Naar nieuwe NAVO
DE DOELSTELLINGEN van de NAVO waren alleszins duidelijk toen deze  
organisatie 
in 1949 werd opgericht. Het ging erom de Russen buiten de deur te  houden 
en de 
Amerikanen betrokken te laten blijven bij de verdediging van  
West-Europa. Door 
de ineenstorting van de Sovjet-Unie en het bij gevolg  wegvallen van de 
Russische dreiging, kwam de organisatie voor een groot  
identiteitsprobleem te 
staan. De verhoudingen in Europa veranderden zo  ingrijpend dat de NAVO 
het 
gevaar liep een stille dood te sterven als ze zich  niet zou aanpassen 
aan de 
nieuwe verhoudingen.
Dat proces van aanpassing is dezer dagen in Berlijn tot  een eerste 
afronding
gekomen. De verdragsorganisatie heeft  zich de afgelopen jaren ontwikkeld 
van 
een specifieke verde[-] digingsorganisatie naar een meer algemene 
militaire 
veiligheidsorganisatie. De  ervaringen met IFOR, de door de NAVO 
gedomineerde 
vredesmacht in Bosnieuml;, zijn  daarbij richtinggevend geweest. 
 
Met de in Berlijn gemaakte afspraken zal de NAVO kunnen functioneren als 
een  
algemene "veiligheidswinkel' voor haar lidstaten, waarbij de Verenigde 
Staten  
de sleutel van de winkeldeur in handen houden. Als twee of meer 
lidstaten  
willen overgaan tot een veiligheidsoperatie in een spanningsgebied, dan 
kunnen  
ze voortaan gebruikmaken van de geiuml;ntegreerde militaire structuur en 
alle  
andere faciliteiten van de verdragsorganisatie, op voorwaarde dat alle  
NAVO-landen daarin bewilligen. 
 
HET IS BUITEN KIJF dat de Europese landen hiermee op papier grotere 
armslag  
krijgen voor vredebewarende of vredeherstellende operaties. De 
Westeuropese  
Unie wordt op deze manier in staat gesteld tot een grotere mate van 
autonoom  
opereren. Maar eventuele acties van deze organisatie zijn alleen mogelijk 
als  
de Amerikanen daavoor het groene licht geven. Toestemming voor 
dergelijke  
activiteiten moet worden gegeven door de vergadering van de ministers 
van  
Buitenlandse Zaken van de NAVO, die daarover bij unanimiteit beslist. Het 
is  
goed dat de Amerikaanse betrokkenheid bij de veiligheid van Europa op 
deze  
manier verzekerd blijft. In de praktijk zal het overigens afwachten zijn 
of  
grootschalige veiligheidsoperaties op het oude continent daadwerkelijk 
zonder  
de Amerikanen zullen kunnen worden uitgevoerd. De eerstvolgende 
militaire  
crisis in Europa zal pas opheldering kunnen geven of er zoiets zal 
ontstaan  als
een Europese defensie-identiteit. 
 
Gunstige bijkomstigheid van de Berlijnse afspraken is dat  Frankrijk in 
de nu 
 expliciet geformuleerde mogelijkheid van  een zelfstandig Europees 
optreden een brug wordt geboden om weer volledig aan  alle 
NAVO-activiteiten mee
te doen. Parijs was al een eind onderweg, maar de  laatste stap _ herstel 
van de
deelname aan de militaire samenwerking die het  in 1966 afbrak _ wordt nu 
gemakkelijker voor de Fransen. 
 
OF DE NAVO ER ECHT in slaagt zich aan te passen aan de nieuwe 
verhoudingen in  
Europa zal overigens vooral afhangen van de beslissing over de 
uitbreiding van  
het bondgenootschap. Pas in de loop van volgend jaar zal daarover enige  
duidelijkheid ontstaan. Daarbij speelt een belangrijke rol hoe de 
situatie in  
Rusland zich ontwikkelt. Moskou verzet zich tegen uitbreiding van de NAVO 
in  
oostelijke richting. Als president Jeltsin bij de komende verkiezingen 
het  veld
moet ruimen voor een nog grotere Russische nationalist dan zal dit 
verzet  
alleen maar toenemen, terwijl de behoefte aan concrete 
veiligheidsgaranties  bij
de aspirant-leden in Midden-Europa in dat geval groter zullen worden. 
Dan  komt 
het er voor de NAVO pas echt op aan.
Alleen dit hoofdredactionele commentaar verwoordt de mening van de 
krant
