


Nieuwe zakelijkheid





DE MACHT VAN het geld neemt zijn verantwoordelijkheid. ABN Amro heeft
besloten om alle rekeningen van coffeeshophouders op te zeggen. De bank
wil af van clieuml;nten die weliswaar door het offici&euml;le beleid
worden gedoogd, maar die zich bezighouden met zakelijke activiteiten die
volgens de wet nog altijd strafbaar zijn. Dit is meer dan een
verbetering van het imago van de bank in binnen- en buitenland. Het is
een blijk van een groeiend sociaal en politiek bewustzijn in de
particuliere sector. Het is bovendien niet een op zichzelf staande
maatregel. Ook andere ondernemingen zijn bezig hun grenzen te trekken.


Na de veldslag tussen de harde kernen van Ajax en Feyenoord afgelopen
zondagmiddag in Beverwijk heeft Stad Rotterdam, de verzekeraar die
optreedt als hoofdsponsor van Feyenoord, bekendgemaakt zich te beraden
op voortzetting van het sponsorschap. Jegens de clieuml;nten,
aandeelhouders en medewerkers van het verzekeringsbedrijf valt het
moeilijk te verantwoorden dat geld gestoken wordt in een voetbalclub met
moorddadige hooligans als aanhangers. Waar overheid en clubbesturen
falen in de beheersing van het voetbal-gerelateerde geweld, staat de
sponsor weinig anders te doen dan zich terug te trekken.

GROTE ONDERNEMERS tonen een nieuw besef van publieke betrokkenheid. Zij
spreken zich uit over de noodzaak tot handhaving van maatschappelijke
normen en waarden. De eerste stap in deze richting is vorig jaar gezet
door de bestuursvoorzitter van Royal Dutch/Shell, Herkstrouml;ter. Deze
erkende publiekelijk dat de oliemultinational jarenlang met de rug naar
de samenleving heeft gestaan. De affaire met het afzinken van het
olie-opslagplatform Brent Spar en de executies van activisten voor de
rechten van de mens in Nigeria hadden Shell veel slechte publiciteit
bezorgd. Na overleg met organisaties voor milieu en voor de rechten van
de mens heeft Shell tien maanden later een nieuwe 'Verklaring van
algemene beleidsuitgangspunten' opgesteld, gebaseerd op 'oprechtheid,
integriteit en respect voor mensen'. De oliegigant presenteerde zich
begin deze maand als hoeder van het milieu en ondersteuner van de
fundamentele rechten van de mens.

Bierbrouwer Heineken heeft zich teruggetrokken uit een investering in
een brouwerij in Birma in verband met schendingen van de rechten van de
mens en mogelijke drugsbetrokkenheid van de militaire machthebbers. Ook
de activiteiten van Heineken in het burgeroorloggebied van
Centraal-Afrika staan ter discussie.

Shell en Heineken zijn voorbeelden van de verantwoordelijkheid voor
ondernemersbesluiten in verre conflictgebieden. De aarzeling van Stad
Rotterdam om nog langer op de shirts van Feyenoord te prijken en het
besluit van ABN Amro om coffeeshophouders als rekeninghouders te weren,
vormen enerzijds een uiting van ondernemersonvrede met de stand van
zaken in Nederland. Anderzijds erkennen zij hier een eigen
verantwoordelijkheid te dragen. Het maatschappelijk draagvlak voor het
gedogen van drugs en het louter
begeleiden van hooligans brokkelt zienderogen af. DE OPZEGGING van
rekeningen van coffeeshophouders door eacute;&eacute;n bank vormt geen
sluitende aanpak van de softdrugseconomie in Nederland. Het is een
beperkte, selectieve maatregel, vergelijkbaar met bestaande vormen van
ethisch bankieren waarbij de voorkeur aan 'groene' of
Derde-Wereldprojecten wordt gegeven. Nu is er dus een drugsvrije bank.
Bij de achterdeur van de coffeeshops staan nog altijd de toeleveranciers
klaar en bij de voordeur de gebruikers en wellicht ook andere bankiers.
Het is al met al een signaal dat althans een deel van de gevestigde
financieuml;le orde geen vuile handen meer wil maken.










