Historisch besluit van raad in Berlijn:
NAVO vormt een "Europese  
pilaar" 
Door onze redacteuren WIM BRUMMELMAN en ROBERT VAN DE ROER
BERLIJN, 3 JUNI. 
De 16 ministers van Buitenlandse Zaken van de NAVO hebben  vandaag in 
Berlijn 
ingestemd met de vorming van een "Europese pilaar" binnen  de NAVO. 
Europese 
landen kunnen zo NAVO-materieel en -kennis gebruiken voor  
vredesoperaties 
waaraan de VS niet deelnemen. 
Dit zogeheten concept van Combined Joint Task Forces (CJTF) maakt 
het 
voor de  NAVO mogelijk bij eventuele crisissituaties flexibel te kunnen 
reageren. De  NAVO-landen spreken van een ,,historische'' beslissing om 
de NAVO 
in het  post-Koude Oorlog-tijdperk te moderniseren en een Europese pijler 
in de 
alliantie gestalte te geven.  
 
De Franse minister van Buitenlandse Zaken, Herveacute; de Charette, zei 
op de  
halfjaarlijkse ministerraad vanochtend dat Frankrijk ,,tevreden'' is over 
het  
bereikte akkoord. ,,Het is de eerste keer in de geschiedenis van de NAVO 
dat  
Europa zijn persoonlijkheid tot uitdrukking brengt'', aldus Charette. Met 
het  
akkoord is volgens diplomaten voor Frankrijk de basis gelegd om mogelijk 
al  aan
het eind van dit jaar volledig terug te keren in de militaire structuur  
van de 
NAVO. Frankrijk verliet deze structuur in 1966 uit onvrede over de  
Amerikaanse 
dominantie. Frankrijk geldt als de belangrijkste voorstander van  een 
eigen 
Europese defensie-identiteit. 
 
Over het akkoord is tot vannacht toe intensief onderhandeld, waarbij met 
name  
de VS en Frankrijk tegenover elkaar stonden. Zij verschilden van mening 
over  de
precieze voorwaarden waaronder de Europeanen onder de vlag van de  
Westeuropese 
Unie (WEU) middelen van de NAVO mogen lenen. Het gaat onder  andere om 
transportvliegtuigen, spionagesatellieten en communicatiesystemen,  
hoofdzakelijk in Amerikaans eigendom. 
 
Washington juicht vorming van een Europese pijler binnen de 
transatlantische  
alliantie toe, maar wil voorkomen dat de eenheid binnen de NAVO wordt  
aangetast. Daarom eisen de VS dat de NAVO controle kan blijven uitoefenen 
op  
het gebruik van de NAVO-middelen, ook nadat ze voor operaties zijn  
overgedragen
aan Europese landen. Frankrijk is van mening dat alleen de WEU  politieke 
controle mag uitoefenen op vredesoperaties waaraan de VS niet  
deelnemen.  
 
NAVO-diplomaten zeiden vanochtend dat er over de kernproblemen ,,een 
politiek  
akkoord'' is bereikt. Details zouden pas later bekend worden. Ook als de 
WEU  de
politieke leiding heeft over een Europese missie, zal de NAVO via ,, 
monitoring 
en consultaties'' toezicht houden, aldus een woordvoerder vanmiddag. De 
discussie over de CJTF's _ centraal punt van "de nieuwe NAVO' _ is het  
afgelopen half jaar in een stroomversnelling geraakt door de aankondiging 
van  
Frankrijk dat het militair nauwer betrokken wil raken bij de NAVO. 
 
NAVO-diplomaten zeggen dat de betekenis van die ,,toenadering'' 
nauwelijks  
onderschat kan worden, omdat het inhoudt dat Parijs duidelijk kiest voor 
de  
NAVO als de defensie-organisatie in Europa, en niet langer de 
opwaardering van  
de WEU nastreeft als een parallelle defensie-organisatie.  
 
Via de CJTF's krijgt Europa ook zonder Amerikaanse deelname toegang tot  
NAVO-middelen en kunnen de lidstaten van de Europese Unie hun 
buitenlandse  
beleid vertalen in concreet optreden.  
 
Tegelijkertijd relativeren waarnemers de praktische betekenis. 
CJTF-missies  
zonder deelname van de VS zullen per definitie kleine operaties zijn, 
omdat in  
belangrijke conflictsituaties met een grote politieke betekenis de 
Amerikanen  
niet aan de zijlijn zullen blijven staan, aldus diplomaten. Het 
belangrijkste  
voorbeeld is thans het IFOR-optreden in Bosnieuml;. Los daarvan hebben 
de grote
Europese landen de afgelopen jaren laten blijken grote moeite te hebben 
om  
onderling een coherent buitenlands beleid te formuleren. 
 
Ministers spraken vanochtend bij het begin van de bijeenkomst van een  
,,historisch'' moment voor de NAVO. ,,Dat de bijeenkomst hier in Berlijn, 
de  
hoofdstad van het verenigd Duitsland, wordt gehouden, is een geweldig 
politiek  
sigaal in oostelijke richting. Het symboliseert dat de NAVO hier in de  
volgende
eeuw ook nog aanwezig zal zijn, en dat het transatlantische  
bondgenootschap 
voor zichzelf een belangrijke rol blijft zien in de Europese  
veiligheid'', 
aldus een diplomaat. ,,Berlijn en de NAVO hebben samen  geschiedenis 
gemaakt'', 
zei de Duitse minister Klaus Kinkel vanochtend. 
 
Op tafel ligt vandaag ook een studie om de commandostructuur van de NAVO  
flexibeler te maken en aan te passen aan de nieuwe veiligheidsbehoeften.  
Aanpassing van de NAVO is ook nodig wegens de steeds intensiever 
wordende  
samenwerking met de Oosteuropese landen, waarvan een aantal mogelijk 
zullen  
toetreden tot het bondgenootschap.  
 
De NAVO-ministers praten vandaag en morgen ook over het verloop van de  
IFOR-vredesmissie in Bosnieuml;. Morgen is er een ontmoeting van de 
zestien  
ministers met de Russische ambtgenoot Primakov.
