topconferentie besteedden aan verminderi
ng van de schuldenlast van een twintigtal Afrikaanse landen en aan hervorming va
n de bureaucratie bij de ontwikkelingsprogramma's van de Verenigde Naties, kunne
n vragen worden gesteld bij de zin van een dergelijke bijeenkomst. Want in Lyon 
hebben de staatshoofden en regeringsleiders deels overgedaan wat in ander verban
d - de Wereldbank, het IMF - al was afgesproken, deels meningsverschillen voor z
ich uitgeschoven en verder tot niets verplichtende oproepen tot hervormingen ged
aan. President Chirac heeft een kostbaar decor laten neerzetten om zich voor het
 oog van de camera's als de Verlosser van de Derde wereld te presenteren. 

Het gebaar in de richting van de armste landen is des te wranger omdat het in es
sentie draait om de onwil van de rijke landen - de Verenigde Staten voorop - gel
d beschikbaar te stellen aan deze ontwikkelingslanden. Nu worden de VN opgeroepe
n tot bezuinigingen op de bureaucratie en wordt het IMF aangespoord om een deel 
van zijn goud - de goudreserves van de lidstaten - te verkopen. Slechts het hard
nekkige verzet van Duitsland staat de goudverkoop in de weg; de Duitsers redener
en niet helemaal ten onrechte dat verkoop van het IMF-goud een precedentwerking 
heeft. Vandaag een beetje goud voor Afrika, morgen een heleboel goud voor Mexico
 of Rusland.

Vanuit Nederlands perspectief kan daaraan worden toegevoegd dat het niet aangaat
 in kleine kring een besluit te nemen over de verkoop van IMF-goud dat ook de go
udreserves bevat van de centrale banken van landen die niet tot de G-7 behoren. 
Een dergelijke beslissing hoort thuis in het IMF-bestuur en niet op een top van 
de G-7.

  
DE BUREAUCRATIE van de Verenigde Naties is al jaren een hopeloos probleem. Zij h
eeft te maken met de opzet van de volkerenorganisatie, met de vormgeving van het
 personeelsbeleid en met de pretentie dat het ontwikkelingsvraagstuk valt op te 
lossen met VN-programma's. De VN-ideologie is achterhaald en heeft op economisch
 gebied in het verleden meer kwaad dan goed gedaan. Het samenbrengen van de acti
viteiten van UNDP, UNFPA en UNICEF onder eacute;&eacute;n nieuwe ondersecretaris
-generaal lost niets op.

 


...als praatgroep





EENENTWINTIG JAAR geleden, in 1975, begonnen de bijeenkomsten van de staatshoofd
en en regeringsleiders van de (aanvankelijk vijf) machtigste industrielanden als
 een informele samenkomst om een gemeenschappelijke aanpak van economische probl
emen te bespreken. De Westerse landen waren toen ernstig verdeeld over het antwo
ord op de oliecrisis. Na Lyon dringt zich de vraag op: hebben deze conferenties 
van de G-7 enige duurzame betekenis? Enkele keren zijn belangrijke besluiten gen
omen, enkele keren kwam de G-7 bijeen op een cruciaal moment in de international
e economische verhoudingen en een enkele keer wees het nationale belang van alle
 aanwezigen in dezelfde richting. Maar vaak ook liep het verkeerd af, omdat de u
itgestippelde gemeenschappelijke strategie niet werkte of niet werd nagekomen.

Jaarlijks informeel overleg over brandende macro-economische kwesties tussen de 
politieke leiders van vooraanstaande landen (de samenstelling van de G-7 is betr
ekkelijk willekeurig en niet gespeend van politiek opportunisme) blijft een nutt
ige oefening. Er zijn altijd wel onderwerpen die een openhartige gedachtenwissel
ing rechtvaardigen. Maar door de top op te tuigen tot een spektakel dat wordt af
gestemd op de binnenlandse agenda van de aanwezigen en 'resultaten' naar buiten 
te brengen die niet overtuigen is de betekenis van de G-7 afgenomen. Oude tegens
tellingen tussen de VS en Duitsland over het monetaire en het begrotingsbeleid z
ijn niet overbrugd en creatieve oplossingen voor nieuwe problemen, zoals het wer
kloosheidsvraagstuk of de vergrijzing in de industrielanden, blijven uit.

  
DE ERVARING VAN de afgelopen eenentwintig jaar is dan ook dat, alle inspanningen
 van de G-7 om de economie te stimuleren (jaren zeventig), de wisselkoersen te c
oouml;rdineren (jaren tachtig), de schuldencrisis aan te pakken of de hervorming
en in het voormalige communistische blok te bevorderen ten spijt, de grote econo
mische mogendheden niet bereid zijn hun financieel-economische en monetaire soev
ereiniteit op te geven. Intussen doen internationale organisaties het uitvoerend
e werk. En als echt sprake is van een crisissituatie dan nemen uiteindelijk de A
merikanen het heft in handen. De G-7 volgt, maar leidt niet.








