


Crisis in Albanieuml;





ZWARE WOORDEN vallen in Albanieuml;. Een burgeroorlog kan ieder
ogenblik uitbreken. Het parlement beveelt zonodig de straten schoon te
schieten. Het volk keert zich als een furie tegen zijn eigen
vertegenwoordigers. Albanieuml; dreigt zich tot een van de
schrijnendste voorbeelden te ontwikkelen van de mislukte liberalisering
in delen van Zuidoost-Europa. Er is in dat land de afgelopen maanden een
zware crisis ontstaan doordat het systeem van democratie en vrije markt
volledig is vastgelopen nog voor het goed en wel was gevestigd. Een
geloofwaardig bestuurlijk alternatief voor de chaos en anarchie van
vandaag ontbreekt.


Het lijkt alsof er in de problemen van de Balkan een nieuwe fase is
ingetreden. Na het via internationaal ingrijpen naar de achtergrond
dringen van etnische conflicten is de sociaal-economische en politieke
misegrave;re van de verschillende landen scherper in het licht komen te
staan. In Belgrado gaat het om het vasthouden aan de macht van een
politiek en moreel failliet regime, in Bulgarije om onmacht, in
Albanieuml; om de volstrekte ontsporing van een politiek-economisch
arrangement dat aan de totale verwaarlozing van land en volk tijdens de
communistische dictatuur een einde had moeten maken.

NERGENS IS HET alternatief voor de oude commando-economie zo ontaard als
in Albanieuml;. Het perspectief van welvaart had de Albanezen verleid
tot deelname aan een soort kettingspaarbrief die snelle rijkdom
beloofde. Schamele bezittingen werden te gelde gemaakt om in te kunnen
zetten in deze dubieuze geldcarrousel. Het onvermijdelijke fiasco trof
velen. De volkswoede richtte zich vervolgens tegen de politiek
verantwoordelijken die hun verkiezingsbeloften niet hadden waargemaakt
en het land hadden uitgeleverd aan een stelletje financieuml;le
avonturiers.

Misschien gaat het te ver om een heel volk verantwoordelijk te stellen
voor dit financieuml;le gekkenhuis. Het debacle toont wel de schade die
tientallen jaren van absoluut isolement in het gezonde mensenverstand
kunnen aanrichten. De zittende macht - na heenzending van de regering
dit weekeinde president en parlement - heeft haar krediet letterlijk
verspeeld en is moreel langzamerhand wel de laatste geworden die het
recht kan claimen op herstel van wet en orde. Verkiezingen zijn een
absolute voorwaarde voor een nieuw begin, maar niet alle heil kan
daarvan worden verwacht. De oppositie is verdeeld en versplinterd en
haar ontbreekt ieder werkbaar idee om Albanieuml; weer op de been te
helpen.

EEN TOESTAND ALS in Albanieuml; onderstreept de machteloosheid van de
internationale gemeenschap. Natuurlijk, er is het Internationale
Monetaire Fonds met zijn op jarenlange ervaring stoelende receptuur.
Maar voor het doorvoeren van zijn adviezen is een bewind nodig dat de
bevolking vertrouwen inboezemt. Daaraan ontbreekt het nu. Waar etnische
twisten nog konden worden beheerst met het scheiden van de antagonisten,
daar ontbreekt een vergelijkbaar instrumentarium wanneer de hele
volkshuishouding in de war is geschopt en de mensen zijn begonnen de
boel kort en klein te slaan.

De buurlanden vrezen nu voor nieuwe golven vluchtelingen. Dat op
zichzelf levert een tragisch vraagstuk op. Maar voor meer dan die
constatering ontbreekt vooralsnog het volkenrechtelijke fundament en de
politieke wilskracht.











