


Clinton in de aanval





DE AMERIKAANSE AANVAL met enkele tientallen kruisraketten op doelen in
Irak heeft meer te maken met de aanstaande presidentsverkiezingen dan
met het gebied zelf. De actie brengt immers de problemen daar geen
millimeter dichter bij een oplossing. Vermoedelijk integendeel. Saddam
Hussein blijkt niet geiuml;ntimideerd te zijn. Na de aanval liet hij in
een televisieboodschap weten de in 1991 door de geallieerden ingestelde
no-fly zones - waarin de Iraakse luchtmacht niet mag opereren - niet
langer te zullen respecteren. Hij gaf zijn troepen opdracht de
Amerikaanse acties te weerstaan. Met de overval op de Koerdische stad
Arbil heeft de Iraakse leider aangetoond dat er nog steeds rekening met
hem moet worden gehouden. Met zijn reactie op de Amerikaanse aanvallen
van vandaag daagt hij president Clinton in feite uit nadere militaire
stappen te overwegen.


Washington rechtvaardigde vanmorgen de operatie met een verwijzing naar
de rechten en de veiligheid van de Koerdische minderheid. De complicatie
is alleen dat Saddam ditmaal door de Barzani-factie binnen de Koerdische
gemeenschap was uitgenodigd om Arbil, eens de gedoodverfde hoofdstad van
een vrij Koerdistan, op de troepen van zijn rivaal Talabani te veroveren
- een onderneming waartoe het regime maar al te zeer bereid was. Aan de
meldingen uit het Talabani-kamp als zouden de Irakezen weer als vanouds
te keer gaan tegen dissidenten hebben de Amerikanen kennelijk meer
waarde gehecht dan aan de berichten van VN-functionarissen ter plaatse
dat Saddams troepen zich al weer hebben teruggetrokken. De door Iran
gesteunde Talabani mag nu ook de Verenigde Staten indirect tot zijn
beschermheren rekenen. Bien eacute;tonn&eacute; de se trouver ensemble.

 




HET IS NIET de eerste keer dat Clinton gewapend tegen Irak laat
optreden. In januari 1993 ondernamen de geallieerden een luchtaanval
nadat Saddam tegen de afspraken in raketten had geplaatst in de
zuidelijke zone. In de zomer van dat jaar lanceerden de Amerikanen
kruisraketten naar aanleiding van een door Bagdad gesteunde samenzwering
tegen het leven van ex-president Bush tijdens diens bezoek aan Koeweit.

Ditmaal zijn de consequenties minder overzichtelijk. De verschillende
partijen staan gereed voor een prolongatie van geweld. Saddam lijkt de
hem door Clinton toegeworpen handschoen te willen oppakken. Talabani zou
er vermoedelijk niet voor terugschrikken Arbil te heroveren zodra
Washington Irak alsnog dwingt zich bezuiden de 36ste breedtegraad terug
te trekken. In dat laatste geval zou de positie van Iran in de regio
aanzienlijk worden versterkt. Het was ten slotte een recente succesvolle
Iraanse militaire operatie in Iraaks Koerdistan die Barzani er toe
bracht de hulp van Saddam in te roepen.

MET HAAR ACTIE van vandaag heeft de Amerikaanse regering de volle
verantwoordelijkheid voor de ontwikkelingen in de regio naar zich toe
getrokken. Twee Washington onwelgevallige regimes, in Bagdad en in
Teheran, houden het gebied in hun greep, dan weer samenwerkend - nog
vorige week waren er aanwijzingen dat Iran Irak hielp de internationale
sancties te omzeilen - dan weer in competitie met elkaar, zij het dat de
onderlinge machtsstrijd tegenwoordig wordt afgewikkeld via de
verschillende Koerdische facties. Amerika's bondgenoten in het gebied,
Turkije en de Golfstaten, voelen zich door die rivaliteit regelrecht
bedreigd en vrezen dat Amerika's gewapende interventie de spanning
alleen maar zal vergroten.

 




ClINTON HEEFT bij de aanvang van zijn presidentschap zijn internationale
politiek willen plaatsen binnen de samenwerking in de Verenigde Naties.
Daarvoor is hij ter rechter zijde zwaar gekritiseerd. Inmiddels is hij
teruggekeerd naar een simpel unilateralisme. De VS beschikken over de
middelen voor een modern soort kanonneerbootpolitiek. Maar Saddam
Hussein lijkt er niet van onder de indruk.











