Bokser en filosoof in evenwicht bij damduel
Door onze correspondent HERMAN STAAL 
GRONINGEN, 11 MAART.
Oud-grootmeester Alexander Mogiljanski balt zijn vuist. ,,Tzizjov'',
zegt hij ferm op de vraag wie het WK dammen gaat winnen. Hij maakt een
boksbeweging. Dammers uit de voormalige Sovjet-Unie zijn in zijn ogen
vechters, Nederlandse dammers zijn filosofen, wetenschappers. Dat zal
bij de barrage van de tweekamp tussen de Rus Aleksei Tzizjov en Rob
Clerc de doorslag geven, verwacht Mogiljanski. ,,Dammen was voor ons in
de Sovjet-Unie een kwestie van leven of dood.'' Het WK dammen in
Groningen stevent af op een barrage. Vrijwel niemand gelooft dat
vanmiddag de zesde en laatste partij nog een winnaar
zal opleveren. Net als de vier voorgaande partijen eindigde gisteren de
vijfde ontmoeting van de titelstrijd in een weinig spannende remise. Van
tevoren werd 6-6 al de meest waarschijnlijke uitslag genoemd. Morgen
komt er zeker een beslissing als in de barrage twee of meer partijen in
versneld tempo worden gespeeld. Voor het prijzengeld maakt de uitslag
geen verschil. De twee spelers zijn overeengekomen de beschikbare 45.000
gulden gelijkelijk te verdelen. Tzizjov (32) en Clerc (41) zijn tot nu
toe aan elkaar gewaagd en nemen weinig risico. ,,Ik had verwacht dat hij
meer zou proberen. Tzizjov is toch zwaar favoriet'', zegt Clerc na de
vijfde partij. Hij is niet ontevreden met het verloop van de tweekamp.
In de tweede en vierde partij had hij een licht
voordeel. In de vijfde had Clerc het wat moeilijker. ,,Tzizjov kan er
niet gerust op zijn dat hij wint. Zeker niet als in de barrage de
geluksfactor een grote rol gaat spelen.''
De tactiek die hij in de voorbereiding met oud-wereldkampioen en
bondscoach Harm Wiersma heeft afgesproken werkt goed. Clerc speelt in
dezelfde stijl als Tzizjov. Hij neemt nauwelijks initiatief en probeert
vanuit een licht voordeel te winnen. Zevenvoudig wereldkampioen Tzizjov
heeft daar moeite mee. In voorgaande WK-matches had de Rus succes tegen
grootmeesters als Sijbrands, Gantwarg en Valneris die het spel
probeerden te maken. Tzizjov rekende op meer initiatief van zijn
opponent. ,,Rob doet er alles aan om niet te
verliezen. Zo is hij erg moeilijk te bestrijden.'' Tijdens de eerste
partijen heeft de Rus zich ziek gevoeld. Gisteren was hij weer fit en
had hij een betere stand. Favoriet wil hij zich niet noemen, maar hij is
wel overtuigd van zijn eigen klasse. ,,Niemand is beter dan ik. Maar
Clerc is ook erg sterk. Hij heeft zich goed voorbereid met Wiersma.''
Dat de spelers zo weinig risico nemen komt volgens de Rus omdat de
tweekamp met zes partijen zo kort is en omdat eacute;&eacute;n foutje
daardoor fataal kan zijn. ,,Je hebt nauwelijks tijd om terug te slaan'',
aldus Tzizjov. Voor de gemiddelde damliefhebber valt er weinig te
genieten in het gebouw van Hazewinkel Pers, waar de wereldtitelstrijd
wordt gehouden. ,,Het interessante aan de partijen is
wat er niet wordt gespeeld, maar waar ze wel lang over nadenken'', zegt
Clercs secondant Paul Oudshoorn.  Volgens Harm Wiersma worden er ,,droge
spelsystemen'' gespeeld. Hij voorziet de partijen iedere dag voor de
vijftig tot honderd belangstellenden van commentaar. ,,Dat valt niet
altijd mee. Het is erg moeilijk om leuke varianten aan te geven. In de
stellingen zijn nauwelijks zwakheden aan te tonen.'' Wegens het grote
aantal remises komt bij WK-matches telkens de roep om aanpassing van de
regels terug. Clerc is enthousiast over de 'doordamregel' die de vorig
jaar overleden Jannes van der Wal heeft bedacht. De speler die tien
zetten een voordeel van drie schijven heeft vastgehouden, wint de
partij. Of dit wordt ingevoerd is nog de vraag. In de damwereld wordt er
nog volop over gediscussieerd. Secondant Oudshoorn ziet wel wat in een
voordeelremise, waarbij degene met het voordeel bijvoorbeeld een half
punt meer krijgt. Clerc vindt dat te onduidelijk voor het publiek.
,,Gewoon 2-0 bij een doordam-overwinning'', zegt hij.
Halverwege de vijfde partij is het stil in de publiekszaal. De
commentatoren hebben de partij even gelaten voor wat zij is, want er
valt op dat moment niet veel te vertellen. Twintig bezoekers spelen een
simultaan tegen NK-finalist Jacob Okken. Achter een scherm klinkt hard
getik. ,,Voor spektakel moet je daar zijn'', zegt Oudshoorn.
Mogiljanski en oud-wereldkampioen Iser Koeperman spelen partijtjes
sneldammen en slaan hard op de tijdklok. Beiden zijn vanuit de
Sovjet-Unie naar de Verenigde Staten geeuml;migreerd. Ze zijn als
toeschouwer naar Groningen gekomen. Koeperman, die volgens Mogiljanski
al 82 jaar is maar het zelf op 75 houdt, fungeert als secondant van
Tzizjov. ,,Om niet eenzaam te zijn. De voorbereiding en de analyses doe
ik altijd zelf'', zegt Tzizjov over Koepermans rol. Koeperman heeft niet
veel oog voor de WK-match. Na een partijtje met Mogiljanski drentelt hij
even naar het televisiescherm. ,,Tzizjov staat beter, maar het wordt
remise'', mompelt hij. Dan gaat hij terug naar Mogiljanski. Ze spelen om
een dollar per partij. Mogiljanski staat vijf dollar achter, maar vindt
dat niet erg. ,,Ik krijg lessen van een zevenvoudig wereldkampioen. Dan
is vijf dollar toch niet duur'', buldert de oud-grootmeester.
