

PRI verliest de macht in Mexico






Door onze correspondent MARJON VAN ROYEN


MEXICO-STAD, 7 JULI. De Institutionele Revolutionaire Partij (PRI) van
Mexico is bij de verkiezingen na 68 jaar haar machtsmonopolie in het
Congres kwijtgeraakt. Zij verloor de meerderheid in het Huis van
Afgevaardigden, het burgemeesterschap van de hoofdstad en twee
gouverneursposten.


Vanochtend had de PRI volgens het Federale Verkiezingsinstituut (IFE) na
telling van 61 procent van de stemmen voor het Huis van Afgevaardigden
37 procent van de stemmen. De partij had binnen het gecompliceerde
Mexicaanse kiesstelsel 42 procent nodig om haar meerderheid te behouden.
Tweede partij is voorlopig de rechtse Partij voor Nationale Actie (PAN)
met 28 procent, derde de linkse Partij van de Democratische Revolutie
(PRD) met 26 procent. Het verlies van de meerderheid van de PRI werd in
Mexico-Stad en elders uitbundig gevierd. In de Senaat, waar slechts 32
van de 128 zetels vacant waren, behoudt de PRI wel een meerderheid.
Daarnaast werd gisteren gestemd over zes gouverneursposten, 260
burgemeesterposten en een aantal provinciale en lokale raden. De
historische nederlaag van de PRI hing al maanden in de lucht. De partij
raakte in problemen na een ernstige financieuml;le crisis eind 1994 en
aanhoudende berichten over de enorme corruptie onder ex-president Carlos
Salinas.

De verkiezingen kenden gisteren een hoge opkomst en lijken redelijk
eerlijk te zijn verlopen. In de zuidelijke deelstaat Chiapas werden
tientallen stemlokalen in brand gestoken en geplunderd door boze groepen
indianen. In deze provincie kwamen drie jaar geleden indiaanse
'Zapatisten' in opstand tegen de regering. Vorige week riep
ondercommandant Marcos van de Zapatisten op tot een boycot. Elders
werden kleine onregelmatigheden geconstateerd. Zo meldden waarnemers van
de Alianza Civica dat PRI-aanhangers in Mexico-Stad voor honderd
pesos - ongeveer 25 gulden - stemmen trachten te kopen. In twintig
stemlokalen waren er berichten over personen die meekeken hoe de kiezers
stemden of aanboden te 'helpen' bij het invullen van de biljetten.
Winnaar in Mexico-Stad is de 63-jarige Cuautheacute;moc C&aacute;rdenas
van de linkse Partij van Democratische Revolutie (PDR) met 48 procent
van de stemmen. De kandidaat van de PRI kreeg in de hoofdstad slechts
een kwart van de stemmen.

PRI-president Ernesto Zedillo feliciteerde Caacute;rdenas gisteren en
beloofde hem een vruchtbare samenwerking. ,,Mexico heeft een
definitieve, onomkeerbare en historische stap richting een normale
democratie gemaakt'', aldus Zedillo. Als initiator van democratische
hervormingen heeft deze PRI-president de overwinning van de oppositie
deels mogelijk gemaakt. Door die hervormingen krijgt de oppositie dit
jaar ruime staatssubsidies, is de verkiezingscommissie werkelijk
onafhankelijk geworden en levert het de burgemeester van Mexico-Stad,
een zeer belangrijke post binnen het Mexicaanse staatsbestel, die niet
langer door de president wordt benoemd maar direct gekozen.










