'Ik hoef de Nederlandse nationaliteit niet meer'
Door onze redacteur HANS KLIPPUS 
PARIJS, 7 MAART. Honderden keren heeft
Letitia Vriesde de vraag al moeten beantwoorden. Waarom heeft ze de
Nederlandse nationaliteit niet aangenomen? Dat had als Surinaamse
makkelijk gekund. Toch deed ze het niet en daardoor loopt ze de
faciliteiten mis die een topsporter in Nederland worden geboden. Ze weet
het, maar haalt haar schouders erover op. ,,Het gaat om eigenwaarde en
respect.''
Die aspecten zijn voor Vriesde belangrijker dan geld. Ze wist heel zeker
dat ze geen Nederlandse wilde worden toen het haar grote moeite kostte een verbl
ijfsvergunning te
krijgen. Een nummer was ze na haar aankomst in Nederland in 1985. Vier
jaar lang moest ze zich elke maand bij de Rotterdamse vreemdelingenpolitie melde
n, ,,om te stempelen''. Ja, nu ze succes heeft op de atletiekbaan, hebben de Ned
erlanders wel oog voor haar. Maar nu is het te laat. Waarom moest ze zich eerst 
waarmaken om vo
or vol te worden aangezien? ,,Een
ex-vriendje zei altijd: jij met je domme trots. Het zal wel.''
De 32-jarige atlete moet erom lachen dat snelle asielzoekers tegenwoordig door d
e overheid worden geholpen omdat ze misschien iets voor de
Nederlandse atletiek kunnen betekenen. ,,Letitia Vriesde werd tien jaar
geleden niet als een aanwinst gezien. Ach, ik was een donker meisje dat
best aardig kon lopen. Maar dat ik de wereldtop kon halen, nee, dat
hadden ze niet verwacht. Nu vinden ze het jammer dat ik niet voor Nederland uit
kom. Daar geniet ik van. Ik heb zoiets van: rot op, ik hoef je
nationaliteit niet.''
Dus komt ze gewoon voor haar vaderland uit. Met alle nadelen vandien. Zo
moest ze tijdens grote kampioenschappen diverse malen bij een mannelijke
collega op een kamer slapen. ,,Dat neem ik de Surinaamse atletiekbond
kwalijk. Die moet niet ja-knikken als de organisatie maar eacute;&eacute;n kamer
 aanbiedt. Ook al ben je een klein land, je moet eisen waar je recht op
hebt. De bondsvoorzitter denkt dat hij het goed doet. Hij ziet het als
een privilege als ik alleen op een kamer kom te liggen. Met hem praat ik
niet meer. Ik heb de problemen aan president Wijdenbosch voorgelegd en nu lopen 
alle contacten via de penningmeester van het olympisch comiteacute;. Ik hoop dat
 het beter gaat. Ik wil alleen onbezorgd
mijn sport bedrijven.''
De problemen hebben Vriesde gehard. ,,Ik wil steeds weer laten zien dat
ik geen grote organisatie achter me nodig heb om goed te presteren. Maar al heb 
ik medailles gewonnen, binnen het circuit tel ik nog steeds niet mee. Nike zegt 
gewoon dat er geen afzetgebied in Suriname is. Geld, geld, geld, daar
draait het toch allemaal om. Soms word ik er boos om, maar dat heeft
geen zin.''
Ze is blij dat sponsor Info Products haar heeft opgenomen in zijn atletiekteam o
ok al krijgt ze veel
minder publiciteit dan Nederlandse atleten. Over collega Stella Jongmans staan d
e
kranten vol, hoewel zij stukken langzamer loopt. Afgelopen zaterdag won
Vriesde nog een 800 meter in Sindelfingen en werd Jongmans in de
zelfde race laatste waarna ze besloot af te zeggen voor de WK in Parijs. Vriesde
: ,,Die mensen moeten kijken naar mijn tijden, en niet naar die drie letters
SUR (Suriname, red) achter mijn naam.''
