Clerc: 'Ik ben de enige normale topdammer in Nederland'
Door onze redacteur HANS KLIPPUS 
ZOETERMEER, 28 FEBR. Het is minder dan
een week voor het begin van de grote WK-match. Toch vertoeft Rob Clerc
(41) niet in eenzame afzondering met bord en stenen als gezelschap. Hij
zit gewoon thuis in Zoetermeer, met vrouw, zoon en hond. Het dambord
ligt niet eens op tafel, maar staat op de kast. ,,Ik ben de enige
normale topdammer in Nederland'', zegt Clerc glimlachend. ,,De anderen
zijn geschift, excentriek. Ik heb een bepaalde saaiheid over me.''
Er zijn tijden geweest dat Clerc zich wel opsloot ter voorbereiding op
een belangrijke wedstrijd. Zoals in 1985 toen hij de uitdager was van
wereldkampioen Gantwarg. ,,Jannes van der Wal is toen maandenlang bij me
in huis geweest. We deden niets anders dan dammen, dammen, dammen, tot
vier, vijf uur 's nachts. Als ik dan ging slapen, ging Jannes nog even
door. Het had op zich iets heel moois, de ultieme verslaving.''
,,Hij was uniek als dammer eacute;n als mens'', herinnert Clerc zich de
vorig jaar overleden Van der Wal. ,,Als mens viel er niet met hem samen
te leven. Hij was zoacute; vermoeiend. Een voorbeeld: mijn vrouw vroeg
hem een keer of hij wilde meehelpen de tafel te dekken. Na tien minuten
kwam hij terug met eacute;&eacute;n vork. Dat was Jannes! Ach,
kleurloze mensen zijn er genoeg op de wereld. Er wordt gezegd dat hij
later is gaan afgeven op de damsport, maar dat is niet waar. We hadden
laatst een toernooi waarin met de regels van Jannes werd gespeeld.
Zoiets is voortgekomen uit zijn liefde voor het dammen.''
Van der Wal was de eeuwige rivaal van Clerc. De twee kregen het tijdens
een NK zelfs met elkaar aan de stok. Clerc: ,,Ik zat volgens Jannes te
ver over het bord gebogen en daarom gaf hij me ineens een duw. Ik wist
niet wat ik meemaakte. Witheet was ik! Ik wilde bijna op de vuist. Het
incident stierf een zachte dood. Later werd Jannes mijn secondant. Ik
denk dat hij mij de wereldtitel wel gunde. Zelf was hij al een keer
kampioen geweest.''
Clerc verloor in 1985 de tweekamp tegen Gantwarg. Er werd destijds op
vijf verschillende plaatsen in Nederland gespeeld. ,,We speelden in de
Efteling, en op de beddenafdeling bij VD. Daar zaten we in soort glazen
kooi. Dat was echt gecirc;nant. Nu zou ik daar niet meer spelen. Maar ik had
me sterk gemaakt voor die tweekamp, ik wilde wereldkampioen worden.''
Volgende week wordt op eacute;&eacute;n plek wordt gespeeld, in de
directiekamer van het Nieuwsblad van het Noorden in Groningen.
Zevenvoudig wereldkampioen Tzizjov is de grote favoriet. De Rus verloor
nog nooit een tweekamp, won man-tegen-man zelfs van Sijbrands en
Wiersma. ,,Toch ben ik niet bang voor hem'', zegt Clerc. Hij voelt zich
ook het prettigst als underdog. Vanuit die positie verraste hij wel
vaker. De Zoetermeerder werd pas een maand voor het WK in Ivoorkust als
invaller opgeroepen en hij twijfelde zelfs of hij wel moest meedoen.
Zijn animo voor het dammen was sterk verminderd. ,,Ik had het gevoel dat
mijn damcarriegrave;re ten einde was.''
In Ivoorkust bloeide Clerc weer op, onder slechte omstandigheden. Het
was erg warm in de zaal, meestal boven de dertig graden. De spelers
zaten in T-shirt en korte broek achter het bord. ,,Het zag eruit als een
vakantiekolonie, maar het was geen pretje. Ik heb tijdens mijn laatste
partij vijf liter water gedronken. Gelukkig had ik al veel meegemaakt,
onder meer twee eerdere WK's in Afrika. Ik ging me steeds sterker
voelen. Om me heen zag ik ze afvallen. En iedereen klaagde natuurlijk
over de omstandigheden. Ik ben kalm gebleven.''
