Philips-management kan zijn borst natmaken
Door onze redacteur MICHIEL VAN NIEUWSTADT
EINDHOVEN, 25 OKT. ,,We zullen ons in de eerste plaats richten op het
verwijderen van lagen in het management, het uitnemen van kleilagen.''
Leidinggevenden van Philips kunnen hun borst natmaken en president Cor
Boonstra was gisteren persoonlijk naar het Evoluon gekomen om dat met
beeldende taal duidelijk te maken. De nieuwe topman sloeg met de vuist
op tafel. Wat dient er te veranderen?
,,We trappen af met een reorganisatie op het hoofdkantoor'', had
financieel bestuurder Dudley Eustace al gezegd, even voor de zorgvuldig
geeuml;nsceneerde opkomst van Boonstra. In ferme bewoordingen
bevestigde de president vervolgens het imago dat hem is vooruitgesneld:
dat van harde manager voor de leidinggevenden die hem omringen en van
begripvolle baas voor de arbeiders in de fabriek. Boonstra wil ,,geen
onzekerheid op de werkvloer, in de fabrieken en de families van de
arbeiders''. Deze mensen hebben volgens hem voldoende
efficieuml;ntieslagen meegemaakt. De 'blauwe boorden' moeten zich
echter geen illusies maken. Als de bedrijfseconomische omstandigheden
Philips dwingen ,,
van A naar B te gaan'', zal Boonstra handelen.
,,Ik ben geen diplomaat, ik zal vrijuit spreken,'' zei Boonstra gisteren
in een toelichting op beroerde derde-kwartaalcijfers. Het management
heeft gefaald en zal in de toekomst nadrukkelijker op prestaties worden
afgerekend, was zijn boodschap. Het is niet voor het eerst dat een
Philips-topman zijn pijlen richt op de aangekoekte lagen in de
organisatie. Zelfs de vergelijking van het management met kleilagen is
niet geheel nieuw. Boonstra's voorgangers Cor van der Klugt en Wisse
Dekker kozen in het verleden voor een vergelijkbare beeldspraak. Zij
trokken ten strijde tegen de 'leemlagen', die het zicht belemmerden op
wat er dieper in de organisatie speelde. Hoeveel banen zullen verdwijnen
op het hoofdkwartier in Eindhoven wordt medio november bekend. ,,Daarna
gaan we door naar de nationale organisaties en de divisies'', aldus
Eustace. Belangrijker nog dan de harde opstelling jegens managers is
misschien dat Boonstra belooft af te rekenen met bedrijven die
onvoldoende rendement behalen of die niet in Philips' portfolio passen.
Deze bleeders, zoals Boonstra ze gisteren typeerde, moeten
gesloten of verkocht worden. Tot Kerstmis zal een reeks reorganisaties
bekend worden, waarvoor in totaal een miljard gulden is gereserveerd.
,,Zorgvuldig nalezen van het kwartaalbericht laat zien waar we onze
aandacht op zullen toespitsen'', stelde Boonstra. Hij wilde weinig
concrete uitspraken doen.
Duidelijk is in elk geval dat een deel van het miljard is bestemd voor
Polygram en voor herstructurering in de sector verlichting, waar
aanpassingen het afgelopen jaar zijn uitgesteld. Boonstra noemde voorts
een beursgang van bepaalde Philips-actviteiten ,,een juiste suggestie''.
Een analist van ING Barings ziet kandidaten voor een beursgang in het
automatiseringsbedrijf Origin, dat daarvoor wel minder afhankelijk zal
moeten worden van het huidige moederbedrijf, en Navtech, een bedrijfje
dat navigatiesystemen ontwikkelt. Daarnaast zal Philips het belang in de
Taiwanese chipsfabrikant TSMC verder verkleinen als zich daarvoor een
goede gelegenheid aandient. Eerder overwoog Eustace al wat aandelen TSMC
te gelde te maken, maar de spanning tussen China en Taiwan en de dip op
de chipmarkt leidden tot uitstel. Een herkansing volgt op zijn vroegst
volgend jaar.
Aanleiding voor gematigd enthousiasme bij beleggers en analisten is het
drieluik van financieuml;le doelstellingen dat Boonstra gisteren
presenteerde. De kasstroom (winst plus afschrijvingen) moet het komend
jaar ten minste uitkomen op een miljard gulden. Het resultaat als
percentage van het bedrijfskapitaal moet naar minimaal 24 procent en het
bedrijfsresultaat moet ,,duurzaam groeien met dubbele cijfers''. Die
laatste doelstelling zal, ten opzichte van de magere resultaten dit
jaar, eenvoudig te halen zijn, erkende Boonstra gisteren lachend. De
overige doelstellingen vormen een zwaardere opgave. Het rendement op het
bedrijfskapitaal moet van de huidige 8,4 procent stijgen naar 24
procent. Zelfs in Philips' betere jaren 1994 en 1995 kwam deze maatstaf
niet boven een percentage van respectievelijk 18,4 en 18,1. Het concern
hanteert deze doelstelling al veel langer, maar tot nog toe als
streefcijfer voor langere termijn, Boonstra wil de 24 procent volgend
jaar realiseren.
De kasstroom van een miljard gulden waarop Boonstra mikt is de meest
ambitieuze doelstelling. Philips wil in 1997 een financieringsoverschot
genereren, zelfs nadat uitgaven voor investeringen van de kasstroom zijn
afgetrokken. Dit is een hele opgave. Philips noteerde in de eerste negen
maanden van dit jaar nog een financieringstekort van ruim 2,8 miljard
gulden.
Het is niet voor het eerst dat Philips zich bindt aan financieuml;le
doelstellingen. Het streven naar een bruto marge van vier procent, is
eeacute;n van de maatstaven uit het verleden die op de achtergrond zijn
geraakt. Met de voorziening van een miljard in het vierde kwartaal heeft
Boonstra een buffer opgebouwd die lucht geeft voor de realisering van de
financieuml;le doelen.
Over strategie hielden Eustace en Boonstra zich gisteren op de vlakte.
De vraag waar Philips nu eigenlijk naar toe moet zal volgens de nieuwe
topman aan de orde komen nadat de bestuurlijke taken opnieuw zijn
vastgesteld (,,meer doen met minder mensen'') en bindende budgetten zijn
ingevoerd (,,om de helderheid en aansprakelijkheid te verhogen'').
Het afstoten van hele divisies of kernactiviteiten lijkt voorlopig niet
aan de orde. Boonstra: ,,We zijn ongelukkig met onze resultaten, niet
met de samenstelling van ons concern.''
