Cruijff en Advocaat geschikte opvolgers Van Gaal
Door onze redacteur ERIK OUDSHOORN 
AMSTERDAM, 11 OKT. Het bestuur van
Ajax staat voor de zware opdracht om binnen afzienbare tijd een opvolger
te vinden voor zijn directeur betaald voetbal Louis van Gaal. Gelet op
de conduitestaat waarop de oefenmeester uit de Watergraafsmeer kan
bogen, wordt het zoeken naar een witte raaf. Van Gaal mag zich dan
weleens overdreven opwinden, zijn vakmanschap is onomstreden.
Afgezien van een indrukwekkende serie prijzen die hij in de wacht
sleepte, bouwde Van Gaal bij Ajax als manager mee aan een stevig
fundament op organisatorisch gebied. Daarnaast liet hij spelers als
Bergkamp, Jonk, Litmanen, Davids, Reiziger, Seedorf, Bogarde, Overmars,
Finidi, Kanu en doelman Van der Sar aanzienlijk beter voetballen dan ze
al deden. Zij bezorgden Ajax een grote mate van
welstand die voor een deel is geiuml;nvesteerd in de Arena en het eigen
sportpark De Toekomst. Onder Van Gaal steeg ook de bezettingsgraad van
het stadion van zeventig naar honderd procent. De begroting groeide van
achttien naar zestig miljoen gulden.
Voor zo'n trainer zoekt Ajax dus een opvolger. Maar het bestuur is
allerminst in paniek geraakt na de vroege, maar niet onverwachte
aankondiging van Van Gaal dat hij aan het einde van het seizoen
vertrekt. ,,Ajax zit niet in zak en as'', zegt penningmeester A. van Os
monter. ,,We moeten Louis van Gaal niet verheerlijken. Zijn beleid werd
door ons geformuleerd. Hij heeft zich niet onmisbaar gemaakt. Hij kon
zijn werk doen, omdat het bestuur een voor hem zo gunstig mogelijk
klimaat heeft geschapen. Hij kon zijn eigen mensen om zich heen verzamelen. Het 
bestuur heeft van Ajax een gezond bedrijf
gemaakt.'' Niettemin spreekt Van Os over een technisch directeur ,,die
aan alle eisen beantwoordt'' als hij de kwaliteiten van Van Gaal moet
aangeven. ,,Van zo'n trainer zul je niet gauw een tweede vinden.''
Ajax zal zijn nieuwe wondertrainer eerst in de eigen gelederen zoeken.
Daarna pas zal intensief de markt worden afgetast voor een nieuwe 'TD'.
De moeilijkheidsgraad van deze functie is de afgelopen jaren aanzienlijk
verhoogd. Gezocht wordt naar een duizendpoot die niet alleen tactisch
goed is onderlegd, maar ook de sponsorbelangen in het oog houdt, het
mediacircus weet te bedienen, goede communicatieve eigenschappen bezit,
zijn talen beheerst, jeugdspelers wil inpassen en de
eindverantwoordelijkheid kan dragen voor het aan- en verkoopbeleid.
Het bestuur voegt daar in eerste aanleg nog aan toe,
dat de nieuwe man zich thuis moet voelen in de Ajax-cultuur. Met andere
woorden, het veldspel dient aanvallend en attractief te zijn. De
jeugdopleiding is daarbij de basis van het eindprodukt. Daarnaast stelt
Van Os als voorwaarde: ,,Onze nieuwe trainer moet qua
karakter eerlijk en rechtlijnig zijn. Hij moet zich elke week voor
honderd procent willen inzetten. Louis van Gaal werkt zeven dagen per
week. Smoesjes als: 'mijn schoonmoeder is morgen jarig' gaan er bij mij
niet in.''
Elke headhunter zou een stevige kluif hebben aan het opvullen van deze
vacature. Toch ziet Van Os het minder somber in dan vijf jaar geleden
toen Leo Beenhakker voor het geld van Real Madrid
koos. ,,Ik was destijds kwaad en verdrietig. We dachten als bestuur dat
we met Beenhakker alles op de rails hadden staan. Het beleid was op dat
moment op heacute;m afgestemd. Daarnaast waren we als bestuur eigenlijk
nog zo groen als gras in de voetbalwereld.''
Als niet wordt gekozen voor een jonge onervaren coach zijn er onder de
gevestigde orde van het trainersgilde twee trainers in staat om Van Gaal
op te volgen: Johan Cruijff en Dick Advocaat. De eerste is werkloos, de
tweede, werkzaam bij concurrent PSV, komt mogelijk vrij aan het einde
van het seizoen. Advocaat heeft resultaten geboekt als bondscoach en
trainer bij een topclub. Hij kan omgaan met jeugdspelers en speelde op
het WK in de VS volgens een zeer aanvallend concept. Met Ajacieden en
ex-Ajacieden. De kleine generaal mist misschien wat charisma en is natuurlijk ge
en Amsterdammer. Cruijff kent de Ajax-
cultuur als geen ander, weet om te gaan met alles wat er leeft bij een
topclub. Hij zal wellicht uit rancune de baan accepteren. Het moet voor
hem een droom zijn met Ajax de show te stelen in Nou Camp.
Danny Blind brak gisteren nog eens een lans voor Cruijff. ,,Mijn
voorkeur ligt voor de hand. Waarom zal ik voor een verrassende naam
kiezen als je daarmee inlevert op kwaliteit?'' Ajax zal met Cruijff wel
duidelijke afspraken moeten maken over zijn bevoegdheden. Begin 1988
keerde hij Amsterdam de rug toe na een conflict met het toenmalige
bestuur-Harmsen. Cruijff vond dat zijn taken onduidelijk waren. Toen hij
verdediger Peter Larsson uit Zweden wilde halen werd hij dwarsgezeten
door bestuursleden die zich afvroegen of dat wel een juiste investering
was. Inmiddels is ieders terrein bij Ajax zo duidelijk
afgebakend dat over dit soort zaken geen misverstanden meer kunnen
ontstaan. ,,Een trainer mag in overleg met het bestuur een nieuwe speler
uitkiezen. Maar het kan niet bestaan dat hij bepaalt hoeveel er voor een
voetballer wordt uitgegeven'', waarschuwt Van Os.
En Van Gaal? Hij plaatste gisteren zijn advertentie die zelfs door CNN
werd opgenomen. Wordt het Bayern Muuml;nchen, Borussia Dortmund, FC
Barcelona of AC Milan? Of geen van die vier? Van Os denkt dat Van Gaal
niet zo snel dezelfde werkomstandigheden zal aantreffen als bij Ajax.
,,Hier heeft hij veel zeggenschap over voetbalzaken. Bij Nunez in
Barcelona, bij Beckenbauer in Muuml;nchen en bij Berlusconi in Milan
heeft de trainer minder te vertellen. Daar is het: 'zorg dat je wint
zondag en de rest bepaal ik wel.''
