

Netanyahu, Arafat eens over Hebron






Door onze correspondent SALOMON BOUMAN 


TEL AVIV, 15 JAN. Na een
nachtelijke top van nauwelijks anderhalf uur tussen premier Benjamin
Netanyahu en de Palestijnse leider Yasser Arafat is vannacht bij de
grenspost Eres het akkoord over de hergroepering van Israels troepen in
Hebron geparafeerd. Met het akkoord moet het vredesproces in het
Midden-Oosten weer op gang komen.


Onmiddellijk na de goedkeuring van het akkoord door de regering zal
Israel beginnen met de snelle overdracht van tachtig procent van Hebron
aan de Palestijnen. Volgens Israelische militaire bronnen kan de
overdracht binnen een etmaal plaatshebben.

Voor Israel zette de delegatieleider Dan Shomron zijn handtekening onder
dit historische akkoord tussen de nationalistische Likud-regering en de
Palestijnse bestuursautoriteit. De Palestijnse delegatieleider Saeb
Erekat tekende namens de Palestijnen. Voor de eerste maal werden de
media tijdens de parafering buiten de deur gehouden. Netanyahu en Arafat
verdwenen nogal somber kijkend in het nachtelijk duister en weigerden de
pers te woord te staan. Beide leiders telefoneerden na afloop met de
Amerikaanse president, Bill Clinton, koning Hussein van Jordanieuml; en
de Egyptische president, Husni Mubarak. De parafering van het akkoord
over Hebron had onder zware Amerikaanse druk plaats. De Amerikaanse
onderhandelaar, Dennis Ross, waarschuwde beide partijen gisteren dat hij
naar Washington zou terugvliegen indien de onderhandelingen over Hebron
en het vervolg over de uitvoering van het akkoord van Oslo vannacht niet
zouden worden afgerond. Volgens Ross is het bereikte akkoord ,,
evenwichtig'' en opent het mogelijkheden voor het weer op gang brengen
van het Israelisch-Arabisch vredesproces. Volgens radio Israel zal het
akkoord over Hebron na goedkeuring door de regering en het parlement en
Palestijnse instemming vrijdag of zondag plechtig worden ondertekend in
aanwezigheid van onder anderen vertegenwoordigers van de Arabische
wereld.

De Israelische regering is vanmiddag bijeengekomen om over het akkoord
over Hebron te stemmen. Premier Netanyahu is ondanks fel verzet van
zeven van de achttien ministers van een meerderheid verzekerd. Als de
stemmen zouden staken telt zijn stem dubbel. Geen der tegenstemmende
ministers heeft te kennen gegeven na de stemming in de regering te
zullen aftreden. Morgen komt het akkoord over Hebron in de Knesset, het
parlement, in stemming, waar het op een overweldigende meerderheid kan
rekenen. Alle linkse partijen die de vorige (socialistische)
regering-Rabin/Peres steunden hebben zich er vandaag voacute;&oacute;r
uitgesproken.

Het Israelische leger en de politie hebben met ingang van vannacht
uitgebreide veiligheidsmaatregelen aangekondigd in bezet gebied, in het
bijzonder in Hebron. Het akkoord van Hebron heeft zeer scherpe reacties
van de zijde van de joodse kolonisten in de stad uitgelokt.
Woordvoerders van de ruim 400 kolonisten in de oude joodse wijk in
Hebron voorspelden vannacht een ,,
slachting van de joden in Hebron'' zoals in 1929 gebeurde. Zij
beschuldigden Netanyahu van verraad en spraken er hun spijt over uit
zich vorig jaar tot het uiterste te hebben gegeven om hem aan de macht
te brengen.

Hij erkende dat hij als burgemeester geen mandaat meer had na de
verkiezingsnederlaag van november. Hij verklaarde die mening eerder voor
zich te hebben gehouden om zijn invloed op president Milosevic niet te
verliezen. Bugemeester Mile Ilic werd begin december al ontslagen als
burgemeester van Nis maar leidde achter de schermen nog steeds de
plaatselijk partijafdeling. Hij staat bekend als hardliner.

Dinsdagnacht, toen de viering van het orthodoxe nieuwjaar in Belgrado
meer dan een half miljoen betogers op de been bracht, blijkt er achter
de schermen een kleine schermutseling tussen de studenten en Zajedno te
zijn geweest. Volgens het onafhankelijke dagblad Nasa Borba spraken de
politici Draskovic en Djijndjic tegen de wil van de studenten na
middernacht de menigte toe. De studenten die het spektakel
organiseerden, wilden geen toespraken, maar de lijfwacht van de Zajedno
zou de ordedienst van de studenten met harde hand van het podium hebben
verwijderd. Toen een student protesteerde, zou de echtgenote van Vuk
Draskovic hem hebben toegeschreeuwd dat er zonder Zajedno geen
studentenprotest was geweest en dat de mensen voor Draskovic naar het
plein waren gekomken. Een woordvoerder van Zajedno noemde dit verhaal
een ,,
communistisch complot'', volgens een woordvoerder van de studenten is de
ruzie ,,een beetje opgeblazen''.

De studenten hebben hun protest de afgelopen maanden zeer nadrukkelijk
a-politiek gehouden. Die houding heeft hun - gecombineerd met de
discipline en humor die ze tentoonspreidden - in Servieuml; zeer veel
krediet opgeleverd. Hun leiders willen dat de verkiezingsuitslag wordt
gerespecteerd en eisen vrije media in Servieuml;. Een aparte eis - het
aftreden van de rector en studentenvertegenwoordiger van de universiteit
van Belgrado - wordt mogelijk vandaag op een bijeenkomst van het
universiteitsbestuur ingewilligd.

De sfeer in Belgrado is ook na de laatste toezeggingen nog zeer
gespannen. Dejan Bulativic, een medewerker van Zajedno die in december
in het nieuws kwam toen de politie hem van zijn bed lichtte en met een
gummiknuppel probeerde te verkrachten - hij viel  flauw voordat de
agenten dit voornemen konden uitvoeren -, ijsbeerde gisteravond asgrauw
rond in het hoofdkwartier van de Servische Vernieuwingspartij van
Draskovic. In een steeg van Belgrado waren twee van zijn vrienden
zojuist in een auto geduwd door mannen in burgerkleding, Bulatevic zelf
was als enige ontsnapt. ,,Ze sprongen ons in de rug, ik wist me nog net
op tijd los te rukken.'' Aanhoudingen en mishandelingen van
partijactivisten van Zajedno zijn in Servieuml; aan de orde van de dag.
Een andere medewerker van Zajedno, die zei diezelfde ochtend nog vier
'sportschooljongens' te hebben afgeschud, herinnerde Bulatevic aan de
gedragslijn voor partijactivisten om uitsluitend door drukke straten te
lopen.

Een lokale rechtbank heeft dinsdag een uitspraak gedaan die van belang
kan zijn voor de toekomst van de media in Servieuml;. De lokale
tv-zender in het stadje Kragujevac, dat sinds de verkiezingen in
november in handen is van Zajedno, blijft onder controle van het
stadsbestuur. De directeur van het station had na de overwinning
getracht de controle over te dragen aan de staatszender RTS. De nieuwe
directeur van de zender, de Servische schrijver Vidoslav Stephanovic,
beloofde dat hij iedereen op zijn zender ruimte zal gunnen om zijn of
haar opinies te uiten, ,,met name diegenen die mij dat recht in het
verleden hebben ontzegd''. Stephanovic noemde het een hoopgevend teken
dat ,,een Servische rechtbank kennelijk genoeg moed heeft weten te
verzamelen om een dergelijke uitspraak te doen.''











