


De opties





IN DE TOP   van het bedrijfsleven wordt stevig betaald en dat is maar
goed ook. Ondernemen is een zaak van risico's nemen en hard werken.
Eigenaars-grootaandeelhouders kunnen zich bij succesvol management
verheugen in de toenemende waarde van hun bedrijf; het management van
beursgenoteerde ondernemingen ziet het aandeel van zijn onderneming op
de effectenbeurs in koers stijgen. De markt beloont het ondernemerschap.
Dat geldt overigens ook voor sportlieden, televisiepersoonlijkheden,
beurshandelaren, filmacteurs of popzangers. Sommige beroepen brengen
grote inkomens met zich mee en vrijwel niemand die zich daarover druk
maakt. Topinkomens worden immers belast en zo lijkt alles in orde.


Of toch niet. Er is sprake van belastingontwijking of vestiging in
belastingparadijzen. En ondernemers hebben een vorm van belastingvrij
inkomen gevonden waarvan het gebruik de afgelopen jaren stormenderhand
is toegenomen: regelingen voor opties op aandelen in de eigen
onderneming. Aangezien koerswinsten in Nederland onbelast zijn (en
koersverlies niet aftrekbaar van de belastingen), levert dat in tijden
van sterk stijgende beurskoersen grote financieuml;le voordelen op.

Optieregelingen kunnen een aantrekkelijk instrument zijn om personeel en
management van een bedrijf financieel te motiveren. Steeds meer
beursgenoteerde ondernemingen kennen een dergelijke regeling. De
vakbonden zijn daarvan tegenwoordig ook voorstanders bij wijze van
secundaire beloning. Maar het wordt anders als het management zichzelf
in beslotenheid beloont met exorbitante optiepaketten. Het is de vraag
wat de aandeelhouders hiervan vinden en het is ook de vraag wat dit voor
de beeldvorming van de ondernemers betekent. Gematigde loonontwikkeling
behoort tot de grondvesten van het Nederlandse economische model.
Topondernemers die met een vroom gezicht loonmatiging prediken maar
ondertussen graaien in de grabbelton met opties, verliezen
geloofwaardigheid. De politieke uitval van premier Kok, gesteund door
alle partijen in de Tweede Kamer, naar de ,,exhibitionistische
stijgingen van de salarissen'' van het topmanagement laat zich hieruit
verklaren.

REGULERING VAN optieschema's is gewenst, zonder dat dit hoeft te leiden
tot een vermogensaanwasbelasting zoals die in de Verenigde Staten en
Groot-Brittannieuml; - de twee landen met de ruimste beurs-gerelateerde
beloningscultuur - bestaat. Ondernemingen moeten beginnen met de
aandeelhouders volledige openheid te verschaffen over de aan het
management verstrekte opties en de regelingen open te stellen voor het
hele personeel. Daarnaast kan de toekenning van de opties hoger belast
worden omdat het gaat om een vorm van inkomen dat nu nauwelijks belast
is. Opties zijn tenslotte geen gratis ritje naar een pretpark.










