Europese gezindheid Nederlanders gering
Door een onzer redacteuren
AMSTERDAM, 18 JUNI. De Nederlandse bevolking
wil veel minder ver met de Europese integratie gaan dan de regering en
de volksvertegenwoordiging. De Nederlanders zijn in meerderheid tegen
een Europese federatieve staat, tegen een Europees leger en tegen het
opgeven van het vetorecht van lidstaten. Dat de grote politieke partijen
en de regering op deze punten een geheel andere mening hebben, is de
meeste Nederlanders niet bekend.
Dit zijn de voornaamste conclusies van een enquecirc;te die in opdracht
van de Universiteit van Amsterdam en deze krant is gehouden. Het
onderzoek stond onder leiding van dr. P.J.H. Kapteyn en dr. H. Schijf
van de Faculteit Politieke en Sociaal-Culturele Wetenschappen en werd
door de Stichting Telepanel te Amsterdam uitgevoerd. Ruim 2.200
Nederlanders namen deel aan het onderzoek; de uitkomsten zijn representatief voo
r de Nederlandse bevolking. Een grote
meerderheid (72 procent) vindt het een goede zaak dat Nederland lid is
van de Europese Unie (EU), maar een nog grotere meerderheid (76 procent)
is tegen een Europese federatieve staat. Deze meerderheid is van oordeel
dat Europa moet blijven wat het nu is: een geheel van zelfstandige
staten die nauw samenwerken. De handhaving van het vetorecht van
lidstaten wordt door 65 procent gesteund - ook als dat ten koste gaat
van de besluitvaardigheid van de EU. De Nederlandse regering is
voorstander van het opgeven van het vetorecht. Een ruime meerderheid (69
procent) is tegen een Europees leger onder leiding van Frankrijk,
Groot-Brittannieuml; en Duitsland, terwijl de Nederlandse regering daar
voor is. Sociale voorzieningen en het milieu moeten volgens een
meerderheid (57 procent) bij voorkeur niet Europees
maar nationaal worden geregeld.
De invoering van de Economische en Monetaire Unie stuit op veel minder
weerstand: bijna de helft (47 procent) is voor, 20 procent tegen.
Volgens de onderzoekers wint het verwachte betalingsgemak van de
toekomstige gemeenschappelijke munt het hier. Ter beteugeling van
grensoverschrijdende criminaliteit ziet 42 procent het meest in de
instelling van een Europese politiemacht, maar een precies even groot
deel ziet meer in het aanscherpen van de nationale grenscontroles.
Eerder onderzoek dat in opdracht van de EU werd verricht liet een
grotere Europese gezindheid bij de Nederlanders zien. Volgens de
onderzoekers is dat toe te schrijven aan de vraagstelling. ,,Wij hebben
bij elke vraag steeds aangegeven dat kiezen voor meer integratie tot
gevolg heeft dat Nederland iets van zijn bevoegdheden
kwijtraakt. Dat is zuiverder dan alleen naar sympathie voor de Europese
zaak te vragen.''
De onderzoekers stelden vast dat het voor de meeste uitkomsten zeer
weinig uitmaakt op welke politieke partij men stemt. Ook leeftijd,
geslacht, opleiding en inkomen maakten weinig verschil. Kapteyn:
,,Daaruit kun je afleiden dat de Europese integratie in zeer geringe
mate is gepolitiseerd. De politieke partijen zijn het in grote trekken
met elkaar eens over de wenselijkheid van de integratie, en dat laat de
kiezers weinig mogelijkheden ertegen te stemmen. Daar komt dan nog bij
dat de meesten niet eens weten dat hun partij en de regering van plan
zijn veel verder te gaan met de Europese integratie. Je zou kunnen
zeggen dat de bevolking vrijwel op de lijn-Bolkestein zit.''
VVD-fractieleider Bolkestein, op wiens verzoek de Tweede Kamer morgen zal debatt
eren over de Europese eenwording, heeft
diverse malen betoogd dat Nederland te hard van stapel loopt in de
Europese eenwording. Op verscheidene punten blijkt overigens dat de
Nederlanders slecht op de hoogte zijn van de EU. Zo weet slechts een
kleine minderheid (15 procent) dat de Raad van Ministers het machtigste
college van de Unie is. Het onderzoek toont aan dat de
meesten het zeer bezwaarlijk vinden als de Nederlandse taal of het
koningshuis slachtoffer zouden worden van de eenwording. Zestig procent
heeft grote bezwaren tegen afschaffing van het koningshuis, 75 procent
acht het verdwijnen van de Nederlandse taal onaanvaardbaar.
