

Grieken en Turken





CYPRUS SCHAFT Russische luchtdoelraketten aan. Turkije dreigt met
luchtaanvallen en blokkades. De Verenigde Staten laten Ankara weten dat
gebruik van geweld buiten de internationale orde is. Een Turkse
woordvoerder noemt het feit dat de Amerikaanse reactie openbaar werd
gemaakt een schending van de diplomatieke hoffelijkheid. Dit alles
speelt zich af binnen de NAVO, het Atlantische bondgenootschap dat zich
dit jaar voorbereidt op uitbreiding met enkele Middeneuropese staten.
Het wordt tijd de antagonisten tot de orde te roepen. Maar dat is de
afgelopen jaren niet eenvoudiger geworden.


De Grieken hebben in de Russische Federatie een nieuwe partner gevonden,
een partner voor wie ze de zekerheden die het lidmaatschap van NAVO en
Europese Unie bieden niet zouden willen inruilen, maar waarvan ze toch
profijt menen te kunnen trekken. De aankoop van de bewuste raketten door
de regering van Cyprus is een signaal dat de Grieken niet langer
uitsluitend naar het Westelijke pijpen willen dansen. Niet tegenover de
Turken en zonodig ook niet op de Balkan zelf.

De Turken bewegen zich onder leiding van minister-president Erbakan in
de richting van de islamitische buurlanden. De kemalistische
strijdkrachten hebben aan Erbakans opening naar het oosten weliswaar
grenzen gesteld, maar ze hebben de fundamentalistische
minister-president ook weer niet helemaal willen stoppen. Turkije - dat
na de ineenstorting van de Sovjet-Unie Groot-Turkse dromen droomt -
voelt zich langzamerhand door oude vrienden in de steek gelaten. Het
Turkse verlangen in de Europese Unie te worden opgenomen, is steeds weer
gefrustreerd. En nu brengen zelfs de altijd loyale Amerikanen
onvoldoende begrip op voor wat Turkije ziet als een legitieme
verzekering van de eigen veiligheid. Op zoek naar alternatieven komen de
Turken steeds weer zichzelf tegen.

 




DE EUROPESE UNIE wordt hier geconfronteerd met een probleem dat zij niet
alleen kan oplossen. Cyprus is een van de kandidaten voor het
lidmaatschap. Maar de Turkse bezetting van het noordelijke, etnisch
Turkse deel van het eiland zal ongedaan moeten worden gemaakt alvorens
er van toetreding sprake kan zijn. De EU steunt het Griekse standpunt
dat Cyprus een en ondeelbaar is, maar zij wenst de Turken niet al te
zeer van zich te vervreemden. Ten slotte is Turkije niet alleen een
gewaardeerde bondgenoot binnen de NAVO, het land wordt ook geacht een
strategisch interessante rol te kunnen spelen in een meer Europees
getinte veiligheidsorganisatie. De nieuwste crisis komt Brussel
bijzonder ongelegen.

Op Cyprus zelf garanderen de Verenigde Naties de zogenoemde groene zone
tussen de contestanten. Maar internationale pogingen om partijen tot
elkaar te brengen zijn steeds weer mislukt. Vorig jaar deden zich voor
het eerst sinds jaren aan de groene lijn weer bloedige incidenten voor.
Een oplossing kan niet langer worden uitgesteld. De VN, de VS en de EU
zullen een gezamenlijke krachtsinspanning moeten leveren om niet alleen
de crisis van het moment te beeuml;indigen maar ook een uitweg te
vinden uit de chronische impasse waarin Turkije en Griekenland zich
bevinden. De toekomst van de NAVO en de EU hangt ervan af egrave;n de
stabiliteit in een regio waarvan de etnische, religieuze en politieke
spanningen het voornaamste kenmerk zijn geworden.











