VS vuren kruisraketten af op doelen Zuid-Irak
WASHINGTON/ LONDEN/BAGDAD, 3 SEPT. De Verenigde Staten hebben vanochtend
27 kruisraketten afgeschoten op militaire doelen in Zuid-Irak in
antwoord op de Iraakse legeractie in Iraaks Koerdistan. Washington sloot
verdere aanvallen niet uit, ,,maar de volgende stap is aan (de Iraakse
president) Saddam'', aldus een Amerikaanse functionaris. Ook Londen, dat
de VS logistieke steun heeft geboden, sloot verdere aanvallen op Irak
niet uit, als de Iraakse president Saddam Hussein zijn eigen bevolking
blijft bedreigen.
Saddam Hussein op zijn beurt riep zijn troepen in een toespraak later op
de Amerikaanse aanvallen af te weren. Vice-premier Tareq Aziz deelde mee
dat het Iraakse leger zijn terugtrekking uit Koerdistan later op de dag
voltooit.
De Westerse geallieerden hebben tevens besloten de no-fly
zone boven het zuiden van Irak, die in 1992 werd afgekondigd om de
shi'ieten te beschermen tegen Iraakse luchtaanvallen, eacute;&eacute;n
graad noordwaarts uit te breiden, zo werd in Londen bekend. Doel is,
aldus de Britse minister van Buitenlandse Zaken, Malcolm Rifkind, de
geallieerde vliegtuigen meer ruimte te geven en Saddam ,,beter onder
controle te brengen''. Saddam reageerde hierop met de mededeling dat
Irak de no-fly zones in het zuiden en in het noorden, die in 1991
werd afgekondigd, niet meer erkent. Groot-Brittannieuml;, Duitsland, de
NAVO en Japan spraken vanochtend hun volledige steun voor de Amerikaanse
actie uit. Maar onder andere Frankrijk, Spanje, China en Rusland toonden
grote reserves, en de Arabische Liga veroordeelde de aanval. In totaal
27 kruisraketten werden afgeschoten op Iraakse luchtverdedigingsinstallaties, zo
 zei vanochtend schout-bij-nacht Edward
Moore, commandant van de Amerikaanse marine-eenheid in de Golf, tegen
verslaggevers aan boord van het vliegdekschip Carl Vinson. Moore zei dat
de kruisraketten deels vanaf oorlogsschepen en deels vanuit twee B-52
bommenwerpers waren afgevuurd. Eerder was bekend geworden dat vier B-52
bommenwerpers waren opgestegen van het eiland Guam in de Stille Oceaan.
Moore zei dat tot de aanvallen was bevolen ,,als waarschuwing aan Irak
om zich te houden aan de vereisten die in resoluties van de Verenigde
Naties zijn opgesomd''. Hem was niets bekend over een Iraakse militaire
reactie.
Volgens een Iraakse regeringsfunctionaris zijn bij de aanval ,,talrijke
burgerslachtoffers gevallen'', en is de schade aan militaire
installaties niet noemenswaardig. De Iraakse televisie sprak van ,,laffe
agressie''. President Clintons woordvoerder McCurry zei gisteren dat de
Amerikanen bewijs hadden dat de Iraakse troepen, die in het weekeinde op
verzoek van de Koerdische Democratische Partij (KDP) de Koerdische stad
Arbil innamen, sindsdien nog dieper de zogenoemde uitzonderingszone
waren binnengetrokken. Bagdad kondigde zondag aan dat zijn troepen zich
zouden terugtrekken uit de uitzonderingszone ten noorden van de 36ste
breedtegraad, die in 1991 door de geallieerden werd ingesteld om de
Koerdische bevolking te beschermen tegen het bewind van Saddam Hussein.
Functionarissen van de Verenigde Naties in Arbil bevestigden gisteren
dat de Iraakse troepen de stad hadden verlaten en dat de KDP de stad nu
beheerste. Volgens hen lagen de Irakezen toen 5 tot 10 kilomter buiten
de stad.
De Amerikaanse regering beschouwt de bezetting van Arbil als een
schending van VN-resolutie 688, die Bagdad verbiedt de Koerdische
minderheid te onderdrukken. ,,Het is in ons belang om Saddam Hussein
duidelijk te maken dat hij voor dit soort gedrag, dat niet te
rechtvaardigen gedrag is, een prijs moet betalen'', aldus McCurry. Hij
zei ook dat de VS ,,reden hebben om te geloven'' dat Iraakse troepen
betrokken waren bij executies van leiders van een Koerdische factie in
Arbil die tegen Bagdad gekant is.
Het gaat daarbij om de Patriottische Unie van Koerdistan (PUK), die
gisteren betwistte dat de Iraakse troepen Arbil hadden ontruimd en
massale executies  in de straten van de stad meldde. VN-functionarissen
meldden daarvan geen getuige te zijn geweest. Westerse journalisten
werden door de KDP buiten de stad tegengehouden.
President Clinton overlegde gisteren met bondgenoten en leden van zijn
eigen veiligheidsstaf. Onmiddellijk na een toespraak op een
campagnebijeenkomst in De Pere, in Wisconsin, begaf hij zich naar een
stacaravan om telefonisch te overleggen over een mogelijk optreden tegen
Irak met de Franse president Chirac. Volgens McCurry
wilden de Verenigde Staten bij acties tegen Irak samenwerken met de
bondgenoten, ,,in het bijzonder de regering van Groot-Brittannieuml;''.
De Israelische premier, Benjamin Netanyahu, meende vanochtend dat de
Amerikaanse actie tegen Irak niet zal leiden tot een escalatie waardoor
Israel zou kunnen worden bedreigd.  ,,De militaire operatie tegen Irak
vormt geen gevaar voor Israel'', aldus Netanyahu tegenover journalisten
na een gesprek met de Amerikaanse ambassadeur in Israel, Martin Indyk.
Deze had Netanyahu op de hoogte gesteld van de Amerikaanse militaire
operatie. Tijdens de Golfoorlog van 1991 heeft Irak 39 Scudraketten op
de joodse staat afgeschoten. Inmiddels heeft de VN-commissie die toeziet
op de ontmanteling van de Iraakse massa-vernietigingswapens, Irak ten
minste grotendeels van zijn Scudarsenaal ontdaan. (Reuter, AP, AFP)
