Ruimtestation Mir in grote problemen
Door onze correspondent FRANK WESTERMAN
MOSKOU, 17 JULI. Het licht aan boord van het door bijna-rampen
achtervolgde Russische ruimtestation Mir is uitgevallen. Het schip tolt
chaotisch om zijn as. Dat heeft de Russische vluchtleider Vladimir
Solovjov vanmorgen in het controlecentrum Koroljov buiten Moskou
verklaard. Communicatie met de aarde is alleen nog mogelijk vanuit de
Sojoezcapsule, die aan het spacelab zit gekoppeld en waarmee de
bemanning kan ontsnappen. Een noodevacuatie wordt echter ,,op dit moment
nog niet overwogen''.
,,Vandaag hebben we te kampen met serieuze problemen. We zijn alle
energie kwijt'', aldus Solovjov. Hij onderstreepte dat de ruimtevaarders
(twee Russen en een Amerikaan) geen direct gevaar lopen en dat de
energietoevoer tegen de avond weer normaal kan zijn. ,,Het is vooral een
zeer onplezierige situatie.''
De oorzaak van de stroomuitval, waardoor alle elektrische systemen in de
centrale module plat liggen, is volgens de vluchtleider een menselijke
fout: een van de bemanningsleden heeft bij vergissing gisteravond om
half twaalf een vitale kabel losgetrokken. Mir-commandant Vasili
Tsiblijev meldde vanmorgen dat de temperatuur aan boord gestaag daalt en
dat de bemanning zaklampen gebruikt bij een poging de schade te
herstellen.
De stroomvoorziening in twee van de zes modules van de Mir was al
uitgeschakeld, nadat het station op 25 juni in botsing was gekomen met
een onbemand vrachtschip. Het besturingsmechanisme voor het richten van
de zonnepanelen (gyroscoop) werkt niet meer, waardoor het station alleen
nog energie krijgt als de zonnecellen ,,toevallig'' licht opvangen. Dit
betekent dat de bemanning van Mir tijdens elke omloop om de aarde, die
anderhalf uur duurt, drie kwartier in het donker zit. De accu's van het
ruimtestation zijn inmiddels leeg. ,,De Mir kan het twee dagen zonder
stroom uithouden'', zegt Solovjov.
Sinds de botsing eind juni cirkelt het elf jaar oude schip op
gereduceerde kracht verder. De crisis aan boord verscherpte begin deze
week toen bleek dat de Mir-gezagvoerder Tsiblijev wegens
oververmoeidheid en stress last van zijn hart had gekregen. Een Russisch
artsenteam verbood hem woensdag deel te nemen aan geplande
herstelwerkzaamheden, die al twee keer waren uitgesteld, en nu, door de
acute crisis met de stroomvoorziening, naar de achtergrond zijn
verdrongen.
Het Amerikaanse ruimtevaartagentschap NASA verleent ,,alle mogelijke
bijstand' om de verbinding met het stervende station in stand te houden.
Amerikaanse relay-stations zijn ingeschakeld om het communicatiesignaal
door te geven op de momenten dat de Mir zich buiten het bereik van de
Russische stations bevindt.