Ze kwam in 1985 niet direct naar Nederland met de
gedachte er topatlete te worden. ,,Ik liep weg voor de slechte economische situa
tie in
Suriname. Wat moest je, hegrave;. In sommige verhalen heeft gestaan dat
ik uit een armoedig gezin afkomstig ben. Dat is niet waar. Mijn ouders zijn alti
jd hardwerkende
middenstanders geweest. Anders had ik ook geen geld gehad om naar
Nederland te gaan. Ik had hier al broers en zussen
wonen. Daar ging ik naartoe. Ik vond het spannend. Ik ging naar de
nieuwe wereld, zeg maar.''
Vriesde was in Suriname gestopt met atletiek. ,,Maar ik vond het zonde
om het in Nederland met al die goede faciliteiten niet nog eens te
proberen.'' Het lopen zorgde voor een welkome afleiding, want Vriesde
had last van heimwee. ,,Ik miste iets dat ik niet had kunnen meenemen.
Na vier jaar, in '89, ging ik voor het eerst op vakantie naar Suriname.
Daarna was de heimwee weg. Ik ga elk jaar terug. Daar kijk ik naar uit.
Ik ga naar huis. Maar als ik na een maand weer terugga, zeg ik
hetzelfde. Ik heb in Rotterdam toch een beetje mijn plekje gevonden.''
Ze wil voorlopig nog blijven lopen. Vriesde heeft ondanks dat ze al een dertiger
 is haar zinnen gezet
op de Olympische Spelen van 2000. ,,Ik wil veel dingen. Zoals de meeste
vrouwen wil ik een kind. Maar ik wil ook naar Sydney. En stel je voor
dat ik niet meer op mijn oude niveau kan terugkomen nadat ik een kind heb gekreg
en.'' De Russin Maskerkova werd als moeder in Atlanta tweevoudig olympisch kampi
oen (800 en 1.500 meter). ,,Maar er zijn ook voorbeelden dat het niet is gelukt.
 En ik wil een 
keer in een olympische finale
lopen!''
Vriesde deed al aan drie Olympische Spelen mee, maar de eindstrijd haalde ze nie
t. Ondanks dat ze als de nummer twee van de WK van
'95 naar Atlanta ging. ,,Ik heb mezelf waarschijnlijk overschat. Ik liep
in Atlanta de halve finale met de gedachte dat ik al in de finale zat.
Ineens merkte ik dat ik na de laatste bocht in zevende positie lag. Ik
heb nog alles gegeven, maar het lukte niet meer. Ik was er van tevoren al bang v
oor dat hetzelfde zou gebeuren als in 1992 in Barcelona. Ik
liep, op een honderdste na, ook precies dezelfde tijd. Mijn trainer Henk
Kraaijenhof zei later dat wat de hersenen denken ook wordt uit
gevoerd.''
Ze kwam in oktober 1994 bij de succesvolle Kraaijenhof terecht. De
trainer ging met haar aan de slag toen hij zag dat ze in een wedstrijd ,,alle ka
nten op werd geslingerd''. De frle Vriesde moest leren
van zich af te bijten op de baan. Dus werd ze op de training al lopende gemangel
d tussen twee potige atleten van Kraaijenhof. ,,Woedend was ik. En die gasten la
gen te gieren van het lachen. Ik heb ze
echt een paar meppen verkocht.'' Later gaf ze na een wedstrijd haar
tegenstandster Goerina een klap in het gezicht omdat de Russin zich
vervelend had gedragen. ,,Ja, daacute;&aacute;r sprongen ze in
Nederland natuurlijk wel meteen bovenop. Gelukkig had het incident een positieve
 uitwerking. De andere atletes vonden het prachtig, want Goerina liep altijd te 
klieren. Daarna heeft ze het nooit meer gedaan.''
Letitia Vriesde voelt zich ijzersterk en bewees dat door de afgelopen weken weds
trijden te winnen. Hoewel een WK indoor veel minder uitstraling heeft dan een ka
mpioenschap buiten gaat ze er zondag in de 800 meter-finale in Parijs Bercy vol 
voor. ,,Elke me
daille is
een aanwinst in mijn kast. En als mijn kinderen later in de boeken kijken, moete
n ze de naam van hun
moeder kunnen terugvinden!''
