Machtsstrijd naar climax in Moskou
Door onze correspondent HANS NIJENHUIS 
MOSKOU, 17 OKT. De Russische
machtsstrijd loopt naar een climax. Premier Tsjernomyrdin heeft
vanmorgen zijn minister van Binnenlandse Zaken gedeeltelijk gesteund in
diens vergaande aantijgingen tegen Aleksandr Lebed, die ,,een sluipende
coup'' zou voorbereiden en een eigen leger oprichten.
Maar Tsjernomyrdin sprak de dreiging van ,,muiterij en staatsgrepen''
zelf wel tegen. Hij riep de Russische strijdkrachten op kalm te blijven.
De premier sprak na afloop van een spoedvergadering met de chefs van de
veiligheidsdiensten. Hij had die bijeengeroepen na een waarschuwing van
minister van Binnenlandse Zaken Anatoli Koelikov, gisteren, dat Jeltsins
veiligheidsadviseur Lebed een ,,sluipende coup'' aan het voorbereiden
is. Lebed zou daarvoor een eigen leger aan het oprichten zijn van 50.000
man. Hij zou bovendien kunnen rekenen op de steun van 1.500 Tsjetsjenen.
Een woordvoerder van de Tsjetsjeense rebellen sprak dit gisteravond
tegen. De opmerkelijke beschuldigingen, die door Lebed gisteravond als
,,absurd'' werden tegengesproken, joegen de politieke spanning in Moskou
aanzienlijk op. Met president Jeltsin wachtend op een hartoperatie woedt
er al weken een machtsstrijd die het karakter heeft aangenomen van een
modderbadgevecht. Maar zo boud als de beweringen van Koelikov waren de
aantijgingen over en weer nog niet geweest. Een woordvoerder van Jeltsin
liet weten dat de president ,,buitengewoon bezorgd'' was en van premier
Tsjernomyrdin gedetailleerde uitleg verlangt.
,,Ik wil mijn bezorgdheid niet verbergen over het feit
dat een aanzienlijk deel van wat minister Koelikov zei overeenkomt met
de waarheid'', zei Tsjernomyrdin vanmorgen. Hij voegde eraan toe niet te
geloven dat er een staatsgreep dreigt, maar veroordeelde de rivaliteiten
die aan de oppervlakte komen sinds de ziekte van de president. ,,De
onverantwoordelijkheid en incompetentie van het zelfgekweekt
bonapartisme gaan duidelijk te ver.'' Het politieke gewicht van
Tsjernomyrdins woorden was rond het middaguur nog niet duidelijk. Hij
zou vanmiddag verslag uitbrengen aan Jeltsin. Lebed en Koelikov waren
beiden bij de vergadering aanwezig. De jongste politiek rel in Moskou
begon gistermiddag toen Koelikov een persconferentie over
Tsjetsjenieuml; aangreep voor de presentatie van naar eigen zeggen
,,compromitterend materiaal'' over Lebed. Lebed, die er geen geheim van
maakt het presidentschap te ambieuml;ren, is volgens de minister bezig
zijn ambitie met ,,antigrondwettelijke middelen'' te realiseren.
,,Aleksandr Ivanovitsj Lebed heeft besloten in de nabije toekomst te
beginnen met het gebruik van geweld, zonder te wachten op de
presidentsverkiezingen van het jaar 2000'', aldus minister Koelikov.
De nieuwe legereenheid zou zijn gebaseerd op het Franse
Vreemdelingenlegioen en onder andere dienen ter bestrijding van
terrorisme. Koelikov suggereerde dat Lebed dit legioen voor eigen
politieke doeleinden zou inzetten. Lebed was volgens hem ook al bezig
met het inrichten van ,,een parallelle generale staf''.
Koelikov zei dat hij al deze informatie inmiddels ter beschikking heeft
gesteld van premier Tsjernomyrdin, die tijdens de afwezigheid van
Jeltsin gedeeltelijk voor de president invalt. De persconferentie was
volgens de minister bedoeld als 'ernstige waarschuwing'. ,,Wat staat de
inwoners van Rusland te wachten als Lebed aan de macht komt door een
sluipende staatsgreep?
'' De minister voegde toe dat hij extra veiligheidsmaatregelen had
afgekondigd in verband met de dreiging van terroristische aanvallen door
Tsjetsjenen. Tsjernomyrdin bevestigde vanmorgen dat de
veiligheidsmaatregelen op niet nader genoemde ,,gevaarlijke plaatsen''
zijn versterkt. Maar de politie van Moskou zei geen bijzondere orders te
hebben ontvangen en in de straten van de hoofdstad was niets ongewoons
te merken.
Lebed zelf hield gisteravond een geiuml;mproviseerde persconferentie
waarin hij alle beschuldigingen ontkende. ,,Zijn tong is met hem op de
loop gegaan. De arme man heeft alles fout'', zei hij over Koelikov en
hij kondigde aan de minister wegens smaad voor de rechter te dagen en
dan de symbolische schadevergoeding van eacute;&eacute;n roebel te
eisen. Lebed geloofde dat eerder Koelikov dan hijzelf als gevolg van het
incident zou worden ontslagen. De veiligheidsadviseur zei dat hij wel
met de ministeries van binnenlandse zaken en defensie had overlegd over
de oprichting van een nieuw soort brigade van 3.000 tot 3.500 man.
Lebed en Koelikov liggen politiek met elkaar overhoop sinds Lebed in
augustus president Jeltsin vroeg de minister te ontslaan. Volgens Lebed
is Koelikov eacute;&eacute;n van de hoofdschuldigen van het Russische
militaire fiasco in Tsjetsjenieuml;. Jeltsin hield Koelikov echter het
hand boven het hoofd en liet zich juist geprikkeld uit over Lebed,
hoewel die wel - in Jeltsins opdracht - de oorlog in de deelrepubliek
tot staad had gebracht. De robuuste Lebed, generaal buiten dienst, is
uitgegroeid tot Ruslands meest populaire politicus en hij zinspeelt er
zelf regelmatig op dat zijn rivalen in het Kremlin hem liever kwijt zijn
dan rijk.
