


In Baden-Baden





PRESIDENT JELTSIN HEEFT gisteren bekrachtigd dat hij op 27 mei
aanstaande in Parijs de overeenkomst zal ondertekenen die de weg moet
vrijmaken voor uitbreiding van de  NAVO . Was er voorheen sprake van dat
tachtig procent van de tekst van dat akkoord vaststond, na Jeltsins
publieke verklaring wordt dat percentage op negentig geschat. Dat er
geen dreunend applaus losbarstte na Jeltsins woorden komt omdat de
werkelijke problemen in de staart zitten. De Russen houden vast aan hun
eis dat bepaalde toezeggingen van de kant van de  NAVO  in steen worden
gebeiteld. De  NAVO weigert dat.


Jeltsin was gisteren in Baden-Baden de gast van kanselier Kohl. De
laatste bood zijn goede diensten aan om Duitslands Atlantische partners
van de ernst van de Russische bezwaren te doordringen. Die bezwaren zijn
bij alle betrokkenen bekend. Nog onlangs confereerde Jeltsin uitvoerig
met president Clinton in Helsinki. Wat Kohls 'bemiddelingspoging' moet
inhouden is dan ook hoogst onduidelijk. Het geschenk dat de Russische
leider had meegebracht - een aandenken aan de ondertekening van
'Rapallo', 75 jaar geleden - was geen gebaar van diplomatieke
subtiliteit. In West-Europa stond dat verbond immers voor een te
wantrouwen Russisch-Duits samengaan.

DE EINDSTRIJD tussen Moskou en de  NAVO  gaat over de status van nieuwe
leden als Polen, Tsjechieuml; en Hongarije. Zal hun lidmaatschap al dan
niet aan beperkingen zijn gebonden? Van de kant van de  NAVO -landen is
verschillende keren herhaald dat
zij geen plan, geen intentie en geen aanleiding hebben om in Oost-Europa
kernwapens te stationeren of eigen troepen permanent te legeren. Maar de
Russen willen dat de  NAVO  zich in de tekst van het te sluiten akkoord
op deze toezegging voorgoed vastlegt en zich ook ervan onthoudt een
eigen militaire infrastructuur op het grondgebied van de nieuwe
lidstaten aan te leggen. Dit zou betekenen dat de Oosteuropese landen
tweederangs leden worden.

Wat de toezegging van Jeltsin om in de Franse hoofdstad zijn
handtekening te komen zetten precies betekent is onduidelijk. Heeft hij
de druk op zijn eigen achterban willen opvoeren - die zeer afwijzend
staat tegenover de NAVO -uitbreiding - of heeft hij juist de  NAVO  tot verdere 
concessies
willen aanzetten? Een op het laatste moment afblazen van de plechtigheid
onder het voorwendsel dat het Westen niet aan Ruslands gerechtvaardigde
eisen tegemoet heeft willen komen, blijft een reeuml;le optie.

Hoe het zij, de  NAVO  kan niet verder terug. Aan diplomatieke teksten
kan zelfs nog voorbij het laatste moment worden geschaafd, maar de
lijnen zijn nu getrokken. Het aanbod van een volwaardig lidmaatschap aan
de overigens officieel nog steeds niet genoemde kandidaten moet er
komen. De exercitie in geloofwaardigheid zou een fatale wending nemen
als op het laatste moment op de kernpunten voor de Russische eisen opzij
zou worden gegaan. Dat heeft de NAVO  over zichzelf afgeroepen. De ruimte voor m
anoeuvreren is inmiddels
minimaal.

KOHL HEEFT, in navolging van Clinton, de nadruk gelegd op de
opwaardering die Rusland zelf te wachten staat als lid van de Groep van
belangrijkste industrielanden, de G7 die volgens de kanselier straks in
Denver een echte G8 zal worden. Dat aanbod moet Jeltsin over de streep
trekken, zoals Gorbatsjov destijds de Duitse eenheid binnen de  NAVO 
aanvaardde in ruil voor de belofte dat aan de vijandschap een einde was
gekomen en de  NAVO  zelf zou worden aangepast. De vraag is of het
voornemen van de NAVO -uitbreiding van dat laatste een bevestiging is. Het Weste
n meent
van wel, de Russen vertrouwen het niet. De ontmoeting in Baden-Baden
heeft daarin geen wezenlijke verandering gebracht.










