


Weg van de hype





NIEUWE MEDIA VORMEN   een opwindende wereld van technologische
bedrijvigheid met een hoog toekomstgehalte. Volgens goeroe's van de
nieuwe media zit straks immers iedereen interactief te zappen, te
shoppen op Internet of te video-confereren. Na de eerste
industrieuml;le revolutie van de stoommachine en de tweede van de
verbrandingsmotor staat de wereld voor de digitale dienstenrevolutie van
de chips.


Nieuwe media zijn tevens een hype met enorme aanloopverliezen. Het is de
wereld van de snelle jongens en het snelle geld, meer geiuml;nspireerd
door de wilde ongeregeldheid van pioniers dan door de bureaucratische
normen van het gevestigde bedrijfsleven. Het is een bedrijfstak die nog
moet uitkristalliseren.

Aangetrokken door de optimistische voorspellingen hebben grote
ondernemingen zich de afgelopen jaren met enige gretigheid op de
bedrijvigheid in de nieuwe media gestort. Zo kondigde Jan Timmer vier
jaar geleden aan dat Philips Media op termijn een kwart van de omzet van
het elektronicaconcern moest uitmaken. Miljoenenverliezen en een
corruptieschandaal later kondigde Timmers opvolger Cor Boonstra
afgelopen zaterdag aan dat Philips zich geheel uit de nieuwe media
terugtrekt. ,,We zijn veel beter in het maken van producten dan in het
verkopen van diensten'', gaf Boonstra als verklaring. Alleen Polygram,
de succesvolle muziek- en filmdochter, mag blijven.

Met de media-activiteiten is Philips van een koude kermis thuisgekomen.
Sport7, het commercieuml;le sportkanaal, is ter ziele na een
desastreuze opeenstapeling van bestuurlijke overmoed. Het failliet van
Superclub, een Belgische videoketen, heeft Philips een miljard gekost.
Allianties met kabelbedrijven hebben niet het verwachte resultaat
opgeleverd. Teleworld (voor de helft eigendom van Philips) blijkt
betrokken te zijn geweest bij de financieuml;le verstrengeling van
persoonlijke en zakelijke belangen van drie commercieuml;le
televisiedirecteuren.

Philips heeft nu een streep in het zand getrokken. De mediadivisie wordt
opgedoekt, Philips gaat zich weer richten op de dingen waarin het goed
is ('let's make things better'): de productie van elektronische
goederen. Het is de erkenning van een verkeerde inschatting, een stap
terug naar de eigen industrieuml;le bedrijfscultuur en weg van de
zakenmentaliteit van de snelle jongens in de nieuwe media.

DEZE OMSLAG IS   opmerkelijk, maar staat niet op zichzelf. In zekere zin
volgt Boonstra het voetspoor van Herkstrouml;ter, de topman van Shell
die voor een ethisch reveil in het zakendoen heeft gepleit en dat in de
oliemultinational probeert door te voeren. Het past ook in de groeiende
aandacht die corruptiebestrijding in het internationale zakenleven
krijgt. Landen verbeteren hun economische perspectieven door de
handhaving van transparante regels voor het bedrijfsleven en de
bestrijding van zakelijke corruptie. In Berlijn bestaat sinds enkele
jaren zelfs een instituut, Transparency International, dat een
jaarlijkse 'corruptie-index' van landen publiceert.

Wat de Teleworld-affaire betreft is het boeiend af te wachten wat KPN,
de partner van Philips in dit bedrijf van teletekstdiensten, gaat doen.
Voor KPN ligt de bedrijvigheid op het gebied van nieuwe media weliswaar
in het verlengde van de kernactiviteit van telecommunicatie, maar de
geprivatiseerde PTT timmert wel overal aan de weg als snelle speler. Het
is de vraag of KPN zich wellicht beter kan bezighouden met de
verbindingen, en de geleverde mediadiensten moet overlaten aan anderen.
Terug naar de kernactiviteit, ook dat is een nieuwe trend in het
bedrijfsleven.










