


Rome of Maastricht





ROMA LOCUTA, causa finita; als Rome heeft gesproken is de zaak afgedaan.
Met deze stelregel hebben de Britten het maar moeilijk. Dat gold al voor
Hendrik VIII in het geval van de paus. En nu botst premier Major met het
Verdrag van Rome over de Europese Gemeenschap. Dat is de basis voor een
Europese richtlijn over arbeids- en rusttijden waar de Conservatieve
regering in Londen onoverkomelijke bezwaren tegen heeft. Maar nu heeft
zo niet Rome dan toch Luxemburg - het Hof van Justitie van de Europese
Unie - gesproken en de Britse bezwaren afgewezen. Major legt zich niet
neer bij deze uitspraak en wil over het hoofd van de rechters heen
alsnog zijn gelijk halen bij de Inter-Gouvernementele Conferentie (IGC)
die nieuwe structuren voor de Europese samenwerking moet afspreken. Als
de IGC de Britse veroordeling niet ongedaan maakt, blokkeert Londen de
besluitvorming. Dit is een bekend recept, dat wel wat aan het verwateren
is. Nog niet zo lang geleden legde Major een blokkade uit protest tegen
het Europese uitvoerverbod van rundvlees in verband met de
gekke-koeienziekte. In Florence ging hij alsnog door de bocht. Eerder
blokkeerde hij de benoeming van zijn Belgische collega Dehaene tot
voorzitter van de Europese Commissie om vervolgens akkoord te gaan met
de even 'federalistische' Santer. Ook op het gebied van
meerderheidsbeslissingen binnen de Unie heeft Groot-Brittannieuml; een
veto uiteindelijk omgezet in een compromis.









LONDEN BLIJFT nu ook gewoon meepraten in de IGC. Van een blokkade is pas
sprake op de slotconferentie. Die is voorzien nagrave; de Britse
verkiezingen. Deze vormen naar het zich laat aanzien dan ook een
belangrijke drijfveer voor Major en tegelijk een reden van hoop voor de
Europese organen. Want na de verkiezingen zouden die wel eens te maken
kunnen hebben met Labour-leider Tony Blair, die een minder krampachtige
houding tegenover Europa inneemt.

De Britse werkgevers reageren opmerkelijk laconiek op de gesmade
richtlijn. Ze kunnen er kennelijk mee leven. Toch is het niet geheel
onbegrijpelijk dat premier Major het gevoel heeft dat hem een kunstje is
geflikt. Hij had in het Verdrag van Maastricht een speciaal voorbehoud
afgedwongen ten aanzien van de sociale paragraaf. Dit voorbehoud wordt
nu omzeild met behulp van bepalingen over veiligheid en gezondheid in
het Verdrag van Rome die dateren van voor Maastricht. Het werk aan de
gewraakte richtlijn zelf dateert overigens ook al van voor Maastricht
zodat Londen nu niet moet doen alsof het slachtoffer van een overval is.

De nu gebruikte juridische omweg doet onmiskenbaar af aan het Britse
voorbehoud in Maastricht. En het is niet waarschijnlijk dat het zal
blijven bij de regeling van werk- en rusttijden. Maar wat had Londen
eigenlijk gedacht? De sociale paragraaf betreft een niet te verwaarlozen
aspect van de internationale concurrentieverhoudingen. Toen Major in
Maastricht zijn voorbehoud doordrukte, was al zonneklaar dat de Unie
zich op zo'n belangrijk punt niet blijvend twee soorten van toepasselijk
recht naast elkaar zou kunnen veroorloven.










