


Onder de rand





HET KABINET heeft zijn zin gekregen. Het traceacute; van de
hogesnelheidslijn wordt tussen Schiphol en Rotterdam aangelegd onder de
rand van het Groene Hart. Maar met dit besluit heeft de
regeringscoalitie heel wat beschadigde politieke reputaties opgelopen en
is de geur van machtspolitiek om het 'paarse' kabinet sterker geworden.
Dat hebben de regeringsfracties PvdA en D66 over zichzelf afgeroepen
door met groot vertoon van publiciteit stellingen te betrekken waarvan,
gezien de standpunten in het kabinet, bij voorbaat vaststond dat ze
onhoudbaar waren.


Er bestaat nu een Kamermeerderheid voor het verstandigste
HSL-traceacute;. Het HSL-project mag van het kabinet niet meer kosten
dan de geraamde 8,3 miljard gulden. De gekozen lijn veroorzaakt de
minste problemen voor omwonenden, leidt niet tot moeilijkheden met
toekomstige woningbouwlocaties, is bestuurlijk met de betrokken lagere
overheden afgestemd en spaart het Groene Hart door de aanleg van een
tunnel. Dat Nederland bereid is negenhonderd miljoen gulden uit te
trekken om een spoorlijn oacute;nder de weilanden aan te leggen, is op
zichzelf al veelzeggend. In de jongste uitwerkingen is op dit bedrag
beknibbeld door de post 'onvoorzien' in te zetten voor verbeteringen
elders langs het traceacute;. De Kamer kan hierdoor straks moeilijk
bezwaar aantekenen als blijkt dat de kosten van de tunnel toch
aanzienlijk hoger uitvallen. De techniek van boren in slappe grond is in
Nederland nog nooit toegepast.

Het kabinet heeft zich niet laten meeslepen in de wensen om het 'oude
spoor' (door Den Haag en Delft) op te waarderen of om de 'Bos-variant'
langs de snelwegen A4-A13 (langs Den Haag en Delft) uit te voeren. Dit
zou veel grotere overlast voor de omwonenden en aanzienlijk tijdverlies
bij de aanleg hebben opgeleverd.

 




HET GROOTSTE VERLIES is geleden in de politieke geloofwaardigheid. Zo
heeft het CDA, dat onder het vorige kabinet instemde met de
kabinetsvoorkeur, zijn standpunt twee keer veranderd: eerst naar het
'oude spoor' en vervolgens naar de 'Bos-variant'. D66 moet een motie van
haar partijcongres inslikken en de PvdA moet een politieke salto mortale
maken. Nadat de fractieleiders van D66 en PvdA vorige maand hadden
vastgesteld dat een tweederde Kamermeerderheid voacute;&oacute;r de
'Bos-variant' was, verklaarden ze na een indringende sessie bij premier
Kok gisteren met droge ogen dat ze zich toch hadden neergelegd bij de
keuze van het kabinet. Nee, een spoorlijn was ze geen kabinetscrisis
waard.

Politiek bedrijven is soms een kwestie van souplesse maar vooral de
PvdA-fractie had de deur naar een standpuntverandering wel heel stevig
dichtgetimmerd. Met de hete adem van de milieulobby in de nek heeft de
PvdA zich in korte tijd twee keer vergaloppeerd: eerst bij de vluchten
'in de rand van de nacht' op het vliegveld Beek en nu met het
HSL-traceacute; 'onder de rand van het Groene Hart'. In beide gevallen
ontbrak het aan behoorlijke sturing door fractievoorzitter Wallage, die
blijkbaar in staat is om iedere dag een andere voorkeur aan te prijzen.

Bij de HSL-discussie speelde het eenzame optreden van PvdA-Kamerlid Van
Heemst een opmerkelijk rol. Van Heemst, die eerder de kabinetsplannen
voor de stadsprovincie torpedeerde, had verwacht dat hij opnieuw met een
agressieve aanpak het kabinet van zijn voorkeur zou kunnen afbrengen.
Hij was een pleitbezorger van de 'Bos-variant', mede opgestuwd door zijn
fractiegenoot Duivesteijn die met de aanleg van een station ten oosten
van Den Haag stedebouwkundige visioenen had van een metropool
Haaglanden. Van Heemst vergat de eerste les van een strateeg: hij hield
geen uitweg open om zich eervol terug te trekken. Het resultaat is dat
de oppositie een kans voor open doel krijgt om hem bij het komende
Kamerdebat van tomeloos gedraai te beschuldigen.

 




DE PVDA EN D66 hebben hun groene flirt opgeofferd aan het
kabinetsrealisme. Nederland krijgt een HSL-traceacute; met tunnels,
verdiepte aanleg en speciale voorzieningen om de overlast en
milieu-aantasting in een overvol, volgebouwd land te beperken. Dat mag
een politiek en technisch kunststuk worden genoemd.











