Labour geeft centrale bank meer vrijheid
Door onze correspondent DICK WITTENBERG
LONDEN, 7 MEI. De centrale bank van Groot-Brittannieuml;, de Bank of
England, mag voortaan het Britse rentebeleid bepalen. Er komt een eind
aan het sterk politiek gekleurde systeem waarbij de regering de hoogte
van de basisrente vaststelt nadat ze de centrale bank heeft gehoord.
Op zijn derde dag in functie verraste minister van Financieuml;n Gordon
Brown zowel Westminster als de City met zijn aankondiging dat de Bank of
England meer macht krijgt. Hij sprak over ,,de meest radicale hervorming
van de Bank of England sinds ze werd opgericht in 1694''.
Analisten waren het er over eens dat het in elk geval de meest
ingrijpende wijziging van de economische besluitvorming is sinds de bank
in 1946 door een Labourregering werd genationaliseerd.
De financieuml;le markten reageerden geestdriftig. De FTSE 100, de
index van meest verhandelde aandelen, schoot met 63,7 punten omhoog en
sloot gisteren op een record van 4519,3. Langlopende staatsobligaties en
andere staatspapieren boekten de grootste dagwinst in vijf jaar. ,,Wij
juichen deze stap van harte toe'', verklaarde ook Adair Turner,
directeur-generaal van de Confederation of British Industry, de grootste
Britse werkgeversorganisatie. ,,We zouden het macro-economisch beleid
graag losgekoppeld zien van de politiek. Dit beschouwen we als een
eerste stap.''
De verschuiving van de verantwoordelijkheid voor het rentebeleid naar de
centrale bank wordt gezien als een belangrijk signaal dat de nieuwe
Labourregering geen risico's met de economie wenst te nemen. In het
verleden zijn Labourkabinetten nogal eens in de fout gegaan door geen
stringent rentebeleid te voeren, wat meer dan eens leidde tot een
valutacrisis. ,,We moeten de verdenking uit de wereld helpen dat
partijpolitieke korte-termijnoverwegingen van invloed kunnen zijn op de
vaststelling van de rente'', zei gisteren Gordon Brown.
Met de aanpassing komt de Britse regering tegemoet aan eacute;&eacute;n
van de voorwaarden voor toetreding tot de Europese monetaire unie - een
onafhankelijke centrale bank - hoewel nog niet volledig. Het kabinet
blijft verantwoordelijk voor vaststelling van het gewenste
inflatieniveau. Het beleid moet daarop worden afgestemd door een nieuw
in te stellen monetaire beleidscommissie, waarvoor volgende week
woensdag in de troonrede een eerste wettelijke basis zal worden gelegd.
Suggesties dat de hervorming de weg moet banen voor Britse deelneming in
een Europese munt werden gisteren door Brown ten stelligste ontkend.
,,Dit zijn Britse oplossingen, om binnenlandse behoeften te bevredigen
aan stabiliteit op lange termijn.'' Hij bevestigde nog eens dat een
Britse toetreding tot de monetaire unie vanaf het allereerste begin in
1999 bijzonder onwaarschijnlijk is.
Kenneth Clarke, de Conservatieve voorganger van Brown, deed de
revolutionaire beleidswijziging gisteren af als ,,overbodig en
overhaast''.
Hij waarschuwde dat de Bank of England neigt naar behoudzucht en gezonde
economische groei met onnodig hoge rentes remt. Maar de voorganger van
Clarke, zijn partijgenoot Norman Lamont, zei dat de hervorming al veel
eerder door een Conservatieve regering had moeten worden ingevoerd.
De verwachting is dat het nieuwe systeem op de lange termijn een
matigend effect op het renteniveau zal hebben. Maar analisten voorzien
op de korte termijn een stijging. Ze voorspellen dat de basisrente, die
gisteren al met een kwart procentpunt tot 6,25 procent verhoogd werd,
dit jaar nog tot 6,75  7 procent zal groeien.
