Israel besluit tot gebiedsoverdracht
Door onze correspondent SALOMON BOUMAN 
TEL AVIV, 7 MAART. De Israelische
regering heeft na een emotioneel nachtelijk debat met elf tegen zeven
stemmen besloten negen procent van de in 1967 veroverde Westelijke
Jordaanoever over te dragen aan het Palestijnse zelfbestuur. Twee
procent van het op te geven land ligt in gebied-C, dat volgens het
akkoord van Oslo nog in exclusief Israelische handen is, en zeven
procent in gebied-B, waar Israel en de Palestijnen gezamenlijke
verantwoordelijkheid dragen.
Volgens regeringswoordvoerders zal de daadwerkelijke overdracht begin
volgende week plaatshebben, na overleg tussen het Israelische leger en
de Palestijnse autoriteiten. Gebieden nabij Hebron - onder andere de
stad Halhoul, nabij Jenin in het noordelijke deel van de Westelijke
Jordaanoever en bij Ramallah zullen volgens het regeringsbesluit in
Palestijnse handen overgaan.
Ariel Sharon, de minister van Nationale Infrastructuur, leidde vannacht
de tegenstanders van het voornemen van premier Netanyahu om ten minste
negen procent van het gebied van de Westelijke Jordaanoever, in de
eerste van drie terugtrekkingsfasen, op te geven. Volgens hem en andere
ministers had Israel kunnen volstaan met het ontruimen van een veel
kleiner gebied. De Shin-Bet, de binnenlandse veiligheidsdienst,
waarschuwde de ministerraad op verzoek van Netanyahu vannacht dat het
opgeven van minder dan negen procent van de Westelijke Jordaanoever tot
grote Palestijnse onlusten zou leiden.
Premier Netanyahu hield de rebellerende ministers
vannacht voor dat hij onder zware Amerikaanse druk staat om rond de tien
procent van de Westelijke Jordaanoever aan de Palestijnen over te
dragen. ,,Ik heb geen andere keus'', zei hij. Volgens radio-Israel eiste
de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Madeleine Albright, deze
week in een als 'moeilijk' omschreven telefoongesprek met Netanyahu dat
de terugtrekking wordt uitgevoerd. Tevens oefende zij scherpe kritiek
uit op het besluit van de premier een grote joodse wijk, Har Homa, in
het zuidelijke deel van Jeruzalem te bouwen.
De Palestijnse onderhandelaar Saeb Erakat heeft vanmorgen gezegd dat het
Israelische besluit van vannacht ,,het vredesproces in een echte crisis
heeft gestort''. Volgens hem had Israel in de eerste van de drie
terugtrekkingsfasen 23 procent van de Westelijke Jordaanoever aan het
Palestijnse zelfbestuur moeten overdragen. In het akkoord van Oslo
worden overigens geen percentages genoemd. Ook oefende hij scherpe
kritiek uit op de weigering om met de Palestijnen te onderhandelen over
de volgende week uit te voeren evacuatie van bezet gebied. Erakat kreeg
op dit punt vanmorgen bijval van Jossi Sarid, de leider van de
Burgerrechtenpartij. Volgens Sarid kan dit ontbreken van communicatie
tot een nieuwe Israelisch-Palestijnse botsing leiden.
Het besluit van vannacht heeft grote politieke betekenis omdat voor de
eerste maal onbewoond gebied (in sector C) op de Westelijke Jordaanoever
door Israel wordt opgegeven. Israelische commentatoren wijzen er vandaag
dat Netanyahu hiermee definitief een streep zet door de ideologie van de
'Erets-Israel, het land van Israel' en de weg opent voor de stichting
van een Palestijnse staat. ,,Dit is het einde van het zionisme'' zei de
vorige Likud-premier, Yitzhak Shamir, gisteren. Het opgeven van negen
procent van Erets-Israel aan de Palestijnen noemde hij een ,,tragische
beslissing''. ,,Niemand dwingt ons immers om terug te trekken.'' Volgens
Shamir is het hoog tijd dat Netanyahu het premierschap
terwille van 'Erets-Israel' neerlegt.
Met Shamir als de ideologische spits ontwikkelt zich in de partijen die
deel uitmaken van de regeringscoalitie een 'opstand' tegen Netanyahu.
Die kan volgende week tot de val van diens regering leiden als zeven
parlementarieuml;rs uit de regeringspartijen maandag voor een motie van
wantrouwen tegen het kabinet stemmen. Premier Netanyahu heeft de
opstandelingen vanmorgen gevraagd of ze ,,een betere regering weten''
die in Jeruzalem bouwt en wegen naar de hoofdstad aanlegt. Vanmorgen
protesteerden duizenden Palestijnen bij Har Homa tegen de Israelische
bouwplannen aldaar. De Palestijnse leider Feisal Husseini waarschuwde
dat uitvoering van de Israelische bouwplannen tot hervatting van de
intifadah, de Palestijnse volksopstand kan leiden. Morgen organiseert de
Israelische beweging 'Vrede Nu' een protestmars naar Har Homa.
