


Linschoten exit





STAATSSECRETARIS LINSCHOTEN (Sociale Zaken) heeft vannacht gedaan wat
hem te doen stond: aftreden. Zijn politieke positie was als gevolg van
het drama bij het College toezicht sociale verzekeringen (CTSV)
onmogelijk geworden. Het vernietigende rapport van de parlementaire
onderzoekscommissie onder leiding van het Tweede-Kamerlid Van Zijl dat
eerder deze week verscheen liet al nauwelijks een ander oordeel toe. Het
lot van de staatssecretaris was in feite bezegeld nadat de Tweede Kamer
in haar geheel afgelopen woensdag de bevindingen van de commissie in
hoofdlijnen onderschreef. Slechts een ijzersterke verdediging van
Linschoten zou zijn gedwongen voortijdig vertrek nog hebben kunnen
verhinderen. Maar het verhaal dat Linschoten gisteravond in de Tweede
Kamer hield was eerder een bevestiging van wat de commissie ook al had
geconstateerd: het klonk allemaal weinig geloofwaardig. De eis van
Linschoten aan de coalitiefracties aan het eind van zijn betoog om alle
geuite twijfel over zijn optreden in de CTSV-zaak in te slikken, stond
dan ook gelijk aan politieke zelfmoord. Linschoten heeft het hard
gespeeld. Dat siert hem, want hij wist wat de onvermijdelijke uitkomst
zou zijn.


DAAROM IS HET jammer dat het 'eindspel' vannacht toch weer is
vertroebeld door de beslotenheid van het Torentje. Linschoten vroeg de
regeringspartners igrave;n de Tweede Kamer om ongeclausuleerd
vertrouwen. Maar bugrave;iten de Tweede Kamer, in de werkkamer van
minister-president Kok, gaven de fractievoorzitters van PvdA en D66 te
kennen dat zij dat vertrouwen niet voor de volle honderd procent konden
geven. Na deze interne mededeling besloot Linschoten het initiatief aan
zichzelf te houden en zijn aftreden in de Tweede Kamer bekend te maken.
De enig juiste weg was geweest dat de fracties Linschoten in de Tweede
Kamer, voorzien van alle overwegingen, hadden geantwoord. Vervolgens had
Linschoten zijn conclusie kunnen trekken. Dan had direct ook het debat
gevoerd kunnen worden over de politieke gevolgen van het aftreden. Nu
doet de vreemde situatie zich voor dat deze vraag niet in de Tweede
Kamer wordt besproken, maar daarbuiten door de hoofdpersonen via de
media. Wat die politieke gevolgen zullen zijn, laat zich nog niet
overzien. VVD-fractieleider Bolkestein zei vannacht dat het vertrek van
Linschoten niets voor de coalitie betekent. Hiermee nam hij een zuivere
positie in. Maar de factor psychologie, die in de politiek nu eenmaal
ook een rol speelt, zal er desondanks voor zorgen dat het verlies van de
politieke zwaargewicht Linschoten zijn sporen zeker zal nalaten.
Bewindslieden van PvdA en D66 kunnen ervan verzekerd zijn dat de
VVD-fractie van nu af aan extra scherp op hen zal letten.

 




VOOR DE COALITIE is het ontslag van juist deze secretaris van bijzondere
betekenis. Samen met PvdA-minister Melkert beheerde de VVD'er Linschoten
het politiek gevoeligste deel van het kabinetsbeleid. Van het begin af
aan is de sociale zekerheid beschouwd als de lakmoesproef voor het
'paarse' avontuur. De combine Melkert-Linschoten op Sociale Zaken heeft
de afgelopen jaren bewezen dat samenwerking tussen VVD en PvdA op dit
terrein mogelijk was. De wijze waarop Linschoten uitvoering heeft
gegeven aan de afspraak uit het regeerakkoord om marktwerking bij de WAO
te introduceren, is hiervan het bewijs. De volgende krachtproef waar het
sociaal-liberale duo op Sociale Zaken voor stond was het doen van
voorstellen voor een sociaal stelsel dat ook op langere termijn houdbaar
is. Een akkoord hierover in de coalitie had kunnen worden beschouwd als
indicatie voor een prolongatie van 'paars' in een volgende
kabinetsperiode. De persoon Linschoten als uitgesproken voorstander van
samenwerking tussen PvdA en VVD stond garant voor een serieuze poging
hiertoe. Zijn gedwongen vertrek, hoewel onvermijdelijk, is voor de
coalitie een zware tegenslag.