Om zich voor de finale van twaalf dammers te plaatsen moest Clerc in een
barrage met vijf man om eacute;&eacute;n plek strijden. ,,Dat werd in
eacute;&eacute;n dag beslist. En ik moest voor zes uur bij Swissair
zijn als ik de volgende dag met het vliegtuig meewilde. Want als ik zou
worden uitgeschakeld, wilde ik zo snel mogelijk naar huis.'' Hij bleef
in de strijd en deed het in de finale uitstekend. Even leek het er op
dat hij alleen bovenaan zou eindigen, maar Tzizjov kwam langszij. Clerc
was ook dolblij met zijn gedeelde WK-zege. ,,Ik heb een hele tijd naast
mijn schoenen gelopen.''
Het plezier is terug, in elk geval tot het einde van de WK-match. Clerc
was in zijn lange loopbaan nog nooit wereldkampioen. ,,Een vriend van me
noemt het opa's laatste kunstje. Ik weet het niet.
Misschien ben ik mijn hele leven wel tot het dammen veroordeeld. Had ik
maar een vak moeten leren. Ik heb ooit een blauwe maandag op kantoor
gezeten. Dat was niks voor me.'' De beroepsdammer zegt nu 'huisvrouw' te
zijn. Zijn echtgenote heeft een volledige baan. ,,Ik vier al jaren een
beetje vakantie'', zegt Clerc die voor twee kranten wekelijks een
rubriek schrijft. Hij zou wel kunnen rondkomen van de opbrengsten van
zijn damactiviteiten. ,,Maar dan moet ik wel bescheidener leven dan
nu.'' In Groningen mogen hij en Tzizjov 45.000 gulden verdelen. ,,
Zo'n bedrag is een uitzondering.''
Vorige week was Harm Wiersma, de oud-wereldkampioen en tevens
bondscoach, vijf dagen bij Clerc op bezoek in Zoetermeer. De Fries hielp
zijn collega met de voorbereiding op de tweekamp. ,,We hebben uren hier
aan tafel gezeten met het bord tussen ons in. Af en toe zijn we even een
straatje om gegaan met de hond.'' Ook zijn vriend en clubgenoot Paul Oudshoorn a
ssisteert hem. ,,Maar
misschien had ik er wel helemaal niets aan moeten doen. Want achteraf
was mijn voorbereiding voor Ivoorkust ideaal.''
Zijn balans tegen Tzizjov is negatief. Hij speelde twaalf keer tegen de
Rus, won eacute;&eacute;n partij en verloor er twee. Zijn enige
overwinning dateert uit 1989, bij een landentoernooi in Cannes. ,,Ik had
het daar onwijs naar mijn zin. We hadden een leuk team en deden leuke
dingen. Dat gevoel van toen probeer ik nu weer op te roepen.'' Clerc
heeft zijn strijdplan klaar. ,,Maar daar zeg ik niets over, want Tzizjov
kan Nederlands lezen.''Clerc is een voorzichtige speler. ,,Ik speel
partijen op een Karpov-achtige manier. Ik probeer vanuit een licht
voordeel toe te slaan.'' Hij heeft voor achter de tafel geen speciale
trucs in petto. ,,Ik heb eacute;&eacute;n keer iets geprobeerd, in die
tweekamp tegen Gantwarg. Een sportpsycholoog adviseerde me mijn
tegenstander strak aan te kijken, continu! Het was voor de elfde partij,
ik stond al achter. Ik merkte dat Gantwarg zich er onbehaaglijk bij
voelde. Maar ik voelde me zelf ook niet prettig. Ik won die partij ook
niet. Het werd remise.''
Woensdag is de eerste partij tegen Tzizjov, pas maandag vertrekt Clerc
naar Groningen. In het weekeinde doet hij nog mee aan het NK bridge voor
gemengde paren. ,,Ik leer in een paar dagen toch niet beter dammen. Dus
waarom zal ik dan niet proberen de tijd tot Groningen prettig te
besteden?''
Rob Clerc is een doodnormale vent. ,,,De mensen denken dat je als
topdammer of schaker heel intelligent moet zijn. Dat slaat nergens op.
Okeacute;, je moet een niet al te grote boerenlul zijn. Verder moet je
er gewoon aanleg voor hebben.''
